Bản đồ tư duy- kiểu học mới giúp HS thoát “lối mòn”

Đem phương pháp “Bản đồ tư duy” so sánh với lối học truyền thống giống như so sánh ưu điểm của xe máy với xe đạp. Hơn nữa, cách dạy học này không thể ‘’đọc chép’’ nữa.

tưduy1.jpg
HS Lạng Giang- Bắc Giang đang lập BĐTD trong giờ học.

Trở thành người thông minh nhất thế giới nhờ BĐTD


Sơ lược lại lịch sử, người phát minh ra Bản đồ tư duy (BĐTD) là giáo sư Tony Buzan (SN 1942, tại London- Anh). Khi ông 13 tuổi, trong một lần lớp tổ chức kiểm tra đọc nhanh, ông chỉ đứng thứ hai, sau một bạn gái. Lập tức ông hỏi cô giáo cách để có thể đọc nhanh hơn, và nhận được câu trả lời là không thể. Lý do là ông đã có thế mạnh để phát triển về cơ bắp và thể chất thì khả năng tư duy và đọc nhanh sẽ chậm hơn bạn.

Không chấp nhận điều này, Tony Buzan đã tìm cách rèn luyện trí nhớ của mình bằng BĐTD (Mind Maps), nhờ đó mà sau này ông đạt danh hiệu một trong những người có trí thông minh và sáng tạo nhất thế giới. Tờ Thời báo London sau đó viết rằng: “…những gì Buzan làm cho tư duy nhân loại cũng giống như Stephen Hawking đã làm cho vũ trụ”.

Ông Tony Buzan đã tới Việt Nam vào năm 2007, cho rằng, "Bất cứ ai cũng có thể tạo ra BĐTD ở dạng đơn giản, theo nguyên tắc: từ một chủ đề tạo ra nhiều nhánh lớn, và từ một nhánh lớn lại tạo ra nhiều nhánh nhỏ các vấn đề liên quan."

Ví dụ như BĐTD cho một tuần làm việc, bạn hãy vẽ một vòng tròn giữa tờ giấy trắng - đó là trung tâm tuần làm việc; sau đó vẽ 7 nhánh mọc ra từ vòng tròn tượng trưng cho 7 ngày làm việc, rồi từ mỗi ngày làm việc lại “mọc” ra những nhánh công việc mà bạn định thực hiện trong ngày đó. “Cái bạn có được cuối cùng trên trang giấy chính là công việc của cả một tuần lễ”, ông Buzan nói, “cái hay của BĐTD là giúp bạn có cái nhìn tổng thể, không bỏ sót ý tưởng”.

Giúp giáo viên dạy học sáng tạo, chống “đọc, chép”, góp phần hạn chế tiêu cực trong kiểm tra thi cử

Từ những năm 2006 đến 2009 nhóm nghiên cứu của Dự án THCSII (Bộ GD&ĐT) và Viện KHGD đã ấp ủ, nghiên cứu, dạy thử nghiệm thành công thiết kế BĐTD trong dạy học ở một số trường ở Hà Nội, Bắc Giang về thiết kế BĐTD và đã “trình làng” qua kết quả nghiên cứu đề tài khoa học. Nhiều bài báo khoa học của nhóm nghiên cứu này được công bố ở một số Tạp chí Khoa học và tờ báo chuyên ngành có uy tín đã thu hút sự quan tâm và áp dụng vào dạy học của nhiều giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục khắp cả nước.

tuduy2.jpg
Thiết kế BĐTD là một phương pháp mới, hiện nay đã có một số trường tham gia Dự án Phát triển giáo dục THCSII và một số giáo viên qua đọc sách, báo cũng đã áp dụng thành công vào dạy học. Nhờ BĐTD, ghi chú bài giảng của giáo viên trở nên linh hoạt, giúp người dạy tiết kiệm được thời gian và công sức, có điều kiện để dạy học sáng tạo.

Khác với bài soạn trước đây trình bày nội dung theo kiểu tuần tự, BĐTD giúp bài giảng không những biểu thị sự kiện mà còn cho thấy mối liên hệ giữa các sự kiện ấy, giúp HS hiểu sâu hơn chủ đề. Học sinh qua đó cũng biết cách học cách học và tự học một cách hiệu quả.

