An Thuyên: Viết từ những nỗi ám ảnh

An Thuyen Viet tu nhung noi am anh

Trong những nhạc sĩ thuộc thế hệ “già”, An Thuyên là người sáng tác khá bền bỉ và vẫn giữ được phong độ của mình. Từ một chàng thanh niên chưa qua trường lớp mà vẫn sáng tác được Đêm nghe hát đò đưa nhớ Bác và Em chọn lối này nổi tiếng, đến nay, dù bận bịu với công tác quản lý, ông vẫn sáng tác khá đều với nhiều nhạc phẩm có sức lay động lớn.

Từ những giọt sữa thơm...

Với Hà Tĩnh mình. Răng mà thương mà nhớ. Khi tôi ấu thơ, gió bụi cát bay lẫn trong sữa thơm mẹ nuôi tôi lớn... (Hà Tĩnh mình thương)

Khi còn là sinh viên năm cuối đi thực tập tại Hà Tĩnh, đúng lúc cơn lũ lịch sử năm 2000 ập về Hương Sơn (Hà Tĩnh), 3 ngày lênh đênh trên nước, chúng tôi đã không cầm lòng nổi khi nghe từ đài phát thanh, ca sĩ Hương Mơ hát Hà Tĩnh mình thương của nhạc sĩ An Thuyên. Những giai điệu tha thiết, những ca từ lắng đọng đã gợi hình, gợi cảm về một vùng đất đầy khắc khoải. Sau này, trong một lần tiếp chuyện, ông đã nói về cái hình ảnh gió bụi cát bay lẫn trong sữa thơm mẹ đã ám ảnh ông từ thời niên thiếu. Đó là vào năm 1949, khi cậu bé An Thuyên cất tiếng khóc chào đời, thì cũng là lúc giặc Pháp đổ bộ vào Quỳnh Lưu-quê hương ông. Người mẹ mới sinh nở ôm con vượt sông, bị mất sữa. Trong cát bụi thời loạn, cậu bé được cứu sống từ những dòng sữa lẫn lộn khác, của những người mẹ vùng đất nghèo khó này.

Khi lớn lên, mẹ ông đã kể cho ông nghe, rằng lần đó bao người dân vô tội chết vì giặc. Bao mạng người mất đi để cứu sống một người, ông luôn cảm thấy mình như mắc nợ và bao năm trời đau đáu được một lần viết lên cái nỗi ám ảnh đó bằng âm nhạc. Trên chặng hành trình của cuộc đời và sự nghiệp âm nhạc, ông đã viết bao nhiêu ca khúc về quê hương mà cũng chưa dễ gì gọi tên một lần cái hình ảnh quá vãng ấy. Mãi đến cuối những năm 90 của thế kỷ trước, một lần về công tác tại Hà Tĩnh, thấy những người mẹ lầm lũi trên những cánh đồng gió Lào cát trắng, ông mới xúc động viết nên ca khúc Hà Tĩnh mình thương.

... Đến một làng quê nghèo khó

Làng quê của ông có tên là làng Đáy. Tên Đáy, có nghĩa đen là phía đáy của một con sông, nhưng lại có nghĩa bóng là đáy cùng của cái nghèo, cái khó. Rất may mắn, gia đình ông là một gia đình văn nghệ, dù chỉ dừng lại ở hát cho nhau nghe. Bố mê tuồng và từng đóng vai cha của Thạch Sanh trong vở tuồng cùng tên. Người anh trai thứ hai vào vai chàng anh hùng họ Thạch. Vở tuồng đó theo năm tháng vẫn được gia đình ấy diễn trong các ngày hội làng, các buổi liên hoan văn nghệ hợp tác xã. An Thuyên tham gia với vai trò kéo nhị và ông được bồi dưỡng năng khiếu âm nhạc từ những câu hát hồn hậu nơi ruộng lúa bờ sông như thế.

Ông bảo rằng, hình ảnh ám ảnh ông lâu nhất là vùng quê nghèo ấy, là cái làng Đáy ấy. Sau bao nhiêu năm ra đi, ông luôn hướng về nó và viết về nó. Chính vì vậy những ca khúc của ông như Ca dao em và tôi, Neo đậu bến quê, Đêm nghe hát đò đưa nhớ Bác, Hà Tĩnh mình thương, Sông Hiền Lương...vẫn rưng rưng đâu đó hình ảnh một làng quê nghèo với bao nỗi niềm chưa dứt.

Thời thanh niên, với chút kiến thức âm nhạc “học mót” (cách nói của ông), An Thuyên quỳ gối trên đường cát viết vội vàng những cái mà ông cho rằng mình viết bài hát. Không ngờ mấy chục năm sau, nó lại là những tác phẩm xuất sắc của ca khúc Việt Nam, đó là Em chọn lối này, Đêm nghe hát đò đưa nhớ Bác. Ông bảo rằng sau này, ông không hề sửa chữa được một nốt nào nữa từ hai ca khúc ấy, bởi vì nó đã trong như một giọt nước, lỡ đụng vào không khéo sẽ vỡ.

Mê âm nhạc, từng đi bộ hàng chục cây số để thi tuyển vào trường âm nhạc, khi Trường Âm nhạc Việt Nam (Nhạc viện Hà Nội bây giờ) về quê tuyển sinh năng khiếu, nhưng ông đã bị trượt. Để rồi mãi đến năm 1976, lúc đã 27 tuổi và từng là một cán bộ làm công tác văn hóa ở Nghệ An, ông mới chính thức đi học trường nhạc để thực hiện cái khao khát từ thời tấm bé: nhạc, chỉ có nhạc mà thôi.

Nhưng để có một An Thuyên của ngày hôm nay, với những ca khúc nổi tiếng, không chỉ đơn thuần nhờ những kiến thức mà ông đã học trong trường nhạc hay những đam mê của cậu bé trong một gia đình có máu văn nghệ. Ông đã may mắn là người được giao nhiệm vụ đi sưu tầm dân ca và nhạc cổ truyền ở một số vùng quê Nghệ An thời trai trẻ. Những giai điệu tha thiết của một vùng quê đã ngấm vào ông như bồi thêm phù sa cho cái hồn âm nhạc dân tộc trong ông để bật ra trên từng giai điệu mà ông viết ra sau này.

Và nữa, những hình ảnh như không thể khác, không thể có ở một nơi nào khác đã lưu dấu trong tiềm thức của người thanh niên đa cảm ấy. Đó là những chiếc áo tơi lam lũ, những đôi chân trần trên cát của những người nông dân xắn quần ngang gối; là những con đò chở nặng những cuộc đời nghèo khó... Những hình ảnh ấy đã thấp thoáng bóng dáng trong các ca khúc của ông, tạo nên một phong cách rất riêng.

Dân gian mà hiện đại

Ông cũng như nhiều người con tài năng khác của xứ Nghệ, lập nghiệp ở chốn phồn hoa đô hội. An Thuyên khiêm tốn nhận rằng, so với nhiều nhạc sĩ hiện sống ở Nghệ An, ông còn kém tài họ. Nhưng cái khác của ông là viết bằng những nỗi day dứt khôn nguôi hình ảnh một vùng quê của người con hơn 30 năm xa quê.

Khi xa quê, được tiếp xúc với văn hóa Bắc Bộ, ông thêm một lần rung động và ngưỡng mộ. Ông tiếp thu cái lịch lãm, hào hoa của vùng đất này để thể hiện trong những ca khúc viết về miền quê nắng gió ấy. Chính vì vậy, những ca khúc của ông, dân gian là vậy nhưng cũng rất hiện đại. Bao nhiêu nỗi niềm nhưng không ủy mị, ngược lại, rất sang trọng.

Nhạc sĩ An Thuyên hiện là Hiệu trưởng Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội, đeo hàm đại tá và được biết đến là một người quản lý tài năng, đưa một ngôi trường từng đứng trước nguy cơ bị giải thể thành một cái nôi đào tạo nghệ thuật uy tín như hiện nay. Có nhiều lý do để ông giải thích điều này, nhưng trong đó có lý do... ám ảnh. Ông bị ám ảnh bởi cái...trượt thời đi thi tuyển, nên bây giờ phương thức tuyển tài năng của ông là phát hiện những năng khiếu chính trong học trò chứ không áp dụng khuôn mẫu cho những người chưa biết nhiều về nghệ thuật.

Nhân vật của Con đường âm nhạc tháng 4

Chương trình Con đường âm nhạc tháng 4 do VTV3 tổ chức với nhân vật chính là nhạc sĩ An Thuyên, sẽ diễn ra vào tối 8-4, tại Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô (Hà Nội). Với chủ đề Ca dao, em và tôi, 18 ca khúc xuất sắc nhất của nhạc sĩ An Thuyên với phong cách âm hưởng dân ca là chủ đạo, được chọn để trình bày trong đêm nhạc này: Em chọn lối này, Đêm nghe hát đò đưa nhớ Bác, Hành quân lên Tây Bắc, Khi xe tăng qua miền Quan họ, Thơ tình của núi, Chín bậc tình yêu, Huế thương, Neo đậu bến quê, Mẹ VN anh hùng, Ca dao em và tôi... Các ca khúc này sẽ được thể hiện qua các giọng ca: NSND Thanh Hoa, Tùng Dương, Hồ Quỳnh Hương, Kasim Hoàng Vũ, Bông Mai, Phương Anh, Trọng Tấn...

T.Tr

Nguyên Vũ

Việt Báo

TIN Thế Giới Giải Trí NỔI BẬT

Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

Oscar 2015: Những giải thưởng đã được vinh danh, Trang Trần bị công an tạm giữ lúc nửa đêm, Sơn Tùng M-TP và Thiều Bảo Trâm đang yêu nhau?, Vợ chồng Thủy Tiên lần đầu khoe con gái, Quang Lê bức xúc khi danh ca Bạch Yến tố lừa đảo, Lộ catse “khủng” hơn nửa tỷ của ca sĩ Nguyên Vũ, Có nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,...

Trang Trần bị công an tạm giữ lúc nửa đêm

Do sự cố xảy ra tại khu vực phố cổ, nữ diễn viên "Hương Ga" bị công an phường sở tại đưa về trụ sở làm rõ hành vi lăng mạ và đánh cán bộ chiến sĩ khi làm nhiệm vụ.

Nhận xét tin An Thuyên: Viết từ những nỗi ám ảnh

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết An Thuyên: Viết từ những nỗi ám ảnh bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết An Thuyen Viet tu nhung noi am anh ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc An Thuyên: Viết từ những nỗi ám ảnh ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Thế Giới Sao của chuyên mục Thế Giới Giải Trí.

An Sailing: Writing from the obsession
An Sailing, Ha Tinh, Nghe An, the composer, the young man, the song, haunted, music, musicians, sir, pictures, writing, country, year, his

In Music generation artist "old", An Sailing is the composer quite durable and retain their own style of. From a young man through school and still have not painted night listening to that song and I remember Uncle select This popular style, so far, ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h282 Dam dai phan cach o to bi xuyen toac
    Thời sự 24h(28/2): Đâm dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc

    'Để công an xã điều tra dễ bỏ lọt, oan sai'; Đâm vào dải phân cách, ô tô bị xuyên toạc trên cao tốc; Tịch thu bán đấu giá hòn đá gần 30 tấn, giá chục tỷ đồng;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 27/2.

  • Thoi su 24h272 Giang chuc 2 PGD So
    Thời sự 24h(27/2): Giáng chức 2 PGĐ Sở

    Giảm gần 3 tỷ USD xây sân bay Long Thành; Bán sân bay Phú Quốc lấy vốn xây sân bay Long Thành; Thanh Hóa bắt xe giường nằm ‘nhồi" 117 khách; Hai PGĐ sở đánh nhau bị giáng chức, cảnh cáo;Đắk Nông: Đào được hòn đá quý 27 tấn...

  • Thoi su 24h 262 Vietjet muon mua lai nua san bay Noi Bai
    Thời sự 24h (26/2): Vietjet muốn mua lại nửa sân bay Nội Bài

    ATM của Agribank bị phá, lấy đi gần 1 tỷ đồng; Vietjet muốn mua lại nửa sân bay quốc tế Nội Bài; Phá sàn vàng "hút" 180 tỷ đồng của nhà đầu tư; Ùn tắc kéo dài: Hà Nội tháo rào chắn; Tháng 3, có 4 đợt không khí lạnh...

  • Thoi su trong ngay Cuong do la len tieng ve vu tai nan
    Thời sự trong ngày: Cường đô la lên tiếng về vụ tai nạn

    Ông Nguyễn Quang Lập được tại ngoại điều tra; Siêu xe gây tai nạn đứng tên sở hữu Cường “đô la”; Sáp nhập ngân hàng: Những chuyện hậu trường; Cụ ông tử vong sau một giờ thuê khách sạn...

  • Thoi su 24h092 Hai xe khach tong nhau 10 nguoi chet
    Thời sự 24h(09/2): Hai xe khách tông nhau, 10 người chết

    Hai xe khách tông nhau, 10 người chết; Đề nghị cách chức TBT báo Người cao tuổi; Sập hầm khai thác đá xanh, 3 người tử vong; 2 người Việt lọt danh sách tỷ phú thế giới; Nơi củ sâm to bằng… củ sắn... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 9/2.

  • Su kien quoc te noi bat 222 282
    Sự kiện quốc tế nổi bật (22/2 - 28/2)

    Lãnh đạo Đảng đối lập Nga bị ám sát ngay tại Moscow; kết quả vòng đám phán thứ 2 giữa Mỹ và Cuba; Mỹ xác nhận thông tin Trung Quốc đang tiến hành xây dựng các cảng hải quân và sân bay trên các đảo trên Biển Đông... là những tin chính trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 2202 2802
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (22/02 - 28/02)

    Hàng loạt tai nạn thảm khốc trong 9 ngày nghỉ Tết; Mùng 6 Tết, dân làng Ném Thượng vẫn chém lợn ở sân đình; Hỗn chiến tại Lễ hội Đền Gióng; Tiền lẻ, chen lấn: Nét đặc trưng “mới” của lễ hội Việt? ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua. ------------

  • Toan canh Showbiz tuan 2202 2802
    Toàn cảnh Showbiz tuần (22/02 – 28/02)

    ó nên chỉ trích hình ảnh GS Vũ Khiêu 'thơm' má hoa hậu Kỳ Duyên?,Vợ Baggio tiết lộ sảy thai 2 lần, bị 'cắm vài ba chục cái sừng', Các ngôi sao tranh cãi về “Chiếc váy màu gì?”, Kim Hyun Joong sắp có con với bạn gái bị hành hung, “Thiên thần” Karlie Kloss bỏ Victoria’s Secret,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2202 2802
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02)

    Ly kỳ chuyện đời các tướng cướp; Bị cáo về nhà ăn tết với… người bị hại; Vụ án khó điều tra bậc nhất lịch sử phá án Công an Hải Phòng; Những lá thư xin lỗi nức nở từ trại giam; 200 bánh heroin và những người đón Tết muộn; Các tổ 141 bắt nhiều vụ vận chuyển ma túy trong dịp Tết;......là những tin đáng chú ý trong tuần. ------------ Xem thêm: Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (22/02 - 28/02), http://vietbao.vn/An-ninh-Phap-luat/Tin-An-ninh-Phap-luat-tuan-qua-2202-2802/2147540033/218/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tong hop Doi song tuan qua 232 292
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2)

    Dư âm của Tết Nguyên Đán vẫn còn đọng lại trong những câu chuyện gia đình, không khí lễ hội khắp mọi nơi. Những phong tục thờ cúng, giải hạn đầu năm trong dân gian; Những câu chuyện về ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2; Nhiều tấm gương sáng trong đời sống... và những tin tức an toàn thực phẩm bẩn là những thông tin nổi bật tuần vừa qua... ------------ Xem thêm: Tổng hợp Đời sống tuần qua (23/2 - 29/2), http://vietbao.vn/Doi-song-Gia-dinh/Tong-hop-Doi-song-tuan-qua-232-292/2147540036/111/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn