Thứ năm, 26 Tháng tư 2007, 22:51 GMT+7

Vì sao làng ca trù Lỗ Khê tẩy chay "hồng hồng tuyết tuyết"?

Vi sao lang ca tru Lo Khe tay chay hong hong tuyet tuyet
Các cụ nghệ nhân làng Lỗ Khê hát chơi - ảnh: Hải Nguyệt

"Hồng hồng tuyết tuyết, mới ngày nào chưa biết cái chi chi, mười lăm năm thấm thoắt có xa gì! Ngoảnh mặt lại đã tới kỳ tơ liễu. Ngã lãng du thời quân thượng thiếu. Quân kim hứa giá ngã thành ông. Cười cười nói nói sượng sùng. Mà bạch phát với hồng nhan chừng ái ngại. Riêng một thú Thanh Sơn đi lại. Khéo ngây ngây dại dại với tình. Đàn ai một tiếng dương tranh" - Đó là những câu trong bài hát nói Đào Hồng Tuyết rất nổi tiếng của Dương Khuê.

Trong một buổi hát chơi trên hiên nhà, 4 nghệ nhân làng ca trù cổ Lỗ Khê - Đông Anh - Hà Nội (nơi có giáo đường truyền dạy ca trù và thành lập giáo phường hàng phủ vào khoảng thời gian năm 1426) nhất định lắc đầu không thèm hát "hồng hồng tuyết tuyết". 4 cụ nghệ nhân trên gồm nghệ nhân trống chầu cổ Hoàng Kỷ, nghệ nhân đàn Nguyễn Thế Hối và vợ chồng nghệ nhân chồng đàn vợ hát Nguyễn Văn Hân, Phạm Thị Điền đều thuộc những gia tộc có truyền thống nghề tổ gần 600 năm nay. Hỏi ra mới biết, chẳng riêng gì 4 cụ mà cả làng Lỗ Khê, từ các cụ nghệ nhân khác đến những người mới võ vẽ học ca trù xưa nay đều tẩy chay "hồng hồng tuyết tuyết".

Nghệ nhân Hoàng Kỷ giải thích: Bài hát nói Đào Hồng Tuyết của Dương Khuê ngoài ý nghĩa là chỉ tên một cô đào người ta muốn nói lên một đào nương từ lọt lòng mẹ như một bông hoa rất trong trắng, trẻ, đẹp. Đào nương được quý trọng từ thuở bé, 3 - 4 tuổi đã học đánh phách. Đứa bé còn thơ dại, chưa biết gì về con đường tình ái. Nhưng 15 năm sau đứa bé đã đến kỳ tơ liễu... Ngã lãng du thời quân thượng thiếu là lời tự sự của ông già là người chơi bời lãng du từ còn nhỏ kia, nay đã già nhưng còn chưa hết chơi bời lãng mạn. Bạch phát tức là tóc trắng, chỉ ra một người đã quá già. Tuy nay gặp lại, nàng đã lớn nhưng ta đã già, vẫn còn quá chênh lệch nên gặp nhau vẫn cười nói sượng sùng. "Thú Thanh Sơn đi lại", chỉ nơi tập trung nhiều cô đầu thuộc khu vực Hà Đông - Hà Tây ngày nay. Nghệ nhân Phạm Thị Điền còn đọc luôn 2 bài mưỡu, tức 2 bài thâu tóm, miêu tả nội dung ý tưởng của bài hát nói Đào Hồng Tuyết cũng của Dương Khuê để nói rõ hơn nội dung Đào Hồng Tuyết: "Xưa kia Tuyết muốn lấy ông - Ông chê Tuyết bé Tuyết không biết gì - Bây giờ Tuyết đã đến thì - Ông muốn lấy Tuyết Tuyết chê ông già" .

Nghệ nhân Nguyễn Thế Hối vốn đi đánh đàn thuê từ nhỏ ở nhà hát nên hiểu rất rõ nguồn gốc bài Đào Hồng Tuyết giải thích rõ hơn: "Ca trù xuất phát từ nông thôn nên cái gốc là hát cửa đình thường gồm 3 phần tế tự, thơ ca và múa. Ca trù còn có lối hát chơi ở các công sở và gia đình với lời thơ của những bài hát sâu lắng, trữ tình và giàu tính nhân văn cao đẹp. Nhưng đến đầu thế kỷ 20 khi Pháp sang thì nhiều nhà hát đã biến thành nhà thổ. Nhiều bài hát lãng mạn phục vụ sự thích chí của khách chơi nay không còn phù hợp với thời đại mới như bài Đào Hồng Tuyết. Xưa đào nương ở đô thành hay dùng hồng hồng tuyết tuyết phục vụ cho quan viên có tiền đi hát và chơi bời".

Chính vì ý nghĩa của Đào Hồng Tuyết như vậy nên các nghệ nhân Lỗ Khê ngạc nhiên khi thấy cố nghệ nhân Hà Thị Cầu từng hát và cho phép phát hành đĩa ca trù có bài Đào Hồng Tuyết. Và buồn khi thấy một số đào nương của làng khi ra Hà Nội tham dự Liên hoan ca trù toàn quốc năm 2005 vẫn phải hát bài Đào Hồng Tuyết vì là bài quy định bắt buộc, sau đó mới là bài tự chọn. Đào nương làng đem về huy chương bạc nhưng các cụ nghệ nhân thì không vui. Nghệ nhân Hoàng Kỷ vừa hướng dẫn cho nữ thực tập sinh người Pháp tên là Anisensel Aliénor Guillematta Alice luận án tiến sĩ về ca trù tháng 3.2007. Cô sang Hà Nội học đàn, về Lỗ Khê học trống chầu và nghiên cứu về lề lối ca trù hát cửa đình. Cụ Kỷ nhận xét: "Nó hát, phách, trống đều được dù tiếng Việt không sõi. Nó đã được dạy bài Đào Hồng Tuyết ở Hà Nội, về Lỗ Khê khoe, nhưng sau khi tôi dạy nội dung thì nó tái mặt bảo sẽ không bao giờ hát lại bài này nữa".

Cụ Kỷ nói thêm: "Tôi công nhận Đào Hồng Tuyết do Dương Khuê soạn lời vần cước dễ hát. Nhưng không thiếu bài trữ tình cũng vần cước dễ hát mà nội dung vẫn ý nhị sâu sắc. Lỗ Khê hát cửa đình cũng chọn bài trữ tình ai người ta cũng thuộc như bài khuyết danh - cổ này: "Ai ơi gặp gỡ làm chi tá - Đem mối tình sứ giả nhau chi - Trước ba sinh sau hẳn có duyên gì - Mà nỡ để oan chi thời cũng phải". Người hát ca trù dù là hát chơi cũng nên tìm hiểu nội dung bài hát thì mới thể hiện được cái hay, cái đẹp, cái uyên bác của ca trù.

Hải Nguyệt

Việt Báo

Nhận xét tin Vì sao làng ca trù Lỗ Khê tẩy chay "hồng hồng tuyết tuyết"?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vì sao làng ca trù Lỗ Khê tẩy chay "hồng hồng tuyết tuyết"? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vi sao lang ca tru Lo Khe tay chay hong hong tuyet tuyet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vì sao làng ca trù Lỗ Khê tẩy chay "hồng hồng tuyết tuyết"? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Âm Nhạc của chuyên mục Thế Giới Giải Trí.

Why Lo Khe village boycott ca tru "pink snow snow"?
Hong Tuyet Dao, Lu Khe and Duong Khue and Hoang Ky, Thanh Son, said laughing laughing, singing the Family, ca tru artists, pink roses, songs, boycotts, peach princess, village

"Red pink snow snow, do not know what a new day chi chi, fifteen years away from what is fleeting! have turned back to silk willow period. Falls wander the military is often lacking. Army metal prices fell to his promise. laugh laughing worshipers empty talk. that play with pink transparent ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.