Thứ năm, 30 Tháng mười một 2006, 08:21 GMT+7

NSND Trần Tiến - người thân chưa hiểu đúng về ông!

NSND Tran Tien nguoi than chua hieu dung ve ong
NSND Trần Tiến.

NSND Trần Tiến hơi mệt. Nhưng ông thích được uống chén rượu, chuyện trò “con cà con kê” với bạn bè ở ngay trong căn bếp nhỏ, nơi từ đó có thể nhìn ra phía vườn cây xào xạc lá. Tôi đi theo mấy “ông bạn già” của ông, để được tới nhà nghe ông trò chuyện.

Chỉ vào 3 cái ấm nhôm nằm lăn lóc, ông bảo: “Chẳng hiểu sao tôi đun nước làm cháy 3 cái ấm trong 3 ngày liền. Đã thế, con chó con “nổi hứng” thế nào lại cắn rách cái yên xe máy tôi vẫn đi. Tệ quá!”. NSND Trần Tiến vốn là người hài hước, dí dỏm. Dù một lúc ông lại ho húng hắng một chặp, ông vẫn làm chúng tôi cười chảy nước mắt.

Nhưng, ngay trong một trận cười nào đó, khi ông kể lại những kỷ niệm thời tuổi trẻ, khi bước chân vào làng nghệ thuật Việt Nam, đi biểu diễn cho bộ đội và đồng bào ở Quảng Ngãi, Bình Định, với một cánh tay bu đầy rệp khi nằm trên tàu chuyển quân, ông lại bảo: “Các vị thấy không, trong cái hài có cái bi. Bi chính là cái gốc của hài”, khiến cho không khí như chùng lại đôi chút. NSND Trần Tiến có một giọng nói đẹp, rất trầm ấm mà âm vang.

Trong đời sống sân khấu Việt Nam nhiều thế hệ đã qua, có lẽ rất ít người có được đài từ chuẩn như Trần Tiến. Đạo diễn Nguyễn Đình Nghi, người đặc biệt đề cao đài từ của diễn viên trong dàn dựng vở diễn cũng luôn nói rằng, ông thực sự hài lòng với Trần Tiến. Giọng nói của ông chuẩn và có hồn đến nỗi, một thời kỳ dài nhà báo Trần Lâm chỉ mê mỗi Trần Tiến thể hiện chuyên mục “Kể chuyện cảnh giác” trên Đài Tiếng nói Việt Nam.

Sinh trưởng trong một gia đình Hà Nội gốc, Trần Tiến hay đùa rằng ông là người “không có quê”, nên mỗi lúc buồn sầu chẳng có chỗ nào để đi về “trú ẩn”, ngoài phố phường Hà Nội. Ông thuộc tên từng con ngõ nhỏ nhất của Hà thành, thân quen với mùi hương của quả sấu, sắc lá đỏ của cây bàng vào dịp cuối thu, mùi nước hồ Tây ngai ngái mà gió thổi về từ rất xa... Lớn lên giữa thời kỳ đất nước chiến tranh, chàng trai thời loạn Trần Tiến chỉ có một khát khao được cống hiến tuổi trẻ, tài năng của mình cho nhân dân và dân tộc.

Đến với nghệ thuật từ khi còn rất trẻ, bởi sự dẫn dắt của người anh trai Trần Văn Nghĩa, người cả đời tâm huyết với nghệ thuật rối, Trần Tiến trở thành một nghệ sĩ như định mệnh của cuộc đời đã đóng dấu vào ông. Đã có lúc ông muốn mình đi theo nghề dạy học, vì ông vốn học giỏi môn toán từ nhỏ. Nhưng nghe theo lời khuyên của cụ Thế Lữ, ông tiếp tục ở lại với các vai diễn của mình.

Trong nghề diễn viên, người ta có câu: “Cái khó nhất của người làm nghệ thuật là tạo ra sự khác biệt giữa các nhân vật”. Và Trần Tiến là một ví dụ sinh động nhất cho điều này. Người trong giới xem Trần Tiến như một “con dao pha”, có nghĩa là ông có thể đảm đương mọi vai diễn thuộc các thể loại khác nhau, từ vai hài, vai bi, vai chính, vai phụ... mà mỗi nhân vật đều được diễn cho ra hình hài, tính cách của chính nó, không lẫn vào đâu được.

Trời cho ông một cái duyên sân khấu, để mỗi khi bước ra sàn diễn, dù ông chưa cất lời, chưa làm một động tác nào, khán giả vẫn bị hút về phía ông như một thỏi nam châm. Trong suốt những năm đất nước chiến tranh, nghệ thuật sân khấu được xem như một phương thức giải trí quan trọng, một phương tiện hữu hiệu để chuyển tải tư tưởng, thông điệp về tình yêu cuộc sống, khát vọng hoà bình và lòng nhân ái của con người, Trần Tiến đã có mặt ở nhiều chiến trường bom đạn khốc liệt để phục vụ chiến sĩ, đồng bào.

Những vai diễn để đời của ông mà người xem nhiều thế hệ sẽ còn nhớ tới như nhà tư sản Đại Cát trong vở “Quẫn” của nhà viết kịch Lộng Chương, anh chàng cao bồi trong vở “Đứng gác dưới ánh đèn nê-ông”, anh kỹ sư cầu đường trong vở “Lửa hậu phương”, ông vua cờ Đế Thích trong “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”, người anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi trong vở “Nguyễn Trãi ở Đông Quan”...

Những vai diễn của ông thành công đến nỗi, có dạo đi đâu người ta cũng gọi Trần Tiến bằng tên các nhân vật mà ông thủ vai như “ông cao bồi”, hay “ông Đại Cát”, “ông tiên cờ”... Trần Tiến nhớ những buổi biểu diễn trước hàng ngàn bộ đội bên bờ sông Bến Hải, xúc động ứa nước mắt vì tiếng reo hò cổ vũ không ngớt của khán giả.

Nhớ những đêm hành quân trên rừng Trường Sơn, chỉ cần chui đầu ra khỏi tấm bạt xe vẫy tay, là cả cánh rừng như xôn xao lên vì sự hò reo của những người lính. Họ chào đón người nghệ sĩ mà mình yêu mến, người tiếp thêm tình yêu Tổ quốc và ý chí chiến đấu cho họ từ những vai diễn dào dạt tính nhân văn, niềm ước mơ về tương lai hoà bình, hạnh phúc cho con người. Và cả tiếng cười, niềm vui từ những vai hài rất có duyên của ông nữa.

Lại có những buổi cả đoàn diễn kịch ngay trên những hòm đạn được anh em chiến sĩ kê vội vàng làm sân khấu dã chiến, vui buồn với các nhân vật của mình dưới tiếng máy bay tuần tiễu của kẻ thù. Ông là một trong những người đầu tiên đọc được những bài thơ của nhà thơ Phạm Tiến Duật viết ở Trường Sơn, và thuộc lòng kinh nghiệm đánh phá của Mỹ mà anh em lính tráng truyền tai nhau: “Nắng bổ nhào, mưa rào toạ độ, để lộ B52, lai rai là B57...”. Kể lại những năm tháng ấy, Trần Tiến tự hào rằng ông đã có mặt, được tham dự vào những sự kiện lớn của đất nước. Được chiến đấu như một người lính và được yêu thương bằng trái tim của người nghệ sĩ.

Như là định mệnh, lòng đam mê nghề nghiệp đã dẫn dắt Trần Tiến lang thang trên cánh đồng nghệ thuật. Ông không chỉ diễn kịch mà còn tham gia đóng phim, và được biết tới như một gương mặt ấn tượng của làng điện ảnh. Chính ông cũng không nhớ hết mình đã tham gia bao nhiêu vai diễn, trong suốt nửa thế kỷ làm nghề. Thời bao cấp khó khăn, trong tình cảnh đất nước đang có chiến tranh, cái gì cũng thiếu thốn, người nghệ sĩ như ông đã phải trải qua nhiều gian nan vất vả để trụ lại với nghề.

Mỹ ném bom Hà Nội, ông đưa các con về vùng sơ tán Phú Thọ, nuôi gà, trồng mướp để cải thiện đời sống gia đình, như bao người nông dân khác. Nhu yếu phẩm thiếu thốn, cái gì cũng phải mua bằng tem phiếu, ông dạy các con gái cách làm lạp xường để giữ thực phẩm được lâu hơn. Ngẫm lại, ông vẫn thấy mình sung sướng, hạnh phúc hơn nhiều người cùng thời và thầm cảm ơn cuộc sống đã cho ông được nếm trải những tháng ngày khó khăn nhưng đầy ắp tình người ấy.

Đời nghệ sĩ không phải lúc nào cũng suôn sẻ, Trần Tiến hiểu điều này hơn ai hết. Ông đã có một gia đình. Nhưng rồi lại là sự chia ly và tự đày đoạ mình trong nỗi cô đơn như một cái ách cuộc đời hay buộc vào thân phận những kẻ làm nghệ thuật. Có thể ông không giống một người chồng, người cha như người đời thường hình dung. Nhưng ông yêu gia đình theo cách của riêng ông và luôn cố gắng để từng thành viên cảm nhận được điều đó.

Ông nhắc lại cảm giác hồi hộp, hạnh phúc khi ở cạnh vợ trong lúc bà vượt cạn sinh con đầu lòng và sự vụng về của đôi bàn tay khi tắm cho con, trong vai diễn quan trọng nhất của đời người. Nhắc lại chỉ để nói một điều rằng, đó là những phút giây trọng đại nhất trong đời ông. Nó giá trị hơn cả hàng trăm vai diễn mà ông đã hoá thân vào. Nó vang vọng hơn cả những tràng pháo tay của khán giả.

Dù cuộc đời đã đẩy ông đi về phía nào đó, thì những tình cảm ruột rà, máu thịt vẫn luôn là một sợi dây neo vào lòng ông biết bao thương mến, trân trọng. Khi ông khẳng định con người nghệ sĩ sâu thẳm trong lòng mình, ông không biện họ cho điều gì cả, ngoài một ước muốn mà tôi cảm nhận rất rõ, dù ông không nói ra, rằng ông khao khát được những người thân yêu chia sẻ nhiều hơn nữa.

Ngà ngà chút hơi men, NSND Trần Tiến nhìn ra khoảng không đầy lá trước nhà, trong ánh nắng vàng huy hoàng của một buổi cuối thu, ông nói như hờn dỗi: “Nếu mà có kiếp sau tôi không muốn mình là một nghệ sĩ nữa. Nghề này bạc bẽo lắm. Nó cho mình nhiều nhưng rồi cũng lấy đi của mình nhiều hơn thế...”. Trong cái cúi đầu của khoảnh khắc buồn rầu ấy, tôi lại thấy Trần Tiến nghệ sĩ hơn bao giờ hết. Làm sao tránh được những phút giây lòng quá tuyệt vọng? Làm sao để có thể hiểu hết chính mình? Tôi muốn nói với ông một điều rằng, thật khó để lựa chọn cuộc đời. Chính là cuộc đời lựa chọn ta cho những mong muốn nó cần đạt tới.

Đời đã lựa chọn ông để trở thành một nghệ sĩ và điều đó là rất đáng kể. Ông đã sống vô tư cho sự được lựa chọn ấy của mình và những gì ông tạo dựng nên chính là giá trị không phải của riêng ông mà của cả nền nghệ thuật sân khấu nước nhà. Ông đã lao động và nhả tơ như đời một con tằm và đã nhận được rất nhiều tình cảm của nhân dân, của khán giả.

Như ông đã nói, hạnh phúc của một con người nằm ở đâu, nó như thế nào, thật khó mà nói cho rành rẽ. Hạnh phúc có khi là những điều nho nhỏ trong cuộc sống, là giây phút được yêu thương và thương yêu kẻ khác, được cảm nhận sự ấm áp của tình người trong lúc lòng giá lạnh...

Dù thân phận của một người nghệ sĩ đã từng mang tới cho Trần Tiến nhiều phiền toái, cả những mất mát không thể lý giải đi nữa, tôi hiểu rằng, niềm tin hạnh phúc là có thật đã hiện hữu trong ông. Ông đã đối xử vô tư với nghệ thuật và nhận lại từ nghệ thuật lòng yêu quý, ngưỡng mộ của khán giả nhiều thế hệ.

