Các trường lớn tuyển thêm ngoài chỉ tiêu: Trên và dưới đều “phá rào”!

Thí sinh nhận phiếu báo điểm thi ĐH năm 2005 (ảnh: Đ.N.T)

Sau khi đã hoàn tất việc công bố điểm chuẩn NV1, ngay những ngày đầu nhận đơn xét tuyển NV2, Bộ GD-ĐT đã đồng ý cho 4 trường gồm ĐH Y Hà Nội, ĐH Dược Hà Nội, ĐH Ngoại thương cơ sở Hà Nội và ĐH Y Hải Phòng tuyển thêm những thí sinh có mức điểm kế cận điểm chuẩn, với điều kiện phải tự túc chi phí đào tạo (khoảng 6 triệu đồng/năm); ở phía Nam là Trung tâm Đào tạo - bồi dưỡng cán bộ y tế TP.HCM, có trường được tuyển thêm hơn 250 thí sinh.

Có phải là cơ chế xin - cho ?

Sự thật là có nhiều phụ huynh và thí sinh rất phấn khởi vì có thêm cơ hội học tập đúng nguyện vọng, dù phải đóng học phí cao hơn. Song khá nhiều trường hết sức ngạc nhiên trước việc này. Lãnh đạo một trường ĐH lớn tại TP.HCM thắc mắc: "Hằng năm, Bộ duyệt chỉ tiêu tuyển sinh, có văn bản đóng dấu đỏ gửi cho các trường đàng hoàng. Chúng tôi chỉ được tuyển theo chỉ tiêu đã được duyệt mà thôi. Nếu lấy lý do là "điểm cao" thì sao không đặt ra "ngưỡng" ngay từ đầu, thí sinh vượt qua ngưỡng ấy thì được (và phải được) trúng tuyển. Phải chăng đây chính là việc phát sinh thêm một kiểu "xin - cho" trong giáo dục?". Trao đổi với rất nhiều trường, chúng tôi đều nhận được câu trả lời đồng nhất: "Trước khi Bộ thông báo cho 4 trường trên tuyển thêm "chỉ tiêu ngoài ngân sách", chúng tôi đều không nhận một văn bản nào đề cập đến việc xét tuyển thêm này cả. Lý ra Bộ phải có văn bản trước, đưa ra những tiêu chuẩn để xin xét tuyển thêm để trường nào có đủ điều kiện thì xin xét tuyển".

Trưởng phòng đào tạo một trường ĐH công lập đặt vấn đề: "Chúng tôi chỉ được thu học phí của sinh viên 1,8 triệu đồng/năm, không được "vượt rào" vì ngành tài chính sẽ khống chế trong lúc Bộ lại cho thu đối tượng mới gấp hơn 3 lần. Năm thứ nhất là thế, liệu năm thứ hai có linh động chuyển đổi gì không giữa các "đầu vào" khác nhau của các sinh viên trong một trường? Sao Bộ không thông báo trước những tiêu chí cơ bản (cơ sở vật chất, đội ngũ giảng dạy, yêu cầu của xã hội...) để tạo sự công bằng cho tất cả các trường ĐH-CĐ trong việc này?". Việc lấy thêm chỉ tiêu ngoài ngân sách còn gây ảnh hưởng đến việc xét NV2 của các trường: trong lúc 4 trường nêu trên được quyền nhận NV1 "ngoài chỉ tiêu" mà không cần nộp giấy chứng nhận kết quả thi (vì ngay tại trường mình thi), thí sinh vẫn được quyền nộp NV2 ở trường khác, tạo thêm một số lượng thí sinh ảo rất vô lý.

Vấn đề này còn đặt ra một câu hỏi khác: liệu phương thức tuyển sinh như hiện nay đã ổn chưa vì vẫn có những thí sinh điểm cao vẫn rớt và nếu việc phân bổ chỉ tiêu đào tạo đã thật sự khoa học, đã thực sự chỉ căn cứ vào năng lực đào tạo của các trường thì tại sao khi cần lại có thể xin - cho thêm chỉ tiêu với tên gọi "ngoài ngân sách"? Chúng tôi mong nhận thêm nhiều ý kiến trao đổi từ nhiều phía từ vấn đề này.

Đào tạo ngoài ngân sách có bị phân biệt đối xử ?

Đó cũng là nỗi lo lớn nhất của các phụ huynh có con em theo học "hệ" này. Trao đổi với Thanh Niên, chị Phan Ngọc Huệ ở quận 3, TP.HCM cho biết: "Năm 2005 là năm thứ hai con tôi thi vào ngành Bác sĩ đa khoa của ĐH Y - Dược TP.HCM nhưng không trúng tuyển dù cháu đạt đến 25,5 điểm. Cháu rất buồn và cũng không muốn đăng kí nguyện vọng 2 vào trường nào khác vì nghề y là đam mê của cháu. Khi biết được thông tin Trung tâm Đào tạo - Bồi dưỡng cán bộ y tế TP.HCM tuyển thêm chỉ tiêu đào tạo ngoài ngân sách tuy phải đóng học phí cao gấp 3 lần nhưng chúng tôi vẫn cố gắng xoay xở để con mình được theo học đúng đam mê. Hơn nữa, nhà trường cho phép đóng học phí thành 3 đợt trong trường hợp khó khăn nên chúng tôi cũng đỡ lo phần nào. Tôi nghĩ loại hình này dù thế nào cũng giúp những thí sinh đạt điểm cao tìm thấy cơ hội theo học ngành yêu thích và phụ huynh có thể đóng góp đáng kể vào chi phí đào tạo cho nhà trường. Song có điều còn khiến tôi băn khoăn là trong một số chính sách, sinh viên thuộc diện ngoài ngân sách không được bình đẳng như sinh viên chính quy; chẳng hạn, dù thành tích học tập có cao đến đâu cũng không được xét cấp học bổng. Nếu quả như thế thì chuyện "phân biệt đối xử" như trên sẽ gây những nỗi buồn không đáng có cho các cháu".

Nhựt Quang - T.Phước - Vân Anh