Bản nghèo sinh tiến sĩ

Ban ngheo sinh tien si
Một lớp học ở bản Puôi. (Ảnh: Đức Bình)

Bản nhỏ xíu và nghèo, nghèo đến mức không có cả rau để ăn. Ấy vậy mà cái bản Puôi heo hút giữa đại ngàn Tây Bắc lại là nơi sản sinh ra nhiều giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân cho đồng bào các dân tộc vùng cao...

Câu chuyện bản Puôi

“Các cụ nói đất bản Puôi ta làm ăn không dễ. Truyền rằng đầu bản, cuối bản có hai con suối cắt qua, của cải đều trôi tuột. Người bản Puôi muốn ngẩng mặt với đời phải vượt qua hai con suối này !”, Hoàng Quý Cầu nhắc lại lời truyền.

Hai con suối - như Hoàng mô tả - trông hiền hòa là thế nhưng chỉ cần một cơn mưa lớn đầu nguồn là phút chốc trở nên hung hãn. Vụ hè thu đang độ thu hoạch thì lũ về cuốn phăng những vạt sắn, vạt ngô cùng nước mắt của người dân bản phút chốc đổ òa mất hút... Người bản Puôi từ xưa đã tự hiểu muốn vượt lên đói nghèo chỉ có con chữ mới giúp họ ngẩng mặt lên.

Con chữ thời Hoàng Quý Cầu đi học - những năm chiến tranh - mới là những con chữ trộn lẫn với máu của bom đạn và cái đói rát ruột ngày đông... “13-14 tuổi chúng tôi đã làm công việc của người đàn ông thực thụ. 3 giờ sáng đánh trâu ra đồng để cày bừa. Đến khoảng 5 giờ là thả trâu, về thay quần áo đi học, xuôi theo suối Tất mà đến trường”.

Tan lớp, cũng như bao chú nhỏ khác, Hoàng Quý Cầu không về nhà mà ra ruộng. Ở đó có một cái chòi nhỏ ngụy trang tránh bom, vừa chăn trâu, vừa học bài và canh máy bay Mỹ. “Ngày nào lòng chảo Phù Yên cũng bị máy bay Mỹ nện”, Hoàng Quý Cầu nhớ lại. Những ngày tháng đó, giữa tiếng bom rơi ùng oằng là tiếng rì rầm của các chú nhỏ học bài đâu đó...

Năm 1969, khóa của Hoàng Quý Cầu - hệ 10/10 - ra trường. Anh được về làm báo Chiến Sĩ Tây Bắc. Đất nước giải phóng, anh về làm báo Sơn La và đến năm 1998 anh được bổ nhiệm làm giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam khu vực Tây Bắc. Các bạn đồng môn có Nguyễn Xuân Phan đang làm phó Ban tuyên giáo Huyện ủy Phù Yên, Hoàng Việt Long - nhà báo nổi tiếng khu vực Tây Bắc... Hoàng Quý Cầu có tất cả bốn người con, đều học từ ngôi trường mái lá và đều trở thành cử nhân báo chí.

Còn Hoàng Lương là học trò bản Puôi cựu trào. Hết lớp 9 chàng trai Thái vào bộ đội và tham gia chiến đấu ở chiến trường Luang Prabang (Lào), Hoàng Lương bị thương trong một trận đánh, gãy nát cổ tay trái và gửi lại chiến trường một con mắt.Vết thương lành, Lương về công tác ở Ty Văn hóa tỉnh Nghĩa Lộ và thi vào khoa sử Đại học Sư phạm Hà Nội.

Anh sinh viên - chiến sĩ - thương binh người Thái học quá xuất sắc, sau khi ra trường (1973) anh được trường giữ lại làm công tác nghiên cứu và giảng dạy. Đến năm 1987, nhà giáo Hoàng Lương bảo vệ thành công luận án tiến sĩ. Từ đây, ông trở thành công dân đầu tiên của tỉnh Sơn La lấy được học vị cao nhất. Mới đây ông được Nhà nước phong tặng hàm giáo sư và hiện giờ vẫn đứng trên bục giảng, dạy môn dân tộc học tại Hà Nội.

Con bọ xít nuôi từng con chữ

Bên kia suối Tất bây giờ không là bom đạn. Bên đó là cánh đồng Nà Tông. Gọi là cánh đồng nhưng đó là những mảnh ruộng cao thấp, vá víu nhau từng mảnh nhỏ mà thành. Bí thư Đảng ủy Đinh Mạnh Phóng thở dài cho biết: “Vẫn còn 50% hộ nghèo. Nghèo thì hạt gạo cõng lát khoai mà ra đồng, mà đến lớp”. Bữa cơm nhà ông Sầm Chánh đãi khách có một món mà cả đời tôi sẽ không quên được: bọ xít rang!

Ông nửa đùa nửa thật bảo khách: “đặc sản bản ta đãi khách đấy, người dưới xuôi không biết làm món này đâu...”. Rồi ông tiếp: “Bao nhiêu thế hệ bản Puôi đều nhắm mắt mà ăn con bọ xít, nếu không có những con bọ xít làm thức ăn thì cái chữ chắc cũng đi xiêu đi vẹo mất vì đói. Mà bọ xít thì ngoài đồng Tổng đầy vì đâu có loài động vật nào nuốt nổi những con bọ có túi xạ hôi khủng khiếp này, chỉ có một nghị lực học, lòng tin vào tương lai của bản Puôi mới có thể chịu đựng cái mùi khủng khiếp của bọ xít”.

“Giáo sư, tiến sĩ từ cái làng này đi ra đứa nào cũng biết ăn bọ xít cả đấy!”, ông Sầm Chánh tự hào. Cạnh tôi, anh chàng người Thái có đến hai bằng cử nhân Nguyễn Huy Hoàng, phó Văn phòng UBND huyện Phù Yên, lát lát lại làm một gắp bọ xít ra chiều khoái khẩu...

Ông giáo già người Hà Nội, thầy Lê An, người đã dạy chữ cho hầu hết các thế hệ người Thái ở bản Puôi, chậm rãi nói như đinh đóng cột: “Khắp Tây Bắc này chưa thấy nơi đâu hiếu học như bản Puôi!”. Cũng vì lẽ đó mà ông giáo người Hà Nội đã sống trọn cuộc đời dạy chữ với nơi này, kể từ năm 1962.

Ở vị trí trang trọng nhất trong nhà ông Sầm Chánh, giữa những giấy khen la liệt của bọn trẻ là giấy chứng nhận “gia đình hiếu học” của tỉnh cấp. Ông tự hào lắm nhưng cho biết rất nhiều nhà trong bản cũng thế chứ không riêng gì ông. Chưa có nơi nào heo hút, cheo leo ở Tây Bắc lại có số lượng học trò đông như bản Puôi, cả bản chỉ có 216 hộ nhưng có tới 335 học sinh, 40 giáo viên đang đứng lớp, chưa kể nhiều tiến sĩ toán - tin, tiến sĩ y khoa, kỹ sư, cử nhân, giáo viên đang “chi viện” cho huyện, tỉnh, trung ương...

Theo Đặng Đại, Đức Bình
Tuổi Trẻ

Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Phẫn nộ cô giáo mầm non 'hả hê' đánh đập vào vùng kín trẻ
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Dự thảo quy chế thi THPT quốc gia đang ở khâu cuối cùng

Trao đổi với phóng viên, Thứ trưởng Bộ Giáo dục- Đào tạo Bùi Văn Ga cho biết: Hiện Bộ Giáo dục- Đào tạo đang ở khâu cuối cùng hoàn tất Dự thảo quy chế thi THPT quốc gia và tuyển sinh đại học, cao đẳng hệ chính quy.

Nữ sinh đánh nhau ở Huế: Phụ huynh không ngờ con gái mình là "đả nữ"

Liên quan đến sự việc 4 nữ sinh đánh “hội đồng” bạn ở Huế, để có cái nhìn từ nhiều phía, PV đã có cuộc trao đổi với phụ huynh của những nữ sinh trong cuộc và chuyên gia tâm lý giáo dục.

'Tra tấn' học sinh, các thầy cô đang trở thành... quản ngục

Một thầy giáo ở Bình Định vừa buộc học sinh nằm ngửa trên bục giảng đổ nước vào miệng, nằm sấp quật và tát... Những hành động này, theo TS Vũ Thu Hương - giảng viên khoa Giáo dục tiểu học, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, các thầy cô giáo đang trở thành... quản ngục.

Nhận xét tin Bản nghèo sinh tiến sĩ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bản nghèo sinh tiến sĩ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ban ngheo sinh tien si ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bản nghèo sinh tiến sĩ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Giáo Dục.

A graduate student poverty
Northwest, Hoang Cau Do, Hanoi, Sam District, Phu Yen, the tribesmen, produce, Ph.D., stink, BA, Professor, beetles , no, of, school

The tiny and poor, poor enough to not have to eat the vegetables. Yet the attraction between the university thousands of pigs Puoi Northwest is the birthplace of many professors, doctoral, masters, bachelors for ethnic highland peoples ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.