Thứ bảy, 16 Tháng sáu 2012, 07:00 GMT+7

Dạy học sinh biết tìm kế sinh nhai?

Trường ở Mỹ không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức, mà còn là nơi tạo điều kiện giúp trẻ biết cách tự học, biết cách cư xử, và mày mò “tìm kế sinh nhai” ngay từ các lớp “nhí”.

Không tạo áp lực lên “mặt đê”

Ở bậc Tiểu học, một lớp do một giáo viên lên lớp tất cả các môn, trừ mỹ thuật (visual arts), nhạc, và thể dục ("P.E." hoặc "gym"), là các môn chỉ có một hai tiết một tuần. Các môn học thường gồm số học (một số trường có thể dạy đại số sơ cấp), tập đọc - tập viết, chú trọng viết chính tả và tăng vốn từ. Các môn Khoa học tự nhiên và xã hội nói chung được dạy ít giờ, với khối lượng kiến thức chưa phong phú. Giáo án ở một số trường còn tụt hậu (underdeveloped) về xã hội học (social studies), và về khoa học nói chung, điều vẫn được lý giải là do giáo viên tiểu học được đào tạo để dạy tất cả các môn (generalists).

Giữ quyền chủ động!
Day hoc sinh biet tim ke sinh nhai?

Các môn Khoa học xã hội thường có xu hướng địa phương chí, cung cấp kiến thức sử - địa về địa bàn sở tại. Trong giảng dạy chú trọng các chuyên đề về văn học - nghệ thuật, các cuộc tham quan, và các dạng giảng dạy thông qua giải trí. Kể từ cuộc cải cách giáo dục đầu thế kỷ XX, người Mỹ cho rằng học sinh cần tích luỹ kiến thức qua lao động và ứng xử thường ngày, và nhờ vào kiểm nghiệm hậu quả của hành vi của mình.

Ở Trung học bậc trên (senior high school) học sinh được tự do hơn trong lựa chọn các môn học, và chỉ cần hoàn thành những định mức tối thiểu mà Ban đặc trách trường học đòi hỏi, để nhận được bằng tốt nghiệp. Các đòi hỏi bắt buộc (course rigor) này thường là:

Ba năm học (lên lớp đều, sát hạch đạt yêu cầu) cho các môn tự nhiên, cụ thể là một năm cho môn hoá, một năm cho môn sinh vật, một năm cho môn vật lý)
Ít nhất hai năm học cho môn toán, bao gồm đại số năm thứ nhất, hình học; đại số nâng cao (algebra II), và/hoặc lượng giác …
Tiếng Anh (ít nhất bốn năm học môn, bao gồm cả Văn, cổ điển học - humanities)
Từ hai đến bốn năm học cho bộ môn khoa học xã hội, gồm Lịch sử và Cơ cấu nhà nước Hoa Kỳ (government course), kinh tế (economics courses).
1-2 năm học môn thể dục.

Để thi vào nhiều trường hệ đại học, thí sinh phái hoàn thành một khối lượng lên lớp đầy đủ hơn, chẳng hạn phải có từ 2-4 năm học tiếng nước ngoài.

Một số bang cho phép học sinh rời trường phổ thông ở độ tuổi 14 -17, cho dù chưa tốt nghiệp, nếu được phép cha mẹ; một số bang khác khuyên học sinh chỉ nên rời trường khi đã vị thành niên. Học sinh thường lên lớp tới 6 tiếng một ngày, tức là 175 – 185 giờ một năm, rồi nghỉ hè khoàng hai tháng rưỡi, từ tháng Sáu đến tháng Tám, trùng với truyền thống gặt hái vụ hè trong lịch sử Hoa Kỳ.

Phương pháp luận

Truyền đạt kiến thức từ thầy đến học sinh nhí là được coi là tiếp tục quá trình truyền đạt kiến thức do cha mẹ bé thực hiện, trước khi bé tới trường. Theo Lý luận truyền đạt kiến thức (Instructional theory), giai đoạn này nhằm trả lời các câu hỏi: cái gì, ra sao (What? How?)…

Đầu tiên, khi lượng kiến thức không nhiều, bé học như tham gia một trò chơi. Nhưng dần dà, khối lượng kiến thức ngày một chất đống lên, các môn học cũng “xoè” ra như những nan quạt. Trẻ bắt đầu cảm thấy môn này hay, môn kia “chán”, cho dù đây là hàm của nhiều biến số: tư chất, sở thích của em, “tài” của thày, sách giáo khoa… Trong mọi trường hợp, bắt đầu hiện tượng “nghẽn” luồng thông tin, thông tin mới trở nên khó tiếp nhận, khó xử lý, khó biến thành kiến thức của mình. Bắt đầu thập thò những “phao” (trong luồng): các bài tập mẫu, các đáp án đề thi… ở những nơi có thể.

Cơ sở làm giảm tải học vấn, theo Lý thuyết dạy học (Theory of learning) của Mỹ, là ngay từ khi bé chuẩn bị đến trường, cũng như ở Tiểu học, nên quá độ sang dạy bé biết cách tự học (Constructionism) - tạo dựng cho bé kỹ năng truy cập thông tin (đơn vị kiến thức) nào cần thiết để giải bài tập, biết chọn hình thức cư xử đúng (behaviorism: learning as response acquisition - kỹ năng nắm bắt cách cư xử phù hợp), biết cách xác định các hành vi tiếp nối trong một tình huống biến chuyển...
Vai trò của người thày trong áp dụng Constructionism là chủ đạo. Giáo viên phải khám phá được sự thích thú của học trò đối với môn này hay môn khác, để “nuôi cấy” được đòn bẩy trong từng em không phải với tất cả các môn, mà trong quá trình “thâm canh” với từng môn. Từ đó, trẻ bắt đầu tự nguyện đi sâu vào môn mình thích, đầu tiên trong khuôn khổ bài vở, sau đó cả ở những giao diện ngoài trường lớp, sách vở.

Sách giáo khoa của các nước phương tây không hề mỏng hơn giáo khoa của Việt Nam, nếu không nói là dày hơn. Nhưng nó được làm theo cách để các em “yêu môn Lý” chẳng hạn, có thể nhận được nhiều hơn, còn các em trung bình thì thu hoạch được những kiến thức tối thiểu…

Tham chiếu

Hôm nay, có nhiều lý giải cho sự quá tải kiến thức trong trường Việt. Lớp nào cũng hơn nửa trăm em, trình độ hơi bị không đồng đều, yêu cầu của cách mạng KH- KT, lương giáo viên thấp, nên học thêm là giải pháp nhất cử lưỡng tiện.

Nhưng thời bao cấp trường lớp cũng phải chứa khoảng 50 em/ lớp như hôm nay. Giáo viên, cũng như hôm nay, phải chịu tải lớn khi cố truyền đạt kiến thức cho toàn lớp. Dù không biết lý thuyết dạy học (Theory of learning), giáo viên định hướng sao cho học sinh trung bình nắm được vấn đề, và luôn tìm cách khơi dậy tình yêu môn học đối với các em khá trở lên. Ý thức tự giác học tập thời trước cũng cao hơn, cho dù nhiều cha mẹ vẫn "nay thét mai gầm”.

Thời ấy quả đã có một thứ “phao” chống quá tải cho giáo viên, là các em học khá hơn được phân công kèm cặp các học trò kém hơn cùng tổ học tập với mình. Nhưng thầy cô phải nhắc nhở các tổ trưởng là đừng vì thành tích của tổ, mà cho bạn ngồi bên cạnh quay cóp bài mình khi KT, thi cử…

Nôm na, quá trình dạy và học, ở đâu cũng vậy, nhằm tạo cho các nhà tuyển dụng lao động khả năng được “dụng nhân như dụng mộc”. Chứ không cố làm “tốt nước sơn” thôi, bằng cách lạm phát những chứng chỉ tốt nghiệp, qua những kỳ thi “giả vờ”.

  • Lê Đỗ Huy
Việt Báo

Nhận xét tin Dạy học sinh biết tìm kế sinh nhai?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dạy học sinh biết tìm kế sinh nhai? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Day hoc sinh biet tim ke sinh nhai ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dạy học sinh biết tìm kế sinh nhai? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Teaching students that earn a livelihood?
A living, behavior, facilitate, knowledge, students, teachers, communicating, teaching, school year, school, know, find, physics, where

Schools in the United States not only a place to communicate knowledge, but also a place to create conditions to help children know how to learn, know how to behave, and tinkering "earn a livelihood" from the class "chatter" ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.