Nói về BĐTD trong dạy và học, kết quả thu về từ những giáo viên tham gia dạy thử nghiệm mà Dự án THCSII triển khai ở trường THCS Đống Đa, THCS Vĩnh Hưng, quận Hoàng Mai (Hà Nội), nhiều trường ở huyện Lạng Giang (Bắc giang), huyện Hương sơn (Hà Tĩnh), 35 trường THCS tham gia Dự án ở Bắc Kan, Lao Cai, Lai Châu cho rằng, phương pháp dạy học mới này sẽ trợ giúp cho học sinh sử dụng sức mạnh của bộ não để học và ghi nhớ những gì đã học. Quan trọng hơn, phương pháp học này làm cho bài học được trình bày một cách sáng tạo, khiến cho cả thầy và trò đều thấy lý thú.

Với phương pháp dạy học này, học sinh trung bình cũng nắm vững và ghi nhớ sâu kiến thức nên khi kiểm tra, các em “lôi” được kiến thức trong đầu nên không “quay cóp” mà vẫn dễ dàng được điểm 5 - 7 điểm.

Cũng trong khuôn khổ triển khai Đề tài sáng tạo Giáo dục do Bộ GD&ĐT(Dự án THCSII và Vụ GDTrH) triển khai, giáo viên toán - tin Nguyễn Đình Phú (trường THCS Bá Hiến, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc) cũng đã bước đầu áp dụng thành công phương pháp dạy học này ở trường THCS Bá Hiến.

“BĐTD vô cùng hữu ích cho các em “có vấn đề về học tập”, đặc biệt là các em mắc chứng khó đọc", giáo viên Nguyễn Đình Phú cho hay, “bằng cách giúp các em thoát khỏi sự áp chế về mặt ngữ nghĩa (nguyên nhân của 90% hội chứng khó đọc), BĐTD mang lại cho các em khả năng tự diễn đạt trọn vẹn, nhanh chóng và tự tin hơn”.

Tóm tắt cuốn sách 400 trang vào 16 trang A4

Nhiều giáo viên tham gia thử nghiệm phương pháp dạy học này cho biết, phương pháp thiết kế BĐTD tuy rất đơn giản song mang lại hiệu quả cao và chi phí thấp, do đó rất dễ áp dụng vào dạy và học.

Còn thầy Lê Phương (giáo viên môn vật lí ở tỉnh Bình Phước) thì lại có kinh nghiệm về sử dụng màu sắc trong BĐTD, "Trước khi dùng BĐTD để ôn lại kiến thức thì đừng nhìn chăm chú quá vào BĐTD mình đã tự vẽ lần trước, mà hãy tập trung hình dung mình đã vẽ những gì, gồm những nhánh ra sao, gồm những dòng chữ gì."

Thực ra sử dụng màu sắc trong lúc vẽ rất quan trọng, nó giúp ta liên tưởng và ghi nhớ tốt hơn là dùng BĐTD kiểu đơn sắc. Nếu bạn làm được như vậy thì thiết kế BĐTD chẳng có gì là khó và mất nhiều thời gian nữa.

Cuộc thi thiết kế bản đồ tư duy chào mừng 20/11/2010 đầy hào hứng

Trường THCS Tô Hoàng, quận Hai Bà Trưng (Hà Nội) sau khi Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn tham gia khóa tập huấn rất ngắn gọn (chỉ trong 1 ngày) do Dự án THCSII Bộ GD&ĐT tổ chức đã triển khai áp dụng việc thiết kế bản đồ tư duy.

Cô Lương, Hiệu trưởng THCS Tô Hoàng cho biết, BĐTD giup học sinh biết cách hiểu, ghi chép bài học ngắn gọn và diễn đạt được theo cách hiểu của mình, biết liên hệ giữa kiến thức trong sách vở với cuộc sống, là cách làm hay đẩy mạnh vế “học sinh tích cực” như mục tiêu của phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” mà Bộ GD&ĐT đang triển khai rất có hiệu quả. Nhà trường và công đoàn đã phát động cuộc thi thiết kế Bản đồ tư duy đổi mới PPDH chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11/2010.

Cô giáo An, Chủ tịch Công đoàn trường vui mừng cho biết, tất cả 100% học sinh toàn trường đã tham gia ở các bộ môn như môn Văn, Toán, Địa, Giáo dục công dân, Sinh…. GV các môn đều tích cực tham gia như môn Văn có cô giáo Nguyễn Thị Thuận- Phó hiệu trưởng nhà truờng, cô Trần Thị Hoa; môn Toán có cô Đoàn Thị Kim Dung, cô Lê Thị Lâm- phó hiệu trưởng nhà trường, môn Sinh là thầy Nguyễn Văn Ân, môn GDCD cô Vũ Hồng Nhung… đã có rất nhiều học sinh tham gia thiết kế BĐTD với chất lượng tốt.

tuduy3.jpg
Ngày 19/11/2010, nhà trường đã trao thưởng trước toàn trường cho 5 giải nhất, 7 giải nhì, 4 giải ba thuộc các môn Văn, Sinh, GDCD, Toán…Nhiều HS tham gia thiết kế BĐTD ở nhiều môn học khác nhau. Tiêu biểu là em Nguyễn Huyền Trang lớp 9A2 thiết kế bản đồ tư duy ở cả 2 môn Văn và môn GDCD. Em Nguyễn Bình An - lớp 6G, Lê Thúy Vân - lớp 6D đã có sự sáng tạo trong thiết kế BĐTD bộ môn Tiếng Việt và môn Địa….

Sau đây là 1 vài BĐTD tư duy do HS trường THCS Tô Hoàng, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội thiết kế.

tuduy4.jpg
tuduy5.jpg
Qua thực tiễn thử nghiệm cũng như cuộc thi cho thấy sự sáng tạo rất phong phú của các em HS. Nhiều em thiết kế được những BĐTD kiến thức chính xác, kích thích được khả năng sáng tạo và góp phần nuôi dưỡng niềm say mê học tập.
  • P.T
Việt Báo

TIN Giáo Dục NỔI BẬT

Cách phạt con gây tranh cãi của ông bố đầu bếp nổi tiếng nhất nước Anh

Gần đây, đầu bếp nổi tiếng ở Anh, được nhiều người yêu mến Jamie Oliver tiết lộ trên một chương trình tivi, anh đã phạt con gái Poppy 12 tuổi bằng cách cho ớt scotch bonnet (một loại ớt cực cay) vào quả táo của cô bé.

Ly kỳ chuyện săn "ma gà" giữa đại ngàn Xuân Sơn

Vào những ngày cuối năm, tại bản Cỏi nằm sâu trong vườn quốc gia Xuân Sơn, thuộc huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, người dân ở khắp nơi đổ xô về săn lùng và tìm mua gà chín cựa.

Run rẩy giấu ma túy khi gặp 141

Đang điều khiển xe máy trên đường, bất ngờ gặp lực lượng 141 và bị yêu cầu kiểm tra hành chính, Nguyễn Hoàng Anh, SN 1978, trú tại phường Đội Cấn, quận Ba Đình, Hà Nội tái mặt nhưng vẫn cố giấu “hàng” vào vùng kín để qua mặt lực lượng chức năng…

Nhận xét tin Bản đồ tư duy- kiểu học mới giúp HS thoát “lối mòn”

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bản đồ tư duy- kiểu học mới giúp HS thoát “lối mòn” bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ban do tu duy kieu hoc moi giup HS thoat loi mon ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bản đồ tư duy- kiểu học mới giúp HS thoát “lối mòn” ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Chuyện Giảng Đường của chuyên mục Giáo Dục.

Map-style thinking that helps students get school "grooves"
Hanoi, Ministry of Education and Training, mind map, teaching methods, comparing, vice president, design, taking family, teachers, students, creative, project, school subjects, help

Take method "mind map" compared to traditional ways like comparing advantages of motorcycles and bicycles. Moreover, how this teaching can not be'' read'' copy anymore ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM
Xem tiếp: Giáo Dục


  • Thoi su 24h282 Dam dai phan cach o to bi xuyen toac
    Thời sự 24h(28/2): Đâm dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc

    'Để công an xã điều tra dễ bỏ lọt, oan sai'; Đâm vào dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc trên cao tốc; Tịch thu bán đấu giá hòn đá gần 30 tấn, giá chục tỷ đồng;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 27/2.

  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn