Bản nghèo sinh tiến sĩ

Ban ngheo sinh tien si
Một lớp học ở bản Puôi. (Ảnh: Đức Bình)

Bản nhỏ xíu và nghèo, nghèo đến mức không có cả rau để ăn. Ấy vậy mà cái bản Puôi heo hút giữa đại ngàn Tây Bắc lại là nơi sản sinh ra nhiều giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân cho đồng bào các dân tộc vùng cao...

Câu chuyện bản Puôi

“Các cụ nói đất bản Puôi ta làm ăn không dễ. Truyền rằng đầu bản, cuối bản có hai con suối cắt qua, của cải đều trôi tuột. Người bản Puôi muốn ngẩng mặt với đời phải vượt qua hai con suối này !”, Hoàng Quý Cầu nhắc lại lời truyền.

Hai con suối - như Hoàng mô tả - trông hiền hòa là thế nhưng chỉ cần một cơn mưa lớn đầu nguồn là phút chốc trở nên hung hãn. Vụ hè thu đang độ thu hoạch thì lũ về cuốn phăng những vạt sắn, vạt ngô cùng nước mắt của người dân bản phút chốc đổ òa mất hút... Người bản Puôi từ xưa đã tự hiểu muốn vượt lên đói nghèo chỉ có con chữ mới giúp họ ngẩng mặt lên.

Con chữ thời Hoàng Quý Cầu đi học - những năm chiến tranh - mới là những con chữ trộn lẫn với máu của bom đạn và cái đói rát ruột ngày đông... “13-14 tuổi chúng tôi đã làm công việc của người đàn ông thực thụ. 3 giờ sáng đánh trâu ra đồng để cày bừa. Đến khoảng 5 giờ là thả trâu, về thay quần áo đi học, xuôi theo suối Tất mà đến trường”.

Tan lớp, cũng như bao chú nhỏ khác, Hoàng Quý Cầu không về nhà mà ra ruộng. Ở đó có một cái chòi nhỏ ngụy trang tránh bom, vừa chăn trâu, vừa học bài và canh máy bay Mỹ. “Ngày nào lòng chảo Phù Yên cũng bị máy bay Mỹ nện”, Hoàng Quý Cầu nhớ lại. Những ngày tháng đó, giữa tiếng bom rơi ùng oằng là tiếng rì rầm của các chú nhỏ học bài đâu đó...

Năm 1969, khóa của Hoàng Quý Cầu - hệ 10/10 - ra trường. Anh được về làm báo Chiến Sĩ Tây Bắc. Đất nước giải phóng, anh về làm báo Sơn La và đến năm 1998 anh được bổ nhiệm làm giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam khu vực Tây Bắc. Các bạn đồng môn có Nguyễn Xuân Phan đang làm phó Ban tuyên giáo Huyện ủy Phù Yên, Hoàng Việt Long - nhà báo nổi tiếng khu vực Tây Bắc... Hoàng Quý Cầu có tất cả bốn người con, đều học từ ngôi trường mái lá và đều trở thành cử nhân báo chí.

Còn Hoàng Lương là học trò bản Puôi cựu trào. Hết lớp 9 chàng trai Thái vào bộ đội và tham gia chiến đấu ở chiến trường Luang Prabang (Lào), Hoàng Lương bị thương trong một trận đánh, gãy nát cổ tay trái và gửi lại chiến trường một con mắt.Vết thương lành, Lương về công tác ở Ty Văn hóa tỉnh Nghĩa Lộ và thi vào khoa sử Đại học Sư phạm Hà Nội.

Anh sinh viên - chiến sĩ - thương binh người Thái học quá xuất sắc, sau khi ra trường (1973) anh được trường giữ lại làm công tác nghiên cứu và giảng dạy. Đến năm 1987, nhà giáo Hoàng Lương bảo vệ thành công luận án tiến sĩ. Từ đây, ông trở thành công dân đầu tiên của tỉnh Sơn La lấy được học vị cao nhất. Mới đây ông được Nhà nước phong tặng hàm giáo sư và hiện giờ vẫn đứng trên bục giảng, dạy môn dân tộc học tại Hà Nội.

Con bọ xít nuôi từng con chữ

Bên kia suối Tất bây giờ không là bom đạn. Bên đó là cánh đồng Nà Tông. Gọi là cánh đồng nhưng đó là những mảnh ruộng cao thấp, vá víu nhau từng mảnh nhỏ mà thành. Bí thư Đảng ủy Đinh Mạnh Phóng thở dài cho biết: “Vẫn còn 50% hộ nghèo. Nghèo thì hạt gạo cõng lát khoai mà ra đồng, mà đến lớp”. Bữa cơm nhà ông Sầm Chánh đãi khách có một món mà cả đời tôi sẽ không quên được: bọ xít rang!

Ông nửa đùa nửa thật bảo khách: “đặc sản bản ta đãi khách đấy, người dưới xuôi không biết làm món này đâu...”. Rồi ông tiếp: “Bao nhiêu thế hệ bản Puôi đều nhắm mắt mà ăn con bọ xít, nếu không có những con bọ xít làm thức ăn thì cái chữ chắc cũng đi xiêu đi vẹo mất vì đói. Mà bọ xít thì ngoài đồng Tổng đầy vì đâu có loài động vật nào nuốt nổi những con bọ có túi xạ hôi khủng khiếp này, chỉ có một nghị lực học, lòng tin vào tương lai của bản Puôi mới có thể chịu đựng cái mùi khủng khiếp của bọ xít”.

“Giáo sư, tiến sĩ từ cái làng này đi ra đứa nào cũng biết ăn bọ xít cả đấy!”, ông Sầm Chánh tự hào. Cạnh tôi, anh chàng người Thái có đến hai bằng cử nhân Nguyễn Huy Hoàng, phó Văn phòng UBND huyện Phù Yên, lát lát lại làm một gắp bọ xít ra chiều khoái khẩu...

Ông giáo già người Hà Nội, thầy Lê An, người đã dạy chữ cho hầu hết các thế hệ người Thái ở bản Puôi, chậm rãi nói như đinh đóng cột: “Khắp Tây Bắc này chưa thấy nơi đâu hiếu học như bản Puôi!”. Cũng vì lẽ đó mà ông giáo người Hà Nội đã sống trọn cuộc đời dạy chữ với nơi này, kể từ năm 1962.

Ở vị trí trang trọng nhất trong nhà ông Sầm Chánh, giữa những giấy khen la liệt của bọn trẻ là giấy chứng nhận “gia đình hiếu học” của tỉnh cấp. Ông tự hào lắm nhưng cho biết rất nhiều nhà trong bản cũng thế chứ không riêng gì ông. Chưa có nơi nào heo hút, cheo leo ở Tây Bắc lại có số lượng học trò đông như bản Puôi, cả bản chỉ có 216 hộ nhưng có tới 335 học sinh, 40 giáo viên đang đứng lớp, chưa kể nhiều tiến sĩ toán - tin, tiến sĩ y khoa, kỹ sư, cử nhân, giáo viên đang “chi viện” cho huyện, tỉnh, trung ương...

Theo Đặng Đại, Đức Bình
Tuổi Trẻ

Việt Báo

Video nổi bật

Cô bé 5 tuổi trả lời thông minh khi bị chê...xấu
00:00 / --:--

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

7 GS, TS nói gì về bài toán lớp 3 gây sốt?

Rất nhiều GS. TS đã lên tiếng xung quanh bài toán lớp 3 gây sốt ở Việt Nam và cả trên báo chí nước ngoài. Bài toán do giáo viên lớp 3 của một trường tiểu học ở Lâm Đồng sưu tầm.

Biện pháp giáo dục học sinh cá biệt

GD&TĐ - Bằng nhiều biện pháp, kết hợp sự quan tâm sâu sát đến học sinh và tính kỷ luật, thầy giáo Lê Thế Thắng đã thành công trong giáo dục học sinh cá biệt tại Trường THPT Cẩm Thủy 2 (Thanh Hóa).

GV phản ứng với đoạn văn dạy trẻ lớp 1

Một đoạn văn rất ngắn ở sách Tiếng Việt - Công nghệ giáo dục lớp 1 tập 1 đang là chủ đề tranh luận của nhiều giáo viên bởi nó không chỉ thiếu sót về ngữ pháp, tính logic mà còn có phần phi thực tế.

Nhận xét tin Bản nghèo sinh tiến sĩ

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bản nghèo sinh tiến sĩ bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ban ngheo sinh tien si ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bản nghèo sinh tiến sĩ ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Gương Sáng của chuyên mục Giáo Dục.

A graduate student poverty
Northwest, Hoang Cau Do, Hanoi, Sam District, Phu Yen, the tribesmen, produce, Ph.D., stink, BA, Professor, beetles , no, of, school

The tiny and poor, poor enough to not have to eat the vegetables. Yet the attraction between the university thousands of pigs Puoi Northwest is the birthplace of many professors, doctoral, masters, bachelors for ethnic highland peoples ....

Xem tiếp: Giáo Dục


  • Thoi su 24h275 Ban dam 14000 USD 2 dem cho dai gia
    Thời sự 24h(27/5): Bán dâm 14.000 USD 2 đêm cho đại gia

    Có luật Biểu tình để ổn định an ninh; Bay từ Sài Gòn ra Bắc bán dâm giá 14.000 USD hai ngày; Khai thác 22,7 km cao tốc 6 làn đẹp nhất VN; Nhà mới đẹp miễn chê của NSƯT Việt Hoàn; 

  • Thoi su 24h285 Tai nan 3 nguoi trong GD chet tham
    Thời sự 24h(28/5): Tai nạn, 3 người trong GĐ chết thảm

     TQ phải chấm dứt xây dựng ở Trường Sa, Hoàng Sa; Nửa đất nước vật vã trong "chảo lửa";  Má mì tự khoe "điều bất cứ hoa hậu, người mẫu" nào bán dâm; 

  • Thoi su 24h265 Hoc sinh HN len nui sex la bia dat
    Thời sự 24h(26/5): "Học sinh HN lên núi sex" là bịa đặt

     Lương bộ trưởng chưa đến 15 triệu đồng; Đường dây bán dâm toàn trẻ vị thành niên đẹp như thiên thần ở HN; Trực thăng đại gia Việt khuấy động làng chài nghèo miền Trung; Sạt lở kinh hoàng, cuốn phăng nhiều nhà dân xuống sông; 

  • Thoi su 24h255 Chua nhan 5 trieu yen chi ve chai da bi lua
    Thời sự 24h(25/5): Chưa nhận 5 triệu yên, chị ve chai đã bị lừa

     Hình ảnh công trường phi pháp của TQ ở Biển Đông; Anh em đại gia Thái Bình xây dãy biệt thự hệt nhau giữa Hà Nội; Thu Phương bỏ cả sĩ diện vì trai 19; Chưa nhận 5 triệu yên, chị ve chai đã bị vay tiền, lừa gạt; 

  • Thoi su tuan qua Chi tien khung de cham cay xanh
    Thời sự tuần qua: Chi tiền "khủng" để chăm cây xanh

    Chúng ta không bán sân bay, cảng biển; "Đẻ" thêm GPLX số tự động; Một quận chi 18 tỷ để bảo dưỡng cây xanh; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Ca mang thai đặc biệt ở Việt Nam; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Chân dài thác loạn mua vui cho các cuộc bay "thuốc"... là những thông tin thời sự nổi bật trong tuần qua.

  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    Trước những lời quảng cáo như “mềm mịn, thấm hút mồ hôi cực tốt, không bí bách”,... các chuyên gia khuyến cáo “nên cẩn trọng”.

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Con xem phim sex cha me lam gi
    Con xem phim sex, cha mẹ làm gì?

    Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..

  • Cap doi khach Tay bi cuop gay xon xao
    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao

    Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Cho xe mo to vao duong cao toc
    Cho xe mô tô vào đường cao tốc

    Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 175 235
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5)

    Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1705 2305
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.