Thứ bảy, 16 Tháng sáu 2012, 07:00 GMT+7

Dạy học sinh biết tìm kế sinh nhai?

Trường ở Mỹ không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà còn là nơi tạo điều kiện giúp trẻ biết cách tự học, biết cách cư xử, và mày mò “tìm kế sinh nhai” ngay từ các lớp “nhí”.

Không tạo áp lực lên “mặt đê”

Ở bậc Tiểu học, một lớp do một giáo viên lên lớp tất cả các môn, trừ mỹ thuật (visual arts), nhạc, và thể dục ("P.E." hoặc "gym"), là các môn chỉ có một hai tiết một tuần. Các môn học thường gồm số học (một số trường có thể dạy đại số sơ cấp), tập đọc - tập viết, chú trọng viết chính tả và tăng vốn từ. Các môn Khoa học tự nhiên và xã hội nói chung được dạy ít giờ, với khối lượng kiến thức chưa phong phú. Giáo án ở một số trường còn tụt hậu (underdeveloped) về xã hội học (social studies), và về khoa học nói chung, điều vẫn được lý giải là do giáo viên tiểu học được đào tạo để dạy tất cả các môn (generalists).

Giữ quyền chủ động!
Day hoc sinh biet tim ke sinh nhai?

Các môn Khoa học xã hội thường có xu hướng địa phương chí, cung cấp kiến thức sử - địa về địa bàn sở tại. Trong giảng dạy chú trọng các chuyên đề về văn học - nghệ thuật, các cuộc tham quan, và các dạng giảng dạy thông qua giải trí. Kể từ cuộc cải cách giáo dục đầu thế kỷ XX, người Mỹ cho rằng học sinh cần tích luỹ kiến thức qua lao động và ứng xử thường ngày, và nhờ vào kiểm nghiệm hậu quả của hành vi của mình.

Ở Trung học bậc trên (senior high school) học sinh được tự do hơn trong lựa chọn các môn học, và chỉ cần hoàn thành những định mức tối thiểu mà Ban đặc trách trường học đòi hỏi, để nhận được bằng tốt nghiệp. Các đòi hỏi bắt buộc (course rigor) này thường là:

Ba năm học (lên lớp đều, sát hạch đạt yêu cầu) cho các môn tự nhiên, cụ thể là một năm cho môn hoá, một năm cho môn sinh vật, một năm cho môn vật lý)
Ít nhất hai năm học cho môn toán, bao gồm đại số năm thứ nhất, hình học; đại số nâng cao (algebra II), và/hoặc lượng giác …
Tiếng Anh (ít nhất bốn năm học môn, bao gồm cả Văn, cổ điển học - humanities)
Từ hai đến bốn năm học cho bộ môn khoa học xã hội, gồm Lịch sử và Cơ cấu nhà nước Hoa Kỳ (government course), kinh tế (economics courses).
1-2 năm học môn thể dục.

Để thi vào nhiều trường hệ đại học, thí sinh phái hoàn thành một khối lượng lên lớp đầy đủ hơn, chẳng hạn phải có từ 2-4 năm học tiếng nước ngoài.

Một số bang cho phép học sinh rời trường phổ thông ở độ tuổi 14 -17, cho dù chưa tốt nghiệp, nếu được phép cha mẹ; một số bang khác khuyên học sinh chỉ nên rời trường khi đã vị thành niên. Học sinh thường lên lớp tới 6 tiếng một ngày, tức là 175 – 185 giờ một năm, rồi nghỉ hè khoàng hai tháng rưỡi, từ tháng Sáu đến tháng Tám, trùng với truyền thống gặt hái vụ hè trong lịch sử Hoa Kỳ.

Phương pháp luận

Truyền đạt kiến thức từ thầy đến học sinh nhí là được coi là tiếp tục quá trình truyền đạt kiến thức do cha mẹ bé thực hiện, trước khi bé tới trường. Theo Lý luận truyền đạt kiến thức (Instructional theory), giai đoạn này nhằm trả lời các câu hỏi: cái gì, ra sao (What? How?)…

Đầu tiên, khi lượng kiến thức không nhiều, bé học như tham gia một trò chơi. Nhưng dần dà, khối lượng kiến thức ngày một chất đống lên, các môn học cũng “xoè” ra như những nan quạt. Trẻ bắt đầu cảm thấy môn này hay, môn kia “chán”, cho dù đây là hàm của nhiều biến số: tư chất, sở thích của em, “tài” của thày, sách giáo khoa… Trong mọi trường hợp, bắt đầu hiện tượng “nghẽn” luồng thông tin, thông tin mới trở nên khó tiếp nhận, khó xử lý, khó biến thành kiến thức của mình. Bắt đầu thập thò những “phao” (trong luồng): các bài tập mẫu, các đáp án đề thi… ở những nơi có thể.

Cơ sở làm giảm tải học vấn, theo Lý thuyết dạy học (Theory of learning) của Mỹ, là ngay từ khi bé chuẩn bị đến trường, cũng như ở Tiểu học, nên quá độ sang dạy bé biết cách tự học (Constructionism) - tạo dựng cho bé kỹ năng truy cập thông tin (đơn vị kiến thức) nào cần thiết để giải bài tập, biết chọn hình thức cư xử đúng (behaviorism: learning as response acquisition - kỹ năng nắm bắt cách cư xử phù hợp), biết cách xác định các hành vi tiếp nối trong một tình huống biến chuyển...
Vai trò của người thày trong áp dụng Constructionism là chủ đạo. Giáo viên phải khám phá được sự thích thú của học trò đối với môn này hay môn khác, để “nuôi cấy” được đòn bẩy trong từng em không phải với tất cả các môn, mà trong quá trình “thâm canh” với từng môn. Từ đó, trẻ bắt đầu tự nguyện đi sâu vào môn mình thích, đầu tiên trong khuôn khổ bài vở, sau đó cả ở những giao diện ngoài trường lớp, sách vở.

Sách giáo khoa của các nước phương tây không hề mỏng hơn giáo khoa của Việt Nam, nếu không nói là dày hơn. Nhưng nó được làm theo cách để các em “yêu môn Lý” chẳng hạn, có thể nhận được nhiều hơn, còn các em trung bình thì thu hoạch được những kiến thức tối thiểu…

Tham chiếu

Hôm nay, có nhiều lý giải cho sự quá tải kiến thức trong trường Việt. Lớp nào cũng hơn nửa trăm em, trình độ hơi bị không đồng đều, yêu cầu của cách mạng KH- KT, lương giáo viên thấp, nên học thêm là giải pháp nhất cử lưỡng tiện.

Nhưng thời bao cấp trường lớp cũng phải chứa khoảng 50 em/ lớp như hôm nay. Giáo viên, cũng như hôm nay, phải chịu tải lớn khi cố truyền đạt kiến thức cho toàn lớp. Dù không biết lý thuyết dạy học (Theory of learning), giáo viên định hướng sao cho học sinh trung bình nắm được vấn đề, và luôn tìm cách khơi dậy tình yêu môn học đối với các em khá trở lên. Ý thức tự giác học tập thời trước cũng cao hơn, cho dù nhiều cha mẹ vẫn "nay thét mai gầm”.

Thời ấy quả đã có một thứ “phao” chống quá tải cho giáo viên, là các em học khá hơn được phân công kèm cặp các học trò kém hơn cùng tổ học tập với mình. Nhưng thầy cô phải nhắc nhở các tổ trưởng là đừng vì thành tích của tổ, mà cho bạn ngồi bên cạnh quay cóp bài mình khi KT, thi cử…

Nôm na, quá trình dạy và học, ở đâu cũng vậy, nhằm tạo cho các nhà tuyển dụng lao động khả năng được “dụng nhân như dụng mộc”. Chứ không cố làm “tốt nước sơn” thôi, bằng cách lạm phát những chứng chỉ tốt nghiệp, qua những kỳ thi “giả vờ”.

  • Lê Đỗ Huy
Việt Báo

Nhận xét tin Dạy học sinh biết tìm kế sinh nhai?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dạy học sinh biết tìm kế sinh nhai? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Day hoc sinh biet tim ke sinh nhai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dạy học sinh biết tìm kế sinh nhai? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Teaching students that earn a livelihood?
A living, behavior, facilitate, knowledge, students, teachers, communicating, teaching, school year, school, know, find, physics, where

Schools in the United States not only a place to communicate knowledge, but also a place to create conditions to help children know how to learn, know how to behave, and tinkering "earn a livelihood" from the class "chatter" ....





  • Thoi su trong ngay Thieu nu mang 2 ba lo ma tuy 25 ty
    Thời sự trong ngày: Thiếu nữ mang 2 ba lô ma túy 25 tỷ

    Lốc xoáy kinh hoàng, 56 nhà bị sập ở Cần Thơ; Kỷ luật bác sĩ từ chối nhận chức phó giám đốc sở; Xử lý “bảo kê” xe quá tải trên cao tốc dài nhất VN; MC Quốc Khánh viết thư gửi phóng viên ném điện thoại...

  • Thoi su 24h307 Van hanh toa nha 95 trieu do
    Thời sự 24h(30/7): Vận hành tòa nhà 95 triệu đô

    Chưa chốt phương án một kỳ thi quốc gia năm 2015; Ngày đầu vận hành tòa nhà 95 triệu đô ở Đà Nẵng; Chậm, hủy chuyến bay: Tất cả tại thời tiết!; Khánh Ly lần đầu tiết lộ về chồng con.

  • Thoi su 24h297 22h say mem thi cam bia ruou kieu gi
    Thời sự 24h(29/7): 22h say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?

    Hành khách bất tỉnh, máy bay VNA hạ cánh khẩn cấp; Cháy lớn tại Buôn Ma Thuột, thiệt hại hàng trăm tỷ; Cướp súng trong trụ sở rồi chĩa thẳng vào công an bóp cò; 22h đã say mèm thì cấm bia rượu kiểu gì?...

  • Thoi su 24h267 Vlogger Toan Shinoda dot ngot qua doi
    Thời sự 24h(26/7): Vlogger Toàn Shinoda đột ngột qua đời

    Miền Bắc đón mưa rào và dông 2 ngày cuối tuần; Tiết lộ về cuộc sống của Phương Thảo Ngọc Lễ ở Mỹ; Vlogger nổi tiếng Toàn Shinoda đột ngột qua đời; Vụ máy bay VN suýt đâm nhau: Xử phạt hàng loạt

  • Thoi su 24h257 Ruoc dau binh di bang xe ngua
    Thời sự 24h(25/7): Rước dâu bình dị bằng xe ngựa

    Kết luận vụ đại gia tố chủ tịch tỉnh Bình Dương; Nhà 'đại gia' buôn gỗ Lào bị niêm phong vì vỡ nợ; Trước giờ thi hành án, Nguyễn Đức Nghĩa viết gì?; Lập ‘chiến lũy’, ngăn xe quá tải phá nát đê trăm tỷ

  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.