Riêng điều này, không phải bất cứ nghệ sĩ nào cũng đạt tới. Nghệ thuật cho ông cơ hội đi đến nhiều vùng đất khác nhau, tham dự vào nhiều sự kiện lớn của đất nước, được trải nghiệm qua nhiều đời sống, tính cách nhân vật, và có nhiều bạn bè. Trần Tiến đã yêu thương các nhân vật của mình như yêu thương cuộc sống. Người ta nói rằng, ai yêu mọi người thì hiểu được đôi chút về mình. Hiểu biết chính mình để tôn trọng và yêu thương người khác, đó là bài học quý giá mà NSND Trần Tiến có được, chính bởi sự lao động nghệ thuật không mệt mỏi, không toan tính của mình.

Để kết thúc cùng bạn đọc, xin mượn một nhận xét của NSND Doãn Hoàng Giang dành cho NSND Trần Tiến: “Chúng ta không bao giờ nhìn thấy Trần Tiến đổ mồ hôi sôi nước mắt trong mọi công việc. Ông làm gì cũng cứ như chơi. Nhưng thực ra là rất nghiêm túc. Trời đã cho ông một phong thái đường hoàng, sang trọng và có phần dửng dưng như vậy. Đó là may mắn của Trần Tiến nhưng cũng gây ra nhiều hiểu lầm. Ngay cả những người thân yêu cũng chưa chắc đã hiểu đúng về ông...”.

P.H - (Theo ANTG)

Việt Báo

TIN Thế Giới Giải Trí NỔI BẬT

Toàn cảnh Showbiz tuần (18/01 – 24/01)

Tìm ra quán quân của Cặp đôi hoàn hảo 2014, VietNam's Next Top Model 2014, Chồng hờ tố Thúy Nga kết hôn với người khác, Ngọc Trinh làm phim về cuộc đời mình, Sơn Tùng M-TP lại dính nghi án đạo nhạc Âu Mỹ, Irina Shayk xác nhận chia tay C.Ronaldo, Đám cưới cổ tích của Châu Kiệt luân, Lộ diện người yêu của Á hậu Huyền My,...

Thúy Nga gây sốc về cha thật của con gái

Ngoài việc khẳng định ông Nguyễn Văn Nam cố tình lừa đảo, nữ danh hài còn khiến nhiều người bất ngờ khi tuyên bố chồng cũ không phải cha ruột bé Cát.

HH Kỳ Duyên hồn nhiên 'quát' bố mẹ

Theo lời kể của người chứng kiến, Hoa hậu Kỳ Duyên đã hồn nhiên điện thoại cho bố mẹ với lời lẽ hết sức cau có vì họ quên chuẩn bị giày cho cô đi tập thể dục.

Nhận xét tin NSND Trần Tiến - người thân chưa hiểu đúng về ông!

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết NSND Trần Tiến - người thân chưa hiểu đúng về ông! bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết NSND Tran Tien nguoi than chua hieu dung ve ong ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc NSND Trần Tiến - người thân chưa hiểu đúng về ông! ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thế Giới Sao của chuyên mục Thế Giới Giải Trí.

People's Artist Tran Tien - the ones not properly understand him!
Tran Tien, People's Artist Tran Tien, Hanoi, Vietnam, fry statistics, art, artist, his character, his relatives, as a, I, understand, speak, do

People's Artist Tran Tien bit tired . But he liked to drink the cup of wine, talk "fry statements" with friends in the small kitchen where it can from the garden overlooking the rustling leaves. I ride with a couple, "said old friend" of him, to be home to hear him ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Thoi su trong ngay Phat VTV 40 trieu vi Dieu uoc thu 7
    Thời sự trong ngày: Phạt VTV 40 triệu vì "Điều ước thứ 7"

    Thêm một lý do khiến "dự án đất vàng" chậm tiến độ; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Công dân bị tù oan được bồi thường gần 300 triệu; Xe đưa đón học sinh phát cháy trên phố... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn