Giáng Son - nốt son tươi thắm trên khuông nhạc

Nhạc sĩ Giáng Son

Cái tên ấy cũng đã có hàm ý về âm nhạc, về những hoài vọng con đường tương lai mà bố mẹ cô dành cho cô - Giáng Son. Bố cô là Hoàng Kiều - nhạc sĩ sáng tác, nhà nghiên cứu âm nhạc, mẹ cô là một diễn viên hát chèo của đoàn chèo Hà Tây, sau đó về dạy tại trường Điện ảnh - Sân khấu Hà Nội.

Bố cô muốn cô nắm vững nhạc học châu Âu để nghiên cứu âm nhạc dân tộc. Từ khi cô còn bé thơ, ông đã dạy cô piano, nhưng cô bé tinh nghịch, hiếu động lại chỉ thích múa, hát chèo. Đặc biệt, cô có cái liếc mắt "Thị Mầu" rất "ấn tượng" mà các chị - học trò của mẹ - rất "phục". Cô say đắm trong những vai diễn của những trích đoạn chèo mà mẹ dạy. Nhưng...

...8 tuổi. Giáng Son phải rời gia đình sống nội trú để học sơ cấp piano ở trường Văn hóa - Nghệ thuật Hà Nội. Cây đàn piano "danh giá" là niềm mơ ước của biết bao học sinh năng khiếu khi bước vào trường nhạc thời ấy, thế nhưng Giáng Son lại không thích, ước mong của cô là trở thành diễn viên chèo. Giáng Son thổ lộ tâm sự này với bố không chỉ bằng thư mà có khi bằng những khúc nhạc ngắn viết cho piano, và trong những ngày tháng xa gia đình, những tâm sự vui buồn vô tư của tuổi nhỏ, cô cũng thổ lộ hết vào những khúc nhạc, rồi những lúc ngồi một mình nghêu ngao hát... Giáng Son đã đi vào con đường sáng tác lúc nào không hay. Những khát khao sáng tạo như tiềm ẩn trong cô, cô viết nhạc khi chưa biết một chút gì về sáng tác, viết nhạc không với mục đích để phổ biến mà như một cách giãi bày tâm sự và chỉ giữ riêng cho mình. Ở tuổi 15-16, cô học sinh piano Giáng Son đã có gần 20 ca khúc.

Hết sơ cấp piano, cô học trung cấp sáng tác tại trường Văn hoá - Nghệ thuật rồi sau đó vào đại học sáng tác tại Nhạc viện Hà Nội. Giáng Son và Kim Ngọc là hai sinh viên sáng tác duy nhất thời đó. Tốt nghiệp với giao hưởng Đồng xa được xếp loại giỏi, Giáng Son về cộng tác với đài FM trong vai trò biên tập viên và phát thanh viên cho chương trình ca nhạc dành cho tuổi trẻ, và từ năm 2002, cô về giảng dạy các môn âm nhạc tại trường Điện Ảnh - Sân khấu Hà Nội cho tới nay.

Nhưng sự kiện có tính bước ngoặt trong đời cô là năm 1998 khi còn là sinh viên năm thứ 4 đại học sáng tác. Ở tuổi 23, với "quá trình" sáng tác và khối lượng ca khúc khá dồi dào so với tuổi đời của một nhạc sĩ trẻ, đã học piano căn bản, có giọng hát khá hay và một khuôn mặt "có vẻ đẹp rất Hongkong", Liên hoan các ban nhạc sinh viên Hà Nội là dịp để Giáng Son toả sáng. Cô cùng Thanh Thảo (trống), Nguyệt Cầm (guitar bass) và Phương Thu (organ) thành lập ban nhạc Exotica tự đàn hát các ca khúc do mình sáng tác. Exotica đoạt giải 3 của liên hoan nhưng Giáng Son lại nhận được giải "Tác giả trẻ xuất sắc nhất" với các ca khúc: Sóng, Anh, Mưa và Xuân Hà Nội. Hai ca khúc Mưa và Xuân Hà Nội chính là những ca khúc mà cô đã viết trước lúc vào học trung cấp sáng tác.

Một thời gian sau đó, Giáng Son bàn với Lan Hương - người bạn học thuở nhỏ của cô và cũng là người duy nhất ngày xưa thường cùng cô hát các bài hát của cô - lập một nhóm hát tự sáng tác, biểu diễn (theo mô hình các nhóm hát ngoại quốc), với các thành viên: Giáng Son, Lan Hương, Linh Nga, Thiên Hương và Hồng Ngọc. Ban đầu nhóm định lấy tên là Du ca, nhưng một số nhạc sĩ quen thân như Nguyễn Trọng Tạo, Ngọc Đại... cho rằng nhạc của Giáng Son không phù hợp với tính chất của cái tên ấy. Chưa nghĩ ra một cái tên của nhóm thì nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo gợi ý đặt tên nhóm là 5 Dòng Kẻ bởi nhóm gồm 5 cô gái. Tên gọi 5 Dòng Kẻ chính thức từ đó, trừ một số chương trình đặc biệt, những chương trình còn lại nhóm chỉ hát nhạc do Giáng Son sáng tác.

Cho đến nay, 5 Dòng Kẻ đã qua nhiều lần thay đổi nhân sự, chỉ có Giáng Son và Lan Hương là hai người có mặt từ buổi đầu cho đến nay và Giáng Son luôn là thủ lĩnh tin cậy của nhóm: sáng tác, phối bè, tìm ý tưởng thể hiện... rồi cùng nhóm dàn dựng. Ca khúc của Giáng Son có cá tính phù hợp với phong cách của nhóm, những ca khúc của cô đã góp phần tạo cho 5 Dòng Kẻ một phong cách riêng góp phần tích cực vào việc khẳng định vị trí của 5 Dòng Kẻ trong sinh hoạt âm nhạc của giới trẻ. Gỉai thưởng dành cho Nhóm hát xuất sắc nhất với ca khúc "Cỏ & mưa" của Giáng Son vừa giành được trong VTV-Bài hát tôi yêu lần 3 là một minh chứng.

Ca khúc của Giáng Son như một dòng chảy riêng, đầy nữ tính với những cảm xúc giản dị, chân thành và hồn nhiên của tuổi trẻ. Có lẽ đó cũng chính là điều khiến ca khúc của cô được giới trẻ đón nhận.

Giai điệu ca khúc Giáng Son đẹp, dịu dàng, mạch lạc, nhiều chất trữ tình, âm vực rộng. Đặc biệt trong nhiều sáng tác của cô, cảm thức về mưa như một kỷ niệm tha thiết, một ký ức vương vấn trên mọi cảm xúc. Mưa như rơi trong lòng cô, dịu dàng bâng quơ "Hạt mưa, hạt mưa rơi, rơi trên là biếc bóng hoàng hôn... Hạt mưa làm ướt áo, ướt tóc mềm... Mưa rơi nhiều quá thôi, mưa trong lòng tôi" (Mưa - 1991) "Lạnh lùng mưa cứ rơi. Âm thầm lá vẫn rơi hoài. Xào xạc cơn gió. Chìm vào trong tiếng mưa" (Mong manh - 1999). Một buổi chờ đợi hẹn hò cũng liên tưởng đến mưa "Đợi em anh nhé, em sẽ đến dù ngoài kia mưa rơi" (Đợi em anh nhé! - 1992), giữa ngày Xuân Hà Nội (1991) cũng "lác đác mưa bay" hay ngay cả trong Tình yêu mùa hè (1992) mưa như một sự đợi mong "Sao trời không mưa để anh bên tôi" ..v.v...

Thời gian gần đây, cô đã hài hòa cảm xúc tự nhiên với yếu tố kỹ năng để tạo nên những giai điệu biến ảo, trẻ trung hơn như: Khát, Chút nắng vàng bay, Nến trắng, Bóng tối jazz... Nhận xét về Giáng Son, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo - người đã đặt tên cho nhóm 5 Dòng Kẻ - cho rằng "Giáng Son là một nhạc sĩ trẻ luôn mang tới vẻ đẹp trẻ trung giàu trí tuệ cho cuộc đời trên con đường nghệ thuật mà mình đã chọn, như một nốt nhạc màu son tươi thắm từ chốn xa xăm nào đấy đã thả xuống đời này".