Đổi mới giáo dục đại học bắt đầu từ giảng viên

- "Bài toán cứ luẩn quẩn loanh quanh ở chỗ: Muốn nâng cao chất lượng giáo dục thì trước hết phải ở người thầy. Nhưng người thầy thì lại tự mình không sẵn sàng. Điều kiện cho người thầy nâng cao thì thiếu đủ mọi thứ" GS TSKH Vũ Minh Giang, Trưởng ban ĐH - Hội đồng Quốc gia Giáo dục, bức xúc.

Doi moi giao duc dai hoc bat dau tu giang vien
SV trường ĐH Khoa học Tự nhiên trong lễ tốt nghiệp THÁNG 6/2006.Ảnh: Trung Kiên

GS Giang hiện là Phó Giám đốc ĐHQG Hà Nội. Ông cho rằng cải cách giáo dục phải nhắm đến những mục tiêu cụ thể. Không thể vì quá bức xúc nên cái gì cũng phải nâng cao hay đổi mới được.

Khi đổi mới chưa thực sự là nhu cầu nội tại

Người Việt Nam, kể cả những người phê phán mạnh mẽ nhất tư tưởng bằng cấp vẫn mong và tìm mọi cách cho con vào ĐH. Nhu cầu rất lớn. Số trường hạn chế. Sức ép phải vào trường ĐH rất cao nên các trường không cần đổi mới vẫn tuyển được đủ chỉ tiêu. Hơn nữa, hiện không ai chỉ ra cho các trường ĐH thấy mình đang đứng ở đâu. Chính vì vậy, các trường ĐH không có, hoặc ít có nhu cầu đổi mới.

Cần phải có những chính sách tác động để buộc các trường phải đổi mới với những yêu cầu cụ thể, thời gian cụ thể. Bây giờ, không còn là lúc khuyến khích mà bắt buộc phải đổi mới. Tuy nhiên, nếu đổi mới không bắt nguồn từ chính nhu cầu nội tại của các trường thì rất khó đạt hiệu quả như mong muốn.

Đổi mới từ đâu?

Đối với giáo dục ĐH, đổi mới căn bản, quan trọng nhất là đổi mới đội ngũ cán bộ giảng dạy. Đây là khâu mở đầu cho tất cả các khâu - GS Vũ Minh Giang khẳng định.

Đổi mới không có nghĩa là thay thầy này bằng thầy khác. Mà, làm sao để các thầy ý thức được việc đổi mới quan niệm về giáo dục ĐH, đổi mới cách thức lên lớp, đổi mới suy nghĩ về vai trò của người SV.

Với điều kiện hiện có, làm sao thầy có thể mua nổi sách tham khảo với giá sách hiện nay. Thầy kiếm thêm thu nhập ở đâu ngoài lương? (lương rất thấp). Chỉ bằng cách dạy thêm nhiều giờ, dạy càng nhiều giờ càng tốt. Vậy thì thời gian đâu mà ngẫm nghĩ, mà nghiên cứu, mà đọc sách, mà đổi mới phương pháp. Bài toán cứ luẩn quẩn loanh quanh ở chỗ: Muốn nâng cao chất lượng thì trước hết phải ở người thầy. Nhưng người thầy thì lại tự mình không sẵn sàng. Điều kiện cho người thầy nâng cao thì thiếu đủ mọi thứ. Định mức lao động, chế độ giảng dạy, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học hiện vẫn áp dụng theo quyết định từ năm... 1978. Chế độ thâm nhập thực tế, trao đổi học thuật, tham gia hội thảo... chưa được quy định rõ. Không có quy định cụ thể về mức độ được phép làm việc ngoài trường đối với giảng viên...

GS Phạm Minh Hạc, nguyên Bộ trưởng Bộ GD-ĐT đưa ra con số đáng chú ý. Những năm 1990, Việt Nam có 10 vạn SV và 2,4 vạn giảng viên. Giờ đây, con số này tăng lên với 1 triệu sinh viên và hơn 4 vạn giảng viên.

Mục tiêu chưa cụ thể

Các trường ĐH danh tiếng trên thế giới đào tạo SV với 3 mục tiêu:

Trang bị những kiến thức khoa học về ngành theo học. Đó là lượng kiến thức cần biết và những phương pháp giúp SV xử lý những vấn đề liên quan đến chuyên ngành của mình.

Dạy cho SV với năng lực chuyên môn của mình có thể thích ứng được với các yêu cầu của xã hội. Đem những hiểu biết ra để giải quyết những vấn đề xã hội tuỳ theo sức cá nhân.

Góp phần hoàn thiện một công dân có trình độ văn hóa cao.

Ở ta, không phải không có những mục tiêu đó nhưng lại được biểu hiện bằng những mục tiêu to lớn như: trung thành với tổ quốc, xây dựng xã hội chủ nghĩa... Cho nên, đôi khi chính người dạy và người học thấy mình đang thực hiện một mục tiêu quá lớn nhưng không rõ cụ thể là gì.

Thử so sánh SV VN với 3 mục tiêu nêu trên.

Thứ nhất, SV của ta thường nặng về được trang bị những kiến thức cụ thể. Thầy cô cũng "say mê" dạy những kiến thức cụ thể, tức là những hiểu biết của mình mà chưa chú ý đúng mức đến việc dạy nghề cho SV.

Thứ 2, kiến thức của giảng viên thường không được cập nhật và cũng tương đối xa rời thực tiễn cuộc sống. Vì vậy, trừ những người tự lăn vào xã hội từ sớm, còn nếu chỉ học ở trên lớp, khả năng thích ứng với xã hội của SV khá thấp. Làm sao để bài giảng của thầy gắn với xã hội là một câu hỏi không dễ trả lời.

Thứ 3, Những công dân có trình độ văn hóa cao phải được trang bị những phẩm chất đặc biệt. Ví dụ như hướng tới sự sáng tạo; Có trách nhiệm với xã hội cao hơn người khác; tính trung thực trong khoa học. Các trường ĐH ở ta dường như nghiễm nhiên coi đây là phần việc và trách nhiệm của các cấp học trước ĐH hoặc của bản thân SV.

Chúng ta chưa có giải pháp để đào tạo theo nghĩa toàn diện với 3 mục tiêu như vậy. Do đó, cho đến nay, người ta hay nói đến chuyện thầy đọc trò chép. Vì chúng ta chưa có mục tiêu cụ thể.

"Trò chấm điểm thầy"

Thời gian gần đây, chúng ta nghe nhiều đến cụm từ "trò chấm điểm thầy". Những người ủng hộ cho rằng đây mới là dân chủ, là tôn trọng người học. Những người phản đối thì nghĩ, với truyền thống tôn sư trọng đạo của phương Đông thì việc đó không nên. Vậy "trò chấm điểm thầy" có phải là một phương pháp hiệu quả để đánh giá chất lượng giảng viên?

Việc lấy ý kiến của học viên, về bản chất nó chỉ đảm bảo được sự hài lòng của học viên về phương pháp giảng dạy của học viên. Còn chất lượng thực sự của giảng viên được đánh giá qua tiêu chí là tỷ lệ đỗ của học viên qua các kỳ thi.

Ở ta, hầu hết là thầy dạy môn nào ở lớp nào thì cũng là người ra đề thi cho môn đó ở lớp đó. Vậy, kết quả thi chỉ là sự kiểm tra của thầy đối với những kiến thức đã dạy chứ khồng đánh giá được chất lượng giảng dạy của thầy.

Xây dựng được một quy chuẩn đánh giá chính xác chất lượng giảng viên ở các trường ĐH phải chăng là một biện pháp hữu hiệu để nâng cao chất lượng đào tạo?! Chừng nào không lượng hóa được kết quả thì còn lúng túng trong công tác đánh giá.

GS Vũ Minh Giang cho rằng từ "đánh giá" hay "chấm điểm" nghe nặng nề. Chính xác hơn nên dùng từ phản hồi (feed back). Feed back hiểu theo nghĩa rộng là những phản hồi, chứ không phải là đánh giá của người học với người thầy và còn cần được mở rộng ra là feed back của xã hội đối với nhà trường.

Chất lượng của nơi đào tạo những giáo viên tương lai

SV chính là đối tượng được đào tạo ở cấp phổ thông. Những thầy giáo phổ thông được cung cấp bởi các trường sư phạm. Vì vậy đổi mới ở trường sư phạm là cực kỳ quan trọng.

Các trường sư phạm của ta hiện nay chú trọng phương pháp giảng dạy nên giáo viên tương lai không có điều kiện đi sâu vào chuyên ngành. Phương pháp giảng dạy là một khái niệm trừu tượng thì được giảng dạy nhiều. Các kiến thức về chuyên ngành thì lại không được trang bị đầy đủ.

Vì vậy mới dẫn đến hiện tượng các giáo viên được tập huấn sách giáo khoa nâng cao để đi dạy. Phần lớn các thầy dạy đại học lại chính là những người viết những sách giáo khoa nâng cao đó!

Những vấn đề ngoài hệ thống giáo dục

GS Giang cho rằng, vấn đề lớn cần tính là những tác động của hệ thống. Có những nội dung ngoài ngành giáo dục nhưng lại có tác động rất mạnh đến ngành giáo dục.

Ví dụ hệ thống tuyển chọn công chức. Việc tuyển chọn những người có năng lực, có tài; cơ chế sử dụng tác động không nhỏ tới việc nâng cao chất lượng đào tạo ở các trường đại học, cao đẳng.

Chúng ta ra sức đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng đào tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy nhưng sử dụng và đánh giá những sản phẩm đó như thế nào?

Nếu coi việc đổi mới giáo dục là một sự nghiệp lớn, có tác động mạnh đến sự phát triển của đất nước thì chúng ta phải đổi mới đồng bộ toàn hệ thống.

Liệu, việc đổi mới giáo dục đại học có phải bắt đầu từ những người thầy? Làm thế nào để đánh giá chính xác năng lực giảng dạy của các giảng viên đại học? Đội ngũ giảng viên cần phải đổi mới những gì? Mời các bạn tham gia thảo luận trên diễn đàn của TS và trong chương trình 8h tối thứ 6 trên kênh VTV2, phát sóng trực tiếp vào ngày 11/8/2006. Mời quý vị thảo luận và đặt câu hỏi tại đây

  • TS và VTV2

Mời bạn tham gia theo cách sau:

Việt Báo

Video nổi bật

Đau ruột với Không Phải Dạng Vừa Đâu phiên bản...Cải Lương
00:00 / --:--

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Bỏ hàng chục triệu đồng cho con đi “Tây” học hè

 Chưa hết năm học nhưng nhiều phụ huynh đã đặt sẵn chương trình học hè đặc biệt cho con em mình. Chuyến du học hè tới Singapore hay thậm chí là Anh, Mỹ có giá tới 60, 70 triệu đồng là khoản phí lớn nhưng chất lượng ra sao vẫn còn là câu hỏi với nhiều phụ huynh.

Nhận xét tin Đổi mới giáo dục đại học bắt đầu từ giảng viên

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đổi mới giáo dục đại học bắt đầu từ giảng viên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Doi moi giao duc dai hoc bat dau tu giang vien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đổi mới giáo dục đại học bắt đầu từ giảng viên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

renew higher education beginning teachers
improve quality, higher education, teaching methods, equipped, colleges of education, issues, innovations, teachers, teachers, social objectives, in particular, college, work, own

- just u0026quot; vicious problem around is: To improve the quality of education must first human teacher. But then the teacher himself ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Thoi su 24h225 Thuc hu vu Hoc sinh HN len nui de sex
    Thời sự 24h(22/5): Thực hư vụ "Học sinh HN lên núi để sex"

     Phó Thủ tướng: ‘Tạo mọi điều kiện tốt nhất cho thí sinh’; Đại biểu xấu hổ, xin lỗi vì điều 60 luật BHXH; Đại gia “khóa môi” Hồ Ngọc Hà là tình cũ của Maya?; "Học sinh HN lên núi để... sex" được thêu dệt thế nào?; 

  • Thoi su 24h215 An mang chan dong trong quan bia
    Thời sự 24h(21/5): Án mạng chấn động trong quán bia

     Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?; 

  • Thoi su 24h205 Dam chet 2 me con di the duc
    Thời sự 24h(20/5): Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục

    Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.

  • Thoi su tuan qua Su that chiec truc thang tren noc nha dai gia
    Thời sự tuần qua: Sự thật chiếc trực thăng trên nóc nhà đại gia

     VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?; 

  • Thoi su 24h195 Cong bo ket luan thanh tra vu cay xanh
    Thời sự 24h(19/5): Công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh

    HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.

  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    cáo

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Con xem phim sex cha me lam gi
    Con xem phim sex, cha mẹ làm gì?

    Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..

  • Cap doi khach Tay bi cuop gay xon xao
    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao

    Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Cho xe mo to vao duong cao toc
    Cho xe mô tô vào đường cao tốc

    Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 175 235
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5)

    Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1705 2305
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.