vietbao

Hát ca trù: nghệ thuật độc đáo riêng có của Việt Nam

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Hat ca tru nghe thuat doc dao rieng co cua Viet Nam

Nhạc sĩ Đặng Hoành Lan, Phó Viện trưởng Viện Âm nhạc Việt Nam

Theo dự kiến, đến tháng 7-2006 VN phải chuẩn bị xong hồ sơ quốc gia "Hát ca trù Người Việt" trình Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hiệp quốc (UNESCO) công nhận là di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại, đầu năm 2007 UNESCO sẽ chính thức xét duyệt.

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Xung quanh dự án này, chúng tôi có cuộc phỏng vấn nhạc sĩ Đặng Hoành Loan, người chịu trách nhiệm khoa học xây dựng lập Hồ sơ quốc gia về ca trù.

+ Thưa nhạc sĩ, ca trù của chúng ta có xứng đáng là di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại?

- Có thể nói không có nghệ thuật nào của Việt Nam có tính quy chuẩn, nguyên tắc, tính bài bản như ca trù. Một mặt nữa nó là nghệ thuật mà trên thế giới không có. Chúng ta biết là đàn đáy không nước nào có, phương pháp đánh trống chầu trong ca trù không nước nào có, một nghệ thuật đào nương vừa hát vừa gõ phách không nước nào có. Ca trù thực sự là một hình thức độc lập, sáng tạo riêng biệt của quá trình lịch sử. Tôi cho rằng nó hoàn toàn xứng đáng là một nghệ thuật được lập hồ sơ trình UNESCO.

+ Hát ca trù đang dần mai một, vậy đâu là khó khăn về yếu tố nghệ thuật trong công tác chuẩn bị hồ sơ?

- Vì muốn chứng minh được giọng hát của ca trù hay ở đâu, độc đáo thế nào thì chúng ta phải tìm đến những nghệ nhân, những đào nương bậc thầy, có nhiều năm được đào tạo một cách nghiêm chỉnh trong dòng họ ca trù cổ xưa. Ca trù mất hàng chục năm nay nên tìm lại những nghệ nhân như thế này là vô cùng phức tạp, khó khăn.

Hơn nữa, bản thân các nghệ nhân này trong hàng chục năm qua mặc cảm với thái độ của xã hội cũ nên không xuất đầu lộ diện. Đấy là cái khó nhất trong việc đi tìm nghệ nhân.

Cái khó thứ hai tìm được là đào nương, tức người ca hát, phách đàn giỏi rồi thì phải tìm được những tay đàn, gọi là kép đàn giỏi. Vì có kép đàn giỏi thì chúng ta mới bàn tới việc nghệ thuật chơi đàn. Đây cũng là một điều vô cùng khó khăn. Những kép đàn giỏi hiện nay chỉ còn lại đôi ba người.

Trong khó khăn đó, những nghệ nhân chơi đàn giỏi lại ở lứa tuổi cao và sống khá rải rác nên việc tìm kiếm họ, nghe họ đàn để thẩm định tài năng là rất khó.

Thứ ba là người tác nghiệp nghệ thuật, lập hồ sơ đó phải rất am hiểu về nghệ thuật ca trù. Nếu người tác nghiệp lập hồ sơ ca trù mà không am hiểu về nghệ thuật đàn, không am hiểu nghệ thuật hát, thì người đó sẽ đánh giá sai nghệ nhân, tìm sai đối tượng và như vậy khi lập hồ sơ sẽ sai quy chuẩn.

Về tài liệu thư tịch thì ca trù là một hình thức nghệ thuật có đầy đủ nhất, dễ tìm nhất và không có một nghệ thuật nào có đầy đủ văn bản thư tịch bằng ca trù. Cái khó là ở chỗ để có thể ghi hình, chụp ảnh, đoàn sưu tầm phải đi rất kỹ, rất sâu phải đòi hỏi nguồn kinh phí, hỗ trợ rất lớn của các nhà quản lý địa phương.

Hat ca tru nghe thuat doc dao rieng co cua Viet Nam

Hát ca trù, một nghệ thuật độc đáo của Việt Nam

+ Được biết, trong quá trình đi điền dã, nhạc sĩ và các chuyên gia trong Ban chuẩn bị hồ sơ tìm được một kép đàn bậc thầy rất giỏi và những đào nương đã có tuổi nhưng có giọng hát đỉnh cao. Sự quý giá ở tài năng của những con người này là như thế nào?

- Kép đàn giỏi ấy chính là cụ Nguyễn Phú Đẹ ở Hải Dương và những đào nương hát hay phải kể đến đó là các cụ Nguyễn Thị Trúc (Hà Tây), Trần Thị Kim (Nông Cống - Thanh Hóa), Nguyễn Thị Kỳ, Nguyễn Thị Thiệp (Thuận Thành-bắc Ninh)...

Những nghệ nhân mà chúng tôi tìm được thực sự là những nghệ nhân đẳng cấp cao. Đẳng cấp cao của họ thể hiện ở tri thức của họ về nghề nghiệp, họ có thể mô tả cho chúng ta không gian biểu diễn của nghệ thuật đó ra sao, hát cửa đình, hát cửa quyền, múa như thế nào và khi hát chơi, hát khao vọng thì hát ra sao.

Thứ hai là họ thể hiện tài năng nghệ thuật rất tốt qua cách nhả giọng, đánh phách, và đặc biệt họ biết rất nhiều bài hát. Riêng cụ Đẹ có thể khẳng định là một kép đàn tài năng có một không hai hiện nay.

+ Thưa nhạc sĩ, ca trù có rất nhiều tên gọi khác nhau nhưng tại sao chúng ta lại thống nhất tên ca trù trong Hồ sơ quốc gia trình UNESCO?

- Hiện nay chúng ta chấp nhận tên ca trù bởi lẽ phần lớn các nhà nghiên cứu gọi nó bằng một cái tên chung đó là ca trù. Gọi như vậy để giới hạn lịch sử hình thức nghệ thuật này từ thế kỷ 15. Song, như vậy không có nghĩa chúng ta muốn khống chế nghệ thuật ca trù ở thế kỷ 15.

Trong quá trình đi điền dã vừa qua, chúng tôi tìm ra ở Bắc Ninh có 10 đình làng cùng thờ một ông tướng phò giúp Hai Bà Trưng đánh giặc có tên Doãn Công, vợ là đào nương. Như thế ca trù, hay hát ả đào, đào nương có thể xuất hiện từ rất sớm. Những chứng cứ đi tìm ả đào thực sự thì chúng ta chưa tìm được văn tự có tính khả thi nhưng tên gọi và lối sinh hoạt của nó thì hoàn toàn khả thi. Nó phải có thời gian lịch sử phát triển dài như thế để đến thế kỷ 15 mới có chuyện thi ca trù.

Và toàn bộ nguyên tắc ca hát về loại hình nghệ thuật này được thiết lập, quy chuẩn, nếu không có quy chuẩn thì biết ai đàn hay để mà thi. Vì những lẽ đó chúng ta chấp nhận những tên gọi song song cho một hình thức.

+ Vậy trong quá trình đi điền dã lập hồ sơ loại hình nghệ thuật này, ông và các chuyên gia thấy bất ngờ với sự khám phá nào?

- Cái bất ngờ nhất là càng điền dã sâu, càng tìm hiểu sâu thì mới thấy ca trù thực sự là hình thức biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp đầu tiên của Việt Nam. Ca trù bao hàm rất nhiều hình thức nghệ thuật trong đó có nghệ thuật ca hát, nghệ thuật múa và nghệ thuật trình diễn.

Một điều nữa là ca trù thực sự là nghệ thuật âm nhạc của người Việt Nam sáng tác, nó không vay mượn. Cái hay của loại hình nghệ thuật này còn ở chỗ bản thân ca trù có sự dịch chuyển rất mạnh mẽ. Từ hát ở cửa đình ra sinh hoạt đời thường, hát khao vọng, hát mừng lên lão, rồi nó ra ca quán hát cho các nhà văn, nhà thơ nghe.

Những nhà văn, thơ lớn của chúng ta như Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Tuân, Thạch Lam đều chơi với nó cả, một thú chơi cực kỳ văn minh. Và trong quá trình dịch chuyển đó nó vẫn bảo tồn được ba hình thức nghệ thuật ca, múa và trình diễn, tự dịch chuyển không gian và bảo tồn luôn giá trị. Rồi nó đi vào đời sống Hà Nội từ 50 năm nay rồi, nó có nhà hát riêng...

Ca trù xứng đáng là một di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại bởi nó là nghệ thuật có giá trị lịch sử lâu đời nhất, một không gian văn hóa rộng nhất, và những quy chuẩn nghệ thuật cao nhất.

Theo An ninh Thủ đô

>> Ca nương thầm lặng
>> Bạch Vân mượn "kiếp đào nương"...
>> Nghệ nhân Nguyễn Thị Tam - Người giữ lửa ca trù
>> Một buổi nghe ca trù
>> Kho tàng cha ông để lại còn gì?

Comment :Hát ca trù: nghệ thuật độc đáo riêng có của Việt Nam
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Hát ca trù: nghệ thuật độc đáo riêng có của Việt Nam bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Hat ca tru nghe thuat doc dao rieng co cua Viet Nam ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Hát ca trù: nghệ thuật độc đáo riêng có của Việt Nam ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Thế Giới Giải Trí
Singing ca tru: has its own unique art of Vietnam
Vietnam, Scientific and Cultural Organization United Nations cultural heritage intangible, the United Nations Educational, filing, Singing ca tru, really is, in the process, art, our artists, unique, peach princess, form, forum
As expected, the month 7-2006 VN to have the national profile, "The Singing ca tru Vietnam, "the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization United Nations (UNESCO) as an intangible cultural heritage and tradition of mankind, in 2007 UNESCO ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