Soạn giả Viễn Châu và 50 năm bài tân cổ giao duyên

GS-TS Trần Văn Khê đệm đàn cho soạn giả Viễn Châu ca. Ảnh: Đ.Khôi

Với 65 năm gắn bó với sân khấu cải lương, tên tuổi soạn giả Viễn Châu, nhạc sĩ đờn tranh Bảy Bá đã đi vào lòng người mộ điệu với hơn 2.000 bản vọng cổ, 70 kịch bản cải lương nổi tiếng. Đùåc biïåt, öng coân àûúåc nhùæc àïën là người khai sinh bài tân cổ giao duyên – một thể loại nhạc được công chúng yêu mến ngót nửa thế kỷ qua

- Phóng viên: Tính đến hôm nay là vừa tròn 50 năm kể từ khi bản tân cổ giao duyên đầu tiên của ông ra đời. Thưa soạn giả, từ động cơ nào ông đã sáng tác thể loại tân cổ giao duyên?

- Soạn giả Viễn Châu: Khi sân khấu cải lương hưng thịnh, ở Sài Gòn bài ca cổ được đón nhận như một món ăn tinh thần của người sành điệu. Hàng chục hãng dĩa ra đời cạnh tranh nhau, soạn giả thời đó có uy lắm, được săn đón, được trân trọng. Chính sự cạnh tranh đã khiến người ta phải suy nghĩ để tìm ra cái mới, như anh Thu An nghĩ đến việc dung hòa thi ca vũ nhạc kịch cho gánh Hương Mùa Thu, hoặc anh Năm Châu trước đó đi theo xu hướng sân khấu “thật” và “đẹp”, kết hợp giữa cải lương với kịch của phương Tây. Trên đà phát triển chung đã có rất nhiều người muốn cách tân sáng tạo bài vọng cổ. Tôi nằm trong số những tâm hồn khao khát đó. Năm 1958, sau nhiều đêm suy nghĩ, nhờ biết chơi đờn guitar và đờn tranh, tôi thử đem bài tân nhạc Chàng là ai? của anh Nguyễn Hữu Thiết hòa với bài vọng cổ. Tôi mạnh dạn bỏ hai câu 3, 4 vì dễ bị trùng lắp, để đưa tân nhạc vào, tạo thành một bài tân cổ giao duyên hoàn chỉnh. Sau đó đưa cho hãng dĩa thu âm và phát hành. Hãng dĩa Hồng Hoa phát hành dĩa vàng tân cổ giao duyên với giọng ca cô Lệ Thủy, lập tức bài tân cổ giao duyên được đông đảo thính giả đón nhận.

- Báo chí Sài Gòn thời đó đã phê phán rằng ông làm hư bài vọng cổ chính thống. Lúc dó tâm trạng ông thế nào?

- Tôi đọc và suy ngẫm rất nhiều. Lời phê bình thấu đáo thì mình nghe, còn lời lẽ hằn học, côn đồ thì mình gạt bỏ ngoài tai. Vấn đề là công chúng đã có được một món ăn tinh thần ngon miệng. Qua sàng lọc của thời gian, tôi đúc kết được, bài tân cổ giao duyên chỉ có thể phù hợp khi chọn ca khúc mang âm hưởng dân ca, gần với chất ngũ cung của âm nhạc cải lương thì mới quyện được. Nếu đem tiết tấu trẻ trung, dạng nhạc kích động của Hùng Cường, Mai Lệ Huyền thời đó vào thì không chấp nhận được.

- Hơn 2.000 bài tân cổ giao duyên và 70 kịch bản cải lương quả là một gia sản đồ sộ trong sự nghiệp sáng tác của ông!

- Tôi mang ơn anh Năm Châu đã cho tôi niềm tin vào khả năng viết kịch bản. Tôi đã đi theo chủ trương của anh: Sân khấu phải “thật” và “đẹp”. Điểm tựa của tôi trong sáng tác chính là đọc và chắt lọc những nét đẹp từ tiểu thuyết văn học. Tôi là “con mọt sách” từ năm 14 tuổi. Tôi thích cách viết của nhiều nhà văn: Hoàng Ngọc Phách (tác phẩm Tố Tâm) lãng mạn, ướt át; Tân Văn Tử (Giọt máu chung tình) trau chuốt, nên thơ; Phú Đức (Châu về hợp phố) xốc nổi, xôm trò; Hồ Biểu Chánh (Con nhà nghèo, Nợ đời) giọng văn rặt chất Nam Bộ; Lan Khai (Tiếng gọi của rừng thẳm) phiêu lưu, mạo hiểm; nhất là các tác phẩm dạt dào tình cảm của Khái Hưng, Nhất Linh. Điều thú vị nhất là các “sư phụ” tả về vẻ đẹp người phụ nữ thì hết ý, đọc đã thấy khoái nên khi tôi sáng tác bài ca cổ hoặc xây dựng hình ảnh người phụ nữ trong tác phẩm của mình, tôi thường dùng chất liệu văn học đã thẩm thấu từ những tác phẩm văn chương mình yêu thích.

- Mẫu phụ nữ trong tác phẩm của ông rất đa dạng, nhưng người ông yêu nhất là phụ nữ thị thành hay thôn dã?

- Tôi sinh ra ở huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh trong một gia đình có cha là hương cả, từ nhỏ đã mê học đờn tranh, tự mày mò học và nghiên cứu những ngón đờn qua dĩa hát nhựa, qua những đám hát tài tử ở làng quê. Năm 19 tuổi, máu phiêu bạt giang hồ nổi lên, tôi xách cây đờn tranh, trốn gia đình mua vé tàu lên Sài Gòn. Thanh niên miệt vườn lên đô thành thời đó bị choáng ngợp trước phụ nữ Sài thành. Nhưng nói thiệt lòng tôi chỉ rung động trước phụ nữ thôn quê. Có chút gì đó mặn mà, chất phác, gần gũi với tâm hồn mình. Có lẽ vì vậy mà tôi yêu nhiều, nhưng chỉ chọn một người phụ nữ làm vợ, đó là bà xã tôi hiện giờ.

- Để sáng tác bài tân cổ giao duyên nói riêng và bài vọng cổ nói chung, theo ông cần chú tâm điều gì? Vì sao ngày nay rất ít bài ca cổ được đánh giá là hay, sâu sắc?

- Sáng tác bất cứ thể loại nào cũng cần mang tâm hồn mình trải vào đó. Viết theo đơn đặt hàng nhưng tôi vẫn phải tìm chất liệu từ cuộc sống. Ngày nay cũng có bài ca cổ hay nhưng vì ít được phổ biến nên ít người nghe biết đến. Hơn nữa, qua thời gian mới đánh giá nó hay như thế nào. Nửa thế kỷ bài tân cổ giao duyên đã có được một điểm son chói lọi là người ta vẫn ca, vẫn nghe, soạn giả vẫn sáng tác.

- Riêng thể loại vọng cổ hài, một thể loại độc đáo từ cách viết đến cách ca đã lật ngược nguyên tắc “hễ vọng cổ là phải bi thảm, sầu não”. Ông phát triển thể loại này từ đâu?

- Tôi thích nhìn đời bằng đôi mắt lạc quan. Hồi đó bị một số báo “đánh tan nát” nhưng tôi vẫn cười. Anh Út Trà Ôn nói vui: “Anh lì đòn quá, đánh hoài mà hổng chết”. Tôi cứ vững vàng tiến bước với những gì mình cho là thể nghiệm. Bởi, nhờ có thất bại mới có thành công. Lúc viết thể loại vọng cổ hài, tôi nghĩ, con người sinh ra đã biết khóc khi buồn, biết cười khi vui. Cải lương lâu nay đã lấy nước mắt nhân gian, thì tại sao mình không để người nghe bài vọng cổ rồi cười. Nghĩ vậy, năm 1960 tôi viết bài Đêm tân hôn làm nên tên tuổi Văn Hường.

Ông được giới sân khấu gọi là bậc thầy “khai quan điểm nhãn” cho các giọng ca cải lương, hễ ông tạo cơ hội cho ai thì chắc chắn người đó nổi tiếng nhờ tác phẩm của ông.

Nhiều bài hát của ông gắn liền với nhiều danh ca: Tình anh bán chiếu (NSND Út Trà Ôn), Hoa lan trắng (sầu nữ Út Bạch Lan), Áo tình đắp mộ người yêu (NSƯT Ngọc Giàu), Tiếng trống tàn canh (nghệ sĩ Thành Được), Quan âm Thị Kính (NSƯT Lệ Thủy), Tu là cội phúc (nghệ sĩ Minh Cảnh), Lắng tiếng chuông ngân (NSƯT Thanh Nga), Nửa đêm sầu hận (NSƯT Mỹ Châu), Hạn Võ biệt Ngưu Cơ (nghệ sĩ Tấn Tài), Mồ chồng ngọn cỏ còn xanh (NSƯT Minh Phụng), Hoa trôi dòng nước bạc (nghệ sĩ Kim Ngọc)... Sau này các nghệ sĩ trẻ như: Vũ Linh, Kim Tử Long, Thoại Mỹ, Vũ Luân... mới bước chân vào làng thu thanh đều chọn bài tân cổ giao duyên của ông để hát đầu tiên.

Thanh Hiệp thực hiện

Việt Báo

Video nổi bật

Những tình huống thảm họa nhất tuần 3 tháng 5/2015
00:00 / --:--

TIN Thế Giới Giải Trí NỔI BẬT

Nhận xét tin Soạn giả Viễn Châu và 50 năm bài tân cổ giao duyên

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Soạn giả Viễn Châu và 50 năm bài tân cổ giao duyên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Soan gia Vien Chau va 50 nam bai tan co giao duyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Soạn giả Viễn Châu và 50 năm bài tân cổ giao duyên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Giải Trí Tổng Hợp của chuyên mục Thế Giới Giải Trí.

Asia and the Far composer last 50 years delivered coast neoclassical
Vien Chau, Sai Gon, Dr. Tran Van Khe Ba Bay, New Stock Coast Communications, woman, composer, reformed, necklace, can type, stage, 50 years, the music, his love

Prof. Dr. Tran Van Khe Far accompanist for European composers ca. Photo: D.Khoi With 65 years with the reformed stage, writers names Chau Vien, Ba music Seven paintings Don went to the heart, with more than 2,000 copies grave tone necklace, 70 popular scripts reformed. ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h225 Thuc hu vu Hoc sinh HN len nui de sex
    Thời sự 24h(22/5): Thực hư vụ "Học sinh HN lên núi để sex"

     Phó Thủ tướng: ‘Tạo mọi điều kiện tốt nhất cho thí sinh’; Đại biểu xấu hổ, xin lỗi vì điều 60 luật BHXH; Đại gia “khóa môi” Hồ Ngọc Hà là tình cũ của Maya?; "Học sinh HN lên núi để... sex" được thêu dệt thế nào?; 

  • Thoi su 24h215 An mang chan dong trong quan bia
    Thời sự 24h(21/5): Án mạng chấn động trong quán bia

     Chính phủ đề xuất hưởng BHXH một lần; Án mạng chấn động Hưng Yên trong quán bia hơi; K +: Độc quyền vẫn lỗ ngàn tỷ; Thông tin ‘giật mình’ sau vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh; Sự thật vụ "học sinh Hà Nội lên núi để... sex"?; 

  • Thoi su 24h205 Dam chet 2 me con di the duc
    Thời sự 24h(20/5): Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục

    Giật mình với hình ảnh BTV Hoài Anh thời "hai lúa"; Đâm chết 2 mẹ con đi thể dục, tài xế phóng xe bỏ chạy; CSGT ra quân xử lý "hình ảnh lạ" trên cầu Nhật Tân; Xe đi xuyên Việt đâm xe tải, 9 người thương vong; Ngư dân chưa đồng ý bàn giao vật thể nghi là đuôi máy bay...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 20/5.

  • Thoi su tuan qua Su that chiec truc thang tren noc nha dai gia
    Thời sự tuần qua: Sự thật chiếc trực thăng trên nóc nhà đại gia

     VN sẵn sàng ứng phó với tình huống xảy ra trên biển; Hà Nội: Sập cần cẩu dự án đường sắt đô thị; Sự thật về chiếc trực thăng trên nóc nhà của đại gia Hải Dương; Sơn Đoòng thực sự đẹp và quyến rũ như thế nào?; 

  • Thoi su 24h195 Cong bo ket luan thanh tra vu cay xanh
    Thời sự 24h(19/5): Công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh

    HN công bố kết luận thanh tra vụ cây xanh; Phó Ban Tổ chức Quận ủy Cầu Giấy ra tòa về tội giết người; Công an sẽ giao trả 5 triệu yên cho chị ve chai!; Hương Tràm trần tình về ồn ào đại gia và siêu xe; Sự thật kinh hoàng trong hàng ngàn nhà nghỉ ở Hà Nội ...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/5.

  • Thuc hu chat luong ao chong nang tien trieu
    Thực hư chất lượng áo chống nắng tiền triệu

    cáo

  • Mong manh hang Viet
    Mong manh hàng Việt!

    Doanh nghiệp Việt cần năng động, sáng tạo hơn để đương đầu với những thách thức, để tiếp tục phát huy trên nền tảng đã gây dựng được

  • Con xem phim sex cha me lam gi
    Con xem phim sex, cha mẹ làm gì?

    Chúng ta cần trang bị kỹ năng, kiến thức về sex, có như vậy mới tạo được 'vắc-xin kháng sex' đủ mạnh cho các em. Chị Đào Lan, có con gái học lớp 5 tại Hà Nội đã thực sự sốc nặng khi cô con gái nhỏ đóng cửa xem phim sex một..

  • Cap doi khach Tay bi cuop gay xon xao
    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao

    Cặp đôi khách Tây bị cướp ở Hà Nội đang là câu chuyện được nhều bạn trẻ quan tâm. Mới đây, thông tin về cặp đôi khách Tây bị cướp đã có những tình tiết mới. ------------ Xem thêm: Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao, http://vietbao.vn/tp/Cap-doi-khach-Tay-bi-cuop-gay-xon-xao/11384861/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Cho xe mo to vao duong cao toc
    Cho xe mô tô vào đường cao tốc

    Đa số lo ngại xoay quanh chuyện, nếu những tay đua "kiệt xuất" lái mô tô được “thả” vào môi trường phù hợp nhưng chưa đủ “chất” sẽ dễ gây họa.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1705 2305
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cô gái thừa nhận dựng chuyện nhận nuôi con tử tù; Vụ giấu vàng qua sân bay: Vĩnh viễn không được làm việc trong ngành hàng không; Bé 6 tháng tuổi tử vong bất thường: Mũi tiêm hạ sốt oan nghiệt?; Chỉ rõ những bất thường vụ chi 18 tỷ chăm cây xanh... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 185 235
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (18/5 - 23/5)

    Con hẻm miễn phí ở Sài Gòn, những SV làm tình nguyện vùng cao, cậu bé mua đồ ăn cho người vô gia cư là những câu chuyện về tình người thật đẹp. Nhiều chủ đề giáo dục con, những chuyện tình cảm động, nhiều bài viết đáng suy ngẫm và các thông tin an toàn thực phẩm bẩn, mỹ phẩm giả...là những vấn đề nổi bật tuần vừa qua...

  • Diem lai tin suc khoe nong trong tuan 185 245
    Điểm lại tin sức khỏe nóng trong tuần (18/5 - 24/5)

    Bộ Y tế xác minh thông tin gạo giả ở Việt Nam, Phát hiện vịt nuôi bị nhiễm virus H5N1 ở Ninh Thuận, Trẻ mắc tay chân miệng nhập viện tăng đột biến, Đã có câu trả lời vụ khăn ướt nhiễm khuẩn, Giữ sức khỏe ngày nắng nóng cho bé yêu,.... là các thông tin sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 175 235
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5)

    Tình báo Đức cung cấp thông tin quyết định để Mỹ tiêu diệt Bin Laden; Chính phủ Mỹ khẳng định không thay đổi chiến lược tại Iraq; Cựu Thủ tướng Yingluck ra hầu tòa; Mỹ và Cuba kết thúc vòng đàm phán thứ 4... là những tin đáng chú ý trong tuần qua. ------------ Xem thêm: Sự kiện quốc tế nổi bật (17/5 -23/5), http://vietbao.vn/The-gioi/Su-kien-quoc-te-noi-bat-175-235/2147562992/433/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1705 2305
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (17/05 - 23/05)

    Cặp đôi khách Tây bị cướp gây xôn xao; Người mẹ trẻ nhẫn tâm sát hại đứa con hai tuổi; Cả trăm người thân bị hại gây náo loạn tòa; Mua ma túy về "ăn mừng ra tù", gặp ngay 141; Kế hoạch tiêu 5 triệu yên của 'tỷ phú ve chai'; Trung tướng rởm và chiêu bài lừa đảo chiếm đoạt 12 tỷ đồng;......là những tin đáng chú ý trong tuần.