Đổi mới giáo dục đại học bắt đầu từ giảng viên

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

- "Bài toán cứ luẩn quẩn loanh quanh ở chỗ: Muốn nâng cao chất lượng giáo dục thì trước hết phải ở người thầy. Nhưng người thầy thì lại tự mình không sẵn sàng. Điều kiện cho người thầy nâng cao thì thiếu đủ mọi thứ" GS TSKH Vũ Minh Giang, Trưởng ban ĐH - Hội đồng Quốc gia Giáo dục, bức xúc.

Doi moi giao duc dai hoc bat dau tu giang vien
SV trường ĐH Khoa học Tự nhiên trong lễ tốt nghiệp THÁNG 6/2006.Ảnh: Trung Kiên

GS Giang hiện là Phó Giám đốc ĐHQG Hà Nội. Ông cho rằng cải cách giáo dục phải nhắm đến những mục tiêu cụ thể. Không thể vì quá bức xúc nên cái gì cũng phải nâng cao hay đổi mới được.

Khi đổi mới chưa thực sự là nhu cầu nội tại

Người Việt Nam, kể cả những người phê phán mạnh mẽ nhất tư tưởng bằng cấp vẫn mong và tìm mọi cách cho con vào ĐH. Nhu cầu rất lớn. Số trường hạn chế. Sức ép phải vào trường ĐH rất cao nên các trường không cần đổi mới vẫn tuyển được đủ chỉ tiêu. Hơn nữa, hiện không ai chỉ ra cho các trường ĐH thấy mình đang đứng ở đâu. Chính vì vậy, các trường ĐH không có, hoặc ít có nhu cầu đổi mới.

Cần phải có những chính sách tác động để buộc các trường phải đổi mới với những yêu cầu cụ thể, thời gian cụ thể. Bây giờ, không còn là lúc khuyến khích mà bắt buộc phải đổi mới. Tuy nhiên, nếu đổi mới không bắt nguồn từ chính nhu cầu nội tại của các trường thì rất khó đạt hiệu quả như mong muốn.

Đổi mới từ đâu?

Đối với giáo dục ĐH, đổi mới căn bản, quan trọng nhất là đổi mới đội ngũ cán bộ giảng dạy. Đây là khâu mở đầu cho tất cả các khâu - GS Vũ Minh Giang khẳng định.

Đổi mới không có nghĩa là thay thầy này bằng thầy khác. Mà, làm sao để các thầy ý thức được việc đổi mới quan niệm về giáo dục ĐH, đổi mới cách thức lên lớp, đổi mới suy nghĩ về vai trò của người SV.

Với điều kiện hiện có, làm sao thầy có thể mua nổi sách tham khảo với giá sách hiện nay. Thầy kiếm thêm thu nhập ở đâu ngoài lương? (lương rất thấp). Chỉ bằng cách dạy thêm nhiều giờ, dạy càng nhiều giờ càng tốt. Vậy thì thời gian đâu mà ngẫm nghĩ, mà nghiên cứu, mà đọc sách, mà đổi mới phương pháp. Bài toán cứ luẩn quẩn loanh quanh ở chỗ: Muốn nâng cao chất lượng thì trước hết phải ở người thầy. Nhưng người thầy thì lại tự mình không sẵn sàng. Điều kiện cho người thầy nâng cao thì thiếu đủ mọi thứ. Định mức lao động, chế độ giảng dạy, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học hiện vẫn áp dụng theo quyết định từ năm... 1978. Chế độ thâm nhập thực tế, trao đổi học thuật, tham gia hội thảo... chưa được quy định rõ. Không có quy định cụ thể về mức độ được phép làm việc ngoài trường đối với giảng viên...

GS Phạm Minh Hạc, nguyên Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đưa ra con số đáng chú ý. Những năm 1990, Việt Nam có 10 vạn SV và 2,4 vạn giảng viên. Giờ đây, con số này tăng lên với 1 triệu sinh viên và hơn 4 vạn giảng viên.

Mục tiêu chưa cụ thể

Các trường ĐH danh tiếng trên thế giới đào tạo SV với 3 mục tiêu:

Trang bị những kiến thức khoa học về ngành theo học. Đó là lượng kiến thức cần biết và những phương pháp giúp SV xử lý những vấn đề liên quan đến chuyên ngành của mình.

Dạy cho SV với năng lực chuyên môn của mình có thể thích ứng được với các yêu cầu của xã hội. Đem những hiểu biết ra để giải quyết những vấn đề xã hội tuỳ theo sức cá nhân.

Góp phần hoàn thiện một công dân có trình độ văn hóa cao.

Ở ta, không phải không có những mục tiêu đó nhưng lại được biểu hiện bằng những mục tiêu to lớn như: trung thành với tổ quốc, xây dựng xã hội chủ nghĩa... Cho nên, đôi khi chính người dạy và người học thấy mình đang thực hiện một mục tiêu quá lớn nhưng không rõ cụ thể là gì.

Thử so sánh SV VN với 3 mục tiêu nêu trên.

Thứ nhất, SV của ta thường nặng về được trang bị những kiến thức cụ thể. Thầy cô cũng "say mê" dạy những kiến thức cụ thể, tức là những hiểu biết của mình mà chưa chú ý đúng mức đến việc dạy nghề cho SV.

Thứ 2, kiến thức của giảng viên thường không được cập nhật và cũng tương đối xa rời thực tiễn cuộc sống. Vì vậy, trừ những người tự lăn vào xã hội từ sớm, còn nếu chỉ học ở trên lớp, khả năng thích ứng với xã hội của SV khá thấp. Làm sao để bài giảng của thầy gắn với xã hội là một câu hỏi không dễ trả lời.

Thứ 3, Những công dân có trình độ văn hóa cao phải được trang bị những phẩm chất đặc biệt. Ví dụ như hướng tới sự sáng tạo; Có trách nhiệm với xã hội cao hơn người khác; tính trung thực trong khoa học. Các trường ĐH ở ta dường như nghiễm nhiên coi đây là phần việc và trách nhiệm của các cấp học trước ĐH hoặc của bản thân SV.

Chúng ta chưa có giải pháp để đào tạo theo nghĩa toàn diện với 3 mục tiêu như vậy. Do đó, cho đến nay, người ta hay nói đến chuyện thầy đọc trò chép. Vì chúng ta chưa có mục tiêu cụ thể.

"Trò chấm điểm thầy"

Thời gian gần đây, chúng ta nghe nhiều đến cụm từ "trò chấm điểm thầy". Những người ủng hộ cho rằng đây mới là dân chủ, là tôn trọng người học. Những người phản đối thì nghĩ, với truyền thống tôn sư trọng đạo của phương Đông thì việc đó không nên. Vậy "trò chấm điểm thầy" có phải là một phương pháp hiệu quả để đánh giá chất lượng giảng viên?

Việc lấy ý kiến của học viên, về bản chất nó chỉ đảm bảo được sự hài lòng của học viên về phương pháp giảng dạy của học viên. Còn chất lượng thực sự của giảng viên được đánh giá qua tiêu chí là tỷ lệ đỗ của học viên qua các kỳ thi.

Ở ta, hầu hết là thầy dạy môn nào ở lớp nào thì cũng là người ra đề thi cho môn đó ở lớp đó. Vậy, kết quả thi chỉ là sự kiểm tra của thầy đối với những kiến thức đã dạy chứ khồng đánh giá được chất lượng giảng dạy của thầy.

Xây dựng được một quy chuẩn đánh giá chính xác chất lượng giảng viên ở các trường ĐH phải chăng là một biện pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng đào tạo?! Chừng nào không lượng hóa được kết quả thì còn lúng túng trong công tác đánh giá.

GS Vũ Minh Giang cho rằng từ "đánh giá" hay "chấm điểm" nghe nặng nề. Chính xác hơn nên dùng từ phản hồi (feed back). Feed back hiểu theo nghĩa rộng là những phản hồi, chứ không phải là đánh giá của người học với người thầy và còn cần được mở rộng ra là feed back của xã hội đối với nhà trường.

Chất lượng của nơi đào tạo những giáo viên tương lai

SV chính là đối tượng được đào tạo ở cấp phổ thông. Những thầy giáo phổ thông được cung cấp bởi các trường sư phạm. Vì vậy đổi mới ở trường sư phạm là cực kỳ quan trọng.

Các trường sư phạm của ta hiện nay chú trọng phương pháp giảng dạy nên giáo viên tương lai không có điều kiện đi sâu vào chuyên ngành. Phương pháp giảng dạy là một khái niệm trừu tượng thì được giảng dạy nhiều. Các kiến thức về chuyên ngành thì lại không được trang bị đầy đủ.

Vì vậy mới dẫn đến hiện tượng các giáo viên được tập huấn sách giáo khoa nâng cao để đi dạy. Phần lớn các thầy dạy đại học lại chính là những người viết những sách giáo khoa nâng cao đó!

Những vấn đề ngoài hệ thống giáo dục

GS Giang cho rằng, vấn đề lớn cần tính là những tác động của hệ thống. Có những nội dung ngoài ngành giáo dục nhưng lại có tác động rất mạnh đến ngành giáo dục.

Ví dụ hệ thống tuyển chọn công chức. Việc tuyển chọn những người có năng lực, có tài; cơ chế sử dụng tác động không nhỏ tới việc nâng cao chất lượng đào tạo ở các trường đại học, cao đẳng.

Chúng ta ra sức đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng đào tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy nhưng sử dụng và đánh giá những sản phẩm đó như thế nào?

Nếu coi việc đổi mới giáo dục là một sự nghiệp lớn, có tác động mạnh đến sự phát triển của đất nước thì chúng ta phải đổi mới đồng bộ toàn hệ thống.

Liệu, việc đổi mới giáo dục đại học có phải bắt đầu từ những người thầy? Làm thế nào để đánh giá chính xác năng lực giảng dạy của các giảng viên đại học? Đội ngũ giảng viên cần phải đổi mới những gì? Mời các bạn tham gia thảo luận trên diễn đàn của TS và trong chương trình 8h tối thứ 6 trên kênh VTV2, phát sóng trực tiếp vào ngày 11/8/2006. Mời quý vị thảo luận và đặt câu hỏi tại đây

  • TS và VTV2

Mời bạn tham gia theo cách sau:

Việt Báo
Comment :Đổi mới giáo dục đại học bắt đầu từ giảng viên
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đổi mới giáo dục đại học bắt đầu từ giảng viên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Doi moi giao duc dai hoc bat dau tu giang vien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đổi mới giáo dục đại học bắt đầu từ giảng viên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục
renew higher education beginning teachers
improve quality, higher education, teaching methods, equipped, colleges of education, issues, innovations, teachers, teachers, social objectives, in particular, college, work, own
- just u0026quot; vicious problem around is: To improve the quality of education must first human teacher. But then the teacher himself ...
Thí sinh nên chọn trường nào khi biết điểm THPT QG?

Sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi THPT quốc gia, thí sinh cần lưu ý việc xét tuyển vào các trường đại học.

Đề thi - Đáp án môn Địa lý kỳ thi Quốc gia

Sáng 3/7, các sĩ tử làm bài thi Địa lý, thời gian 180 phút - môn có số lượng thí sinh đứng thứ ba trong số năm môn tự chọn.

Bát nháo tư vấn du học
Bát nháo tư vấn du học

Tại TP Hồ Chí Minh, theo báo cáo của cơ quan chức năng, toàn thành phố hiện có khoảng 1.000 đơn vị tư vấn du học nhưng chỉ có 64 đơn vị được cấp phép.

  • Thoi su 24h286 Nguyen nhan phuot thu Anh thiet mang
    Thời sự 24h(28/6): Nguyên nhân phượt thủ Anh thiệt mạng

    Vụ cháy 4 người chết: Đau đớn dãy quan tài xếp cạnh nhau; Hộp đen máy bay quan trọng thế nào trong việc 'giải phẫu' tai nạn?; Từ 1/8: Trạm thu phí để xe ùn tắc sẽ bị phạt 70 triệu đồng; Shipper khốn đốn vì bị kẻ giả mạo nhân viên cửa hàng lừa mất gần 2 triệu đồng; Gia đình phượt thủ người Anh tử nạn ở Fansipan hé lộ nguyên nhân thiệt mạng

  • Thoi su 24h276 6 diem mo trong vu an o Binh Phuoc
    Thời sự 24h(27/6): 6 điểm mờ trong vụ án ở Bình Phước

    Thảm cảnh chung cư: Nước phun từ thang máy vào phòng ngủ tầng 21; Ngân hàng ưu tiên tuyển người cùng họ sếp: Vi phạm luật lao động?; 'Ngáo đá' có thể dẫn đến hành vi giết người chặt xác; Vợ xinh đẹp mất tích lúc đang tắm: Người yêu cũ bất ngờ lên tiếng; Hé lộ cuộc mua bán củ sâm Ngọc Linh "khủng" quý hiếm hơn 100 tuổi

  • Thoi su 24h2306 Cha om con 28 thang tuoi nhay lau tu tu
    Thời sự 24h(23/06): Cha ôm con 28 tháng tuổi nhảy lầu tự tử

    Tai nạn thảm khốc trên đèo Prenn: Cấm xe lưu thông vào ban đêm; Nhân viên BV Bạch Mai "buôn" điện thoại: "Buôn" 4 phút; Cặp bồ với "chồng nhà người ta", cô gái trẻ bị lột áo ngay tại nơi làm việc; Thảm sát Bình Phước: Gian nan nộp tiền khắc phục hậu quả; Thanh Hoá: Phát hiện nhầm con sau 4 năm vì cha mẹ trắng trẻo, con ngăm đen

  • Thoi su 24h2206 Hung thu giet hai nu sinh lop 12
    Thời sự 24h(22/06): Hung thủ giết hại nữ sinh lớp 12

    Nhận đỡ đầu con của Đại tá Trần Quang Khải tới năm 18 tuổi; Đằng sau người đàn bà chạy xe ôm 'ghê gớm' ở bến xe Gia Lâm; Nữ sinh trường Cao đẳng Công thương mất tích bí ẩn hơn nửa tháng; Trục lợi từ video khoe thân qua Facebook Live ở Việt Nam; Tai nạn kinh hoàng, xe cứu thương nát đầu, 10 người thương vong

  • Thoi su 24h2106 100 dan choi phe ma tuy trong khach san
    Thời sự 24h(21/06): 100 dân chơi phê ma túy trong khách sạn

    Hàng loạt bé trai Hà Nội dưới 5 tuổi dễ trở thành “thái giám”; Phạt nặng xe không treo khẩu hiệu: Nặng bệnh hình thức; Đã có ‘vòng kim cô’, chủ dự án BOT hết thời ‘tay không bắt giặc’; TNGT 7 người chết: Hàng nghìn HS nghẹn ngào tiễn đưa 3 cô giáo; Hi hữu ở HN: Chủ say rượu ngủ giữa đường, chó nhất quyết đứng trông

  • Thoi su 24h2006 Co dau xinh dep mat tich khi tam
    Thời sự 24h(20/06): Cô dâu xinh đẹp mất tích khi tắm

    Máy bay CASA 212 bị nạn: Ngóng đợi tin các anh trở về đất Mẹ; Tai nạn ở đèo Prenn 7 người chết: Nhiều sai phạm cần khởi tố vụ án ; Vỡ hồ chứa nước đãi titan: Hàng loạt sai phạm chỉ được coi là "thiếu sót"?; Vụ đánh ghen tại bigc quận Hà Đông, Hà Nội: Hành vi “có tổ chức” sẽ bị xử lý nghiêm!;

  • Thoi su 24h1706 Phan no co giao tat bom bop vao mat tre
    Thời sự 24h(17/06): Phẫn nộ cô giáo tát bôm bốp vào mặt trẻ

    Máy bay chở chín người tìm Su-30MK2 mất tích; Nửa đêm, bị kẻ lạ mặt ném mắm tôm vào nhà "khủng bố" tinh thần?; Đã tìm được thi thể phi công Trần Quang Khải; Phẫn nộ clip cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi; Bùng nổ các vụ đánh ghen: Trước hả hê, sau hối hận; CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt: Bức xúc!

  • Thoi su 24h1606 Danh ghen kinh hoang o Ha Dong
    Thời sự 24h(16/06): Đánh ghen kinh hoàng ở Hà Đông

    CSGT phạt lỗi lốp mòn, đèn mờ bằng... mắt; Mẹ 9x bỏ xác con gái ở bụi keo: Bán xe máy, quay lại xin làm phụ hồ; Cuộc sống hiện tại của 3 cha con bé trai bị bỏ rơi ở quán phở; Hơn 1.000 người tìm phi công Su-30 từ Hà Tĩnh đến Thái Bình; Gia cảnh của mẹ trẻ bị tố giả khổ lên mạng xin sữa cho con rồi đem bán

  • Thoi su 24h1506 Con rai vang ma quanh dam cuoi bo
    Thời sự 24h(15/06): Con rải vàng mã quanh đám cưới bố

    Chốt hạn đường sắt Cát Linh-Hà Đông:Phi thường hay phi thực tế?; Dòi trong cơm KTX ĐHQG: Chắc nuốt vài chục con vào bụng rồi!; Sữa Meiji Nhật Bản ở Việt Nam có thể là hàng giả; "Cò" dịch vụ đăng ký xe máy: Đưa 3,8 triệu đồng, 30 phút sau có giấy tờ!; Bé trai bị cắn tím người: Hiệu trưởng trường MN đến tận nhà xin lỗi

  • Nghin le chuyen tuan qua 1906 25062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 19/06 - 25/06/2016

    9 quân nhân trên Casa 212 đã hy sinh; Tai nạn thảm khốc ở đèo Prenn - Đà Lạt; An toàn hàng không sân bay Nội Bài bị uy hiếp vì tia lazer; Một giáo viên “phản pháo” việc tuyển dụng vợ phi công Khải; Những vụ đánh ghen lột trần tình địch giữa phố ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 196 256
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (19/6 - 25/6)

    Căn bệnh cướp mạng gần 5.000 phụ nữ Việt mỗi năm; Sử dụng điều hòa quá lạnh làm tăng nguy cơ đột quỵ và tử vong; 10 thực phẩm Trung Quốc chuyên gia Mỹ khuyên tránh xa; Chuyên gia chia sẻ bài thuốc hạ sốt cho trẻ bằng cây nhà lá vườn;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 196256
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/6-25/6)

    Người Anh lựa chọn rời EU; bão tử thần tấn công Trung Quốc, 898 người thương vong; Chủ tịch Kim Jong Un tự tin tên lửa Triều Tiên đã có thể đánh trúng Mỹ'; Tổng thống Indonesia họp kín bàn cách phá 'đường lưỡi bò'... là những tin đáng chú ý trong tuần này.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 126 186
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (12/6 - 18/6)

    Cô gái 20 tuổi tử vong sau khi được truyền dịch; Cá nục nhiễm chất cực độc phenol; Bé gái 5 tuổi liệt mặt vì mẹ bật điều hoà suốt đêm; Con bị tật bẩm sinh, đừng chậm trễ... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1206 18062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 12/06 - 18/06/2016

    Máy bay Su-30, CASA gặp nạn trên biển; Bé trai 2 tuổi bị bỏ rơi cùng lá thư tuyệt vọng; Cá nục nghi nhiễm chất Phenol cực độc; Hot girl bị đánh ghen lột đồ tại siêu thị Big C Hà Đông; Cô giáo tát bôm bốp vào mặt bé trai 3 tuổi... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1206 1806
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/06 - 18/06)

    Đánh ghen "hội đồng" trước BigC Hà Đông; Toàn cảnh vụ dùng ô tô truy sát, nã đạn ở Hải Dương; Những bí mật đường dây cá độ nghìn tỷ của chủ salon ôtô; Từ chối chuyện chăn gối, chồng bị vợ đánh đến chết; Thầy tu trẻ vướng chuyện ái tình đẫm máu và nước mắt;....là những tin đáng chú ý.

  • Su kien quoc te noi bat 56116
    Sự kiện quốc tế nổi bật (5/6-11/6)

    Trung Quốc ráo riết xây dựng hải đăng ở Trường Sa; Nga có thể đánh bại NATO trong 60 giờ; Tổng thống Obama hậu thuẫn mạnh mẽ cho bà Hillary Clinton; Trung Quốc sẽ xây trạm nghiên cứu khổng lồ dưới Biển Đông... là những tin đáng chú ý trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 0506 11062016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (05/06 - 11/06/2016)

    Bộ Tài chính tiếp tục yêu cầu BIDV, Vietinbank phải trả cổ tức bằng tiền mặt; Vinalines xin thanh lý 6 con tàu; Bầu Đức viết tâm thư xin cổ đông thời gian vượt khó; lãi suất cho vay mua nhà ở xã hộixuống còn 4,8%...Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện

  • Nghin le chuyen tuan qua 0506 11062016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 05/06 - 11/06/2016

    Phượt thủ người anh tử nạn khi leo Fansipan; Chìm tàu du lịch trên sông Hàn; Cá chết nổi trắng hồ Hoàng Cầu; Cột điện mọc xuyên nhà dân giữa Hà Nội; Ớn lạnh thứ ma dược mới núp bóng thuốc lá thơm; Lộ diện đường dây mua chứng chỉ tiếng Anh có 1-0-2 tại Ninh Bình... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.