Công bằng trong giáo dục

Chấn hưng giáo dục - mệnh lệnh từ cuộc sống

Cần thay đổi cách nhìn đối với giáo dục

Bài 2:

Cong bang trong giao duc
Liệu sẽ không còn những gương mặt thí sinh đầy lo âu, căng thẳng trước kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng? - Ảnh: Ng.Công Thành
Chỉ nói riêng về sách giáo khoa (SGK) đã thấy rõ điều này. Các gia đình nghèo cho con đi học đã khó, lo được SGK là cả một vấn đề vì SGK đắt quá, mỗi năm phải mua mới.

Chưa bình đẳng về cơ hội học tập

Các nước văn minh, giàu có cũng chỉ cho HS thuê, mượn SGK chứ không bắt buộc phải mua như ta. Như thế làm sao khuyến khích HS nghèo đi học? Đó là chưa nói sách liên tục sửa chữa, thay đổi; trong một gia đình, sách của anh học rồi không chuyển lại cho em dùng được, rất phí phạm.

Rồi còn bao nhiêu khoản tốn kém khác, nhà nghèo làm sao chịu đựng nổi! Với cách thi cử, đánh giá, tuyển sinh kiểu này, dù có chính sách cử tuyển gì cũng chẳng bù được thiệt thòi cho người nghèo và dân cư các vùng xa, vùng cao.

Đương nhiên không nên và không thể đòi hỏi công bằng tuyệt đối ngay, nhưng cũng phải thấy chính sách của ta còn quá nhiều thiếu sót để đảm bảo công bằng, tức là bình đẳng cho mọi người về cơ hội học tập và thành đạt.

Để gian dối phát triển: tai họa khôn lường

Ai cũng thấy rõ là so với mấy chục năm trước, hiện nay thói gian dối trong xã hội và nhà trường của ta rất trầm trọng. Trước kia không đến nỗi như bây giờ. Học trò gian lận trong thi cử; thầy giáo, cán bộ quản lý giáo dục (GD) dối trá khi báo cáo thành tích; tệ tham nhũng nặng nề trong xã hội...

Như thế sản phẩm GD làm sao tốt được. Một giáo sư nước ngoài đã từng đến VN năm 1975, giờ trở lại có dịp vào một lớp đang thi đã thốt lên chưa bao giờ bà được mục kích nhiều sự gian dối tập trung trong một thời gian ngắn và một không gian hẹp như vậy! Muốn hiện đại hóa - công nghiệp hóa đất nước, muốn cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh phải trừ tận gốc nạn gian dối, tham nhũng.

Thời đại hội nhập mà làm ăn mất chữ tín là mất hết. Còn muốn cạnh tranh mà không có ý tưởng mới, không có sáng tạo, chỉ chuyên bắt chước mù quáng thì làm sao cạnh tranh nổi. Cho nên có hai thứ mà nhà trường của ta, xã hội ta chưa GD tốt cho thanh thiếu niên là: trung thực và sáng tạo. Tôi nghĩ hãy khoan nói đến chuyện gì cao xa hơn, chỉ lo cho tốt hai điểm đó cũng đã là thành công lớn lắm rồi.

Với việc thi cử được cải cách căn bản để không còn áp lực tiêu cực như hiện nay, các lớp học thêm sẽ dần dần bớt đi hay mất hẳn mà HS vẫn được học đầy đủ trong chính khóa, không phải học thêm lu bù, sẽ có điều kiện học tập bình thường, dành nhiều thì giờ tự học và vui chơi, nghỉ ngơi, nhờ đó kết quả học tập sẽ tốt hơn.

Còn thầy giáo sẽ có thời gian suy ngẫm cải tiến chuyên môn, tự học hoặc học thêm để nâng cao trình độ, tiến lên dạy được lớp cao hơn, góp phần tăng khả năng phát triển qui mô GD, đáp ứng nhu cầu học tập bức thiết của xã hội.

Lo cho thầy giáo: ưu tiên số 1 để vực dậy giáo dục

Trong tình hình hiện nay, muốn vực GD lên phải có những biện pháp đủ mạnh từ trên mới thắng được sức ỳ. Nếu cần chọn một giải pháp đột phá cho toàn ngành GD (và cho cả khoa học vì GD đại học liên quan chặt chẽ với khoa học), tôi nghĩ trước hết đến chính sách đối với thầy giáo.

Vì sao? Vì yếu tố quyết định nhất đối với chất lượng GD suy cho cùng là đội ngũ thầy giáo. Có thầy tốt mới có thể thực hiện được mọi biện pháp chấn hưng, cải cách, hiện đại hóa GD. Mà muốn có thầy tốt và thầy tốt phát huy được tác dụng thì cần có chính sách đúng đắn với nhà giáo. Ở đâu và bao giờ cũng vậy, chính sách đầu tiên quan trọng nhất là chính sách tiền lương và sử dụng, bồi dưỡng.

Phần lớn những nhếch nhác, tiêu cực trong GD thật ra đều phát sinh từ những bất cập trong chính sách này. Sở dĩ nạn dạy thêm, học thêm phát triển tràn lan là do đã có thời lương thầy giáo quá thấp, trong khi đó nhiều chủ trương sai lầm về thi cử (như thi theo bộ đề thi) thúc đẩy nhu cầu học thêm, luyện thi để đi thi, nhân đó nhiều thầy giáo cấp III phổ thông, đại học mở lớp dạy thêm, luyện thi, rồi từ cấp III phong trào lan xuống cấp II, cấp I.

Ở đại học thì luyện thi đại học, rồi dạy liên kết, dạy “sô”... cứ thế những nguồn thu nhập ngoài lương ngày càng tăng, vượt xa lương gốc nhiều lần. Đó là quá trình các thầy giáo, do tình thế bắt buộc, phải tự tạo ra một phương thức thích nghi để giữ vững và tiếp tục phát triển GD.

Vì vậy, hoàn toàn không nên trách cứ giáo viên, mà nên thấy đó là hậu quả của việc thiếu trách nhiệm trong việc đảm bảo điều kiện tối thiểu cho thầy giáo làm nhiệm vụ của mình.

Cái giá phải trả cho việc thiếu trách nhiệm đó quá lớn, vì cuối cùng thì Nhà nước và nhân dân vẫn phải chi ra một khoản tài chính đủ để đảm bảo đời sống cho giáo viên, nhưng lại phân phối khoản tài chính đó theo một phương thức kỳ lạ, tạo ra những nếp dạy và học lạc hậu bất bình thường mà hậu quả là nền GD bị tha hóa, một bộ phận biến chất thành hoạt động kinh doanh trục lợi, làm lu mờ lý tưởng cao đẹp của GD và để lại nhiều di chứng sẽ còn ảnh hưởng lâu dài sau này.

Chẳng hạn, do chính sách đó cho nên dạy thêm, học thêm đã thành một nếp rất khó bỏ, mặc dù đối với nhiều thầy giáo dạy thêm đã không còn là nhu cầu bức bách mưu sinh. Vấn đề hiện nay là thu nhập thực tế của đa số giáo viên tuy đã tạm đủ, song cơ cấu thu nhập ấy hoàn toàn không khuyến khích giáo viên làm tốt công việc của mình trong các giờ chính khóa.

Như vậy, việc cấp bách là cần điều chỉnh chế độ sử dụng và cơ cấu thu nhập để giải phóng giáo viên khỏi những lớp dạy thêm và các việc phụ khác, có thể tập trung dạy tốt trong chính khóa mà vẫn được bảo đảm mức thu nhập đầy đủ.

Tốt nhất là cải cách chế độ tiền lương sao cho lương trở thành thu nhập chính đủ bảo đảm mức sống tương đối. Trong tình hình ngân sách nhà nước không thể cấp đủ nguồn tài chính thực hiện chế độ lương đó, trước mắt có thể đặt ra một khoản học phí chính thức để bổ sung vào nguồn tài chính trả lương.

Khoản học phí này không được nhiều hơn mức phí trung bình gồm tổng số tất cả các khoản đóng góp mà thực tế hiện nay HS phải trả, đồng thời phải có chính sách học bổng thiết thực cho HS nghèo và trong diện cần nâng đỡ.

Khi ấy tất cả việc học tập sẽ tập trung vào chính khóa, nếu cần thì giảm tải chương trình để chỉ những giờ chính khóa (dĩ nhiên được dạy chu đáo) cũng đủ để thực hiện hết chương trình mà không cần tăng tiết, dạy thêm.

GS HOÀNG TỤY

Tin bài liên quan:

* Chấn hưng giáo dục - mệnh lệnh từ cuộc sống
* Những việc cần làm ngay!
* 2005: năm chấn hưng giáo dục

Việt Báo

Video nổi bật

Xem Dàn Tên Lửa Khủng Của Nga Di Chuyển Và Thử Nghiệm
00:00 / --:--

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Xóa "điểm trắng" trường mầm non: Về đích trước thời hạn

2014 là năm Hà Nội dành sự quan tâm rất lớn cho việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất trường học, đặc biệt là đã hoàn thành xóa "điểm trắng" trường mầm non (MN) tại hai quận Đống Đa và Hai Bà Trưng. Nhìn lại chặng đường gần 4 năm triển khai chủ trương này,

Tết buồn ở những trường nghề trăm tỷ chờ học viên

Không ít trường nghề ở Hà Tĩnh được đầu tư cả chục tỷ đồng, thậm chí có trường cả trăm tỷ với cơ sở vật chất hiện đại được đưa vào sử dụng đã nhiều năm nhưng vẫn phải hoạt động "cầm chừng" vì không hút được học viên.

Những sáng tạo từ cơ sở góp phần đổi mới giáo dục

Nhắc đến vùng núi phía bắc là nói đến những khó khăn, vất vả do địa hình dốc núi cheo leo, kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đáng kể đến phát triển giáo dục. Tuy nhiên, ở nhiều địa phương trong vùng, các thầy, cô giáo đã chủ động đổi mới phương pháp, sáng tạo và xây dựng các mô hình học tập gắn với hoạt động thực tiễn hiệu quả, phát huy tốt nhất năng lực của mỗi học sinh.

Diễn biến mới việc điều chuyển giáo viên sau vụ tự tử

Hai trong số bốn cô giáo bị thuyên chuyển sau vụ giáo viên tự tử tại Trường Tiểu học Trung An (Củ Chi, TP.HCM) không nhận quyết định thuyên chuyển nhưng phải bàn giao việc đứng lớp. Phòng GD-ĐT huyện Củ Chi cho biết, hai cô sẽ làm những việc do hiệu trưởng sắp xếp.

Nhận xét tin Công bằng trong giáo dục

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Công bằng trong giáo dục bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Cong bang trong giao duc ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Công bằng trong giáo dục ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Giáo Dục của chuyên mục Giáo Dục.

Equity in Education
textbooks, a problem, poor families, education, policy, justice, teachers, income, education, work wages, into, now, the

only in particular textbooks (textbooks) saw this clearly. poor families send their children to school was hard, taking care of textbooks is a problem because too expensive textbooks, each last year to purchase ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn