Thứ hai, 01 Tháng mười hai 2008, 07:52 GMT+7

Dạy và học nghề phổ thông, "phao cứu sinh" kẻ lười

Bộ GD - ĐT vừa ban hành văn bản hướng dẫn việc tổ chức thi và cấp giấy chứng nhận nghề phổ thông (NPT) năm học 2008-2009. Điều đó có nghĩa là vấn đề dạy và học NPT vẫn được coi trọng. Thực tế, việc này lại chỉ thực sự cần thiết cho người dạy và người học với ý nghĩa “phao cứu sinh”.

"Phao cứu sinh" nguồn thu

Học sinh có giấy chứng nhận NPT được cộng điểm khuyến khích trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Ảnh: Phạm Hải

Theo quy định, việc dạy NPT cho HS do các trung tâm kỹ thuật tổng hợp hướng nghiệp dạy nghề (viết tắt: TT) cấp huyện phụ trách. Nhưng hiện nay, tỉ lệ TT cấp huyện đạt chuẩn về cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho nhu cầu dạy và học nghề còn quá ít. Đội ngũ giáo viên thì càng đáng lo ngại cả về số lượng lẫn chất lượng. Có anh là giáo viên văn được điều động sang làm giám đốc TT rồi dạy nghề luôn. Nội dung chương trình thì tụt hậu. Có phụ huynh xem tập học nghề nuôi trồng thủy sản của con xong, nói: “Nếu áp dụng kiến thức này vào thực tế thì đầm tôm của cha trắng đáy”.

Trách nhiệm của các TT là hướng nghiệp, dạy nghề cho cả cộng đồng chứ không phải riêng cho HS ở trường trung học. Nhưng hiện nay, có rất ít người không phải là HS theo học ở các TT vì thực tế là sau khi học nghề ở đây xong thì không thể hành nghề được, chỉ trừ mỗi chuyện là học và thi ở đây để có bằng A, B tin học; còn liên kết với doanh nghiệp để đào tạo nghề cho công nhân là chuyện cực hiếm.

Cho nên, đối tượng chủ yếu của các TT chính là học sinh đang học ở trường trung học. Bây giờ nếu các em không còn có nhu cầu học NPT thì các TT sẽ có rất nhiều thời gian nhàn rỗi, và đương nhiên, cũng mất đi một khoản thu nhập không nhỏ.

"Phao cứu sinh" điểm tốt nghiệp

TIN LIÊN QUAN
Với HS, giấy chứng nhận NPT thực sự là “ phao cứu sinh”, giúp các em vượt qua các kỳ thi tốt nghiệp. Không chỉ là những HS có học lực yếu hoặc trung bình mà cả HS khá giỏi cũng vậy. Cha mẹ bỏ ra một khoản tiền không phải nhỏ (học phí, mua vật liệu thực hành, lệ phí thi...) để con mình học NPT không có lý do nào khác ngoài chuyện “kiếm trước một vài điểm ăn chắc” cho kỳ thi tốt nghiệp sắp tới.

Các trường động viên HS học NPT cũng không ngoài mục đích là sẽ có thêm nhiều HS tốt nghiệp nhờ vào việc cộng điểm khuyến khích do có chứng chỉ nghề phổ thông, và nhờ vậy, tỉ lệ HS tốt nghiệp cũng cao hơn.

Nếu các em có “nghề” thực sự sau khi học NPT thì cũng có thể chấp nhận được. Đằng này, sau khi thi xong, được cấp giấy chứng nhận rồi thì hầu như quên sạch.

Một HS lớp 8 học NPT ngành điện (điện nhà thôi), lên lớp 9 hỏi về nguyên lý mắc mạch song song, không trả lời được. Một HS lớp 11, con chủ cửa hàng vàng bạc đá quý học về trồng lúa, có giấy chứng nhận NPT loại giỏi hẳn hoi mà chưa một lần bước chân xuống ruộng, không phân biệt được đâu là lúa, đâu là cỏ.

Dạy "chay", học "chay"

TT liên kết với các trường trung học và cử giáo viên xuống tận trường để dạy. Điều này hợp lý ở chỗ HS khỏi phải đi lại, địa bàn rộng, nhất là ở nông thôn dàn trải, cơ sở vật chất, đội ngũ của các trung tâm lại không bảo đảm trong khi số HS đăng ký hằng năm ở mỗi huyện có đến hàng vài ngàn.

Nhưng chính cách tổ chức này lại nảy sinh nhiều bất hợp lý: Thường thì ban lãnh đạo TT và ban giám hiệu nhà trường sở tại khoán trắng cho giáo viên dạy nghề từ nội dung chương trình, thời khóa biểu (học ngoài giờ chính khóa) đến việc tổ chức dạy và học. Giáo viên đến các điểm trường như chạy "sô".

Và vì dạy tại trường phổ thông nên thiết bị phục vụ cho việc dạy - học NPT là con số 0. Điều đó bắt buộc thầy phải dạy "chay" và trò phải học "chay" (trừ trường hợp học nghề điện thì HS tự mua một số thiết bị cần thiết).

Một bất hợp lý nữa là HS không thể học nghề mà mình thích mà phải học thầy dạy. Có trường suốt nhiều năm chỉ cho HS học 2 nghề điện và trồng lúa.

Thừa hay "thiếu"?

Không có ai hành nghề được bằng tấm giấy chứng nhận NPT và chỉ một số rất ít HS tiếp tục học và làm theo nghề mà mình đã được học từ chương trình NPT.

Thiết nghĩ, HS phổ thông không nhất thiết phải có kiến thức và kỹ năng về một nghề cụ thể nào đó.

Trong chương trình giáo dục phổ thông bậc trung học có hoạt động hướng nghiệp. Đây được xem là một hoạt động chính khóa, bắt buộc và nếu thực hiện nghiêm túc đã đủ để làm công việc hướng nghiệp cho HS. Còn chuyện học nghề thì hãy để khi các em đi vào các trường nghề, các trường trung cấp, CĐ hoặc ĐH để được đào tạo bài bản và sẽ sống được bằng cái nghề mình đã học. Các TT cũng phải đổi mới phương thức hoạt động của mình để làm tròn chức năng, nhiệm vụ vốn có và không xem HS trung học là đối tượng chính.

Cả xã hội đang kêu và Bộ GD-ĐT cũng thừa nhận chương trình học phổ thông quá tải. Bộ đã phải kéo dài thời lượng, đã chỉnh lý SGK để giảm tải thì tại sao vẫn còn duy trì việc dạy và học nghề phổ thông trong các trường trung học? Với 70 tiết (THCS ) và 105 tiết (THPT), mỗi HS phải mất bao nhiêu công sức để học, rồi còn ôn tập, thi cử… đã nặng càng thêm nặng? Về mặt tài chính, đây chắc chắn là một khoản tốn kém cho gia đình và nhà nước không phải nhỏ nhưng hiệu quả đích thực của nó là gì ?

Nếu cho rằng việc dạy và học NPT trong trường trung học là do nhu cầu của HS và phụ huynh học sinh thì hãy bỏ việc cộng điểm khuyến khích do có giấy chứng nhận NPT, sẽ có câu trả lời xác thực. Khi bỏ kỳ thi tốt nghiệp THCS thì HS lớp 8 không còn học NPT nữa. Phải chăng, việc cộng điểm này cũng là biểu hiện của bệnh thành tích?

Đây không chỉ là chuyện chống sự giả dối trong dạy và học với tính chất là hoạt động của thầy và trò mà nó còn là sự lựa chọn dạy cái gì và học cái gì cho có hiệu quả xã hội thực sự. Việc dạy và học NPT chỉ là cái “phao cứu sinh” cho những người lười tập bơi. Vì vậy sự tồn tại của nó cần phải xem xét lại.

  • Lê Minh Hoàng (Trường THPT Long Bình, Gò Công Tây, Tiền Giang)

Việt Báo

Nhận xét tin Dạy và học nghề phổ thông, "phao cứu sinh" kẻ lười

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dạy và học nghề phổ thông, "phao cứu sinh" kẻ lười bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Day va hoc nghe pho thong phao cuu sinh ke luoi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dạy và học nghề phổ thông, "phao cứu sinh" kẻ lười ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Teaching and vocational school, "lifeline" the lazy
Ministry of Education, exams, certification, life buoy, high school, the need, the guidelines, universal information, vocational training, really, teachers, programs and practice, students, the

- Ministry of Education - Tel has issued guidelines for the organization of examinations and vocational school certificate (NPT) school year 2008 to 2009. That means teaching and learning issues NPT was indispensable. In fact, this is really only necessary for teachers and ...



  • Thoi su 24h184 De cu nguoi thay Tuong Ngo
    Thời sự 24h(18/4): Đề cử người thay Tướng Ngọ

    Cả nước hơn 7.000 ca sởi, Hà Nội đang đỉnh dịch; Bộ Công an đề cử người thay Tướng Ngọ; Bầu Kiên: Từ siêu xe đến dép tổ ong ngày ra tòa; Thảm cảnh gia đình vụ nổ mìn kinh hoàng 2 người chết

  • Thoi su trong ngay Ong Gia khai ve bau Kien
    Thời sự trong ngày: Ông Giá khai về bầu Kiên

    Nạn nhân vụ Cát Tường bị rạch bụng sau khi chết?; Hoãn phiên xử bầu Kiên và đồng phạm; Ông Trần Xuân Giá khai gì về bầu Kiên?; Nổ súng xối xả trong nhà nghỉ chấn động Cần Thơ; Tai nạn thảm khốc trên cao tốc, 5 người chết...

  • Thoi su 24h164 Xe cho xang chay giua pho
    Thời sự 24h(16/4): Xe chở xăng cháy giữa phố

    Ông Võ Văn Thưởng nhậm chức Phó bí thư TP.HCM; Hợp long cầu dây văng lớn nhất Việt Nam; Hoang mang số liệu trẻ tử vong do dịch sởi; Hà Nội: Cháy lớn tại khu công nghiệp Vĩnh Tuy

  • Thoi su trong ngay 2 ca si bi cuop giua Sai Gon
    Thời sự trong ngày: 2 ca sĩ bị cướp giữa Sài Gòn

    Bộ Giáo dục xin 34 nghìn tỷ đổi mới chương trình; Dừng xử vụ Cát Tường, trả hồ sơ điều tra bổ sung; Chết tức tưởi sau khi bác sĩ rút 3 lọ tủy sống; Hai ca sỹ bị cướp giữa Sài Gòn...

  • Thoi su tuan qua Ca nha bi cuon vao gam oto
    Thời sự tuần qua: Cả nhà bị cuốn vào gầm ôtô

    Đường Trường Chinh bị nắn cong như thế nào; Nóng trước phiên xử vụ Cát Tường; Kỳ lạ hai xe ô tô chung biển số xanh “san bằng tất cả”; Nữ sinh mang thai ngất ở lớp rồi tử vong; Vì sao không công bố dịch sởi?...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 6 124
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 6 - 12/4)

    Diễn biến dịch sởi: Lớn nhất mấy chục năm qua; Thiếu thuốc đặc trị ngộ độc nấm, nhiều bệnh nhân chết oan?; Vì sao không nên nấu nướng bằng nồi nhôm?; Giữ dáng người bằng ánh nắng mặt trời; Cận cảnh: Từ đuôi bò thối thành đặc sản!; 6 biểu hiện của "cậu nhỏ" không khỏe mạnh; 11 loại nước uống chống bức xạ máy tính... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 0604 1204
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (06/04 – 12/04)

    Đau lòng những vụ án cha mẹ giết con; Những thảm án cuồng yêu ở Sài Gòn; “Áp lực” tại phiên xử 5 công an đánh chết người đến từ đâu?; Ép cung, nhục hình: Căn nguyên của án oan!; 9X giết bạn, phi tang xác trong bể nước; Vụ TMV Cát Tường là án chưa từng có trong lịch sử tố tụng Việt Nam;...........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Nghin le chuyen tuan 64134
    Nghìn lẻ chuyện tuần 6/4-13/4

    Chỉ vì ham chơi và không làm bài tập về nhà, cậu bé 6 tuổi đã bị mẹ dùng móc treo quần áo đánh đập một cách dã man.

  • Toan canh Showbiz tuan 64 124
    Toàn cảnh Showbiz tuần (6/4 – 12/4)

    Cùng với việc kỳ công để theo đuổi, mời mọc ca sĩ Khánh Ly về nước biểu diễn, mức cát-sê của danh ca này cũng được hiểu là không hề nhỏ, nếu như không muốn nói là cao nhất từ trước đến nay dành cho các ca sĩ hải ngoại.

  • Toan canh kinh te tuan 64 1242014
    Toàn cảnh kinh tế tuần 6/4 - 12/4/2014

    15 ngân hàng Việt Nam bị hacker tấn công, sau sự việc dưa hấu được mùa mất giá, đến lượt cà chua Đà Lạt đổ cho bò ăn, giá xăng giữ nguyên trong khi giá dầu giảm nhẹ, ngân hàng nóng chuyện mua bán - sáp nhập và tái cơ cấu... là những tin tức - sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.