vietbao

Về biển miền Trung tìm dấu Chăm

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Ve bien mien Trung tim dau Cham
Những tượng Chăm ở khuôn viên Đen Giòn (Ninh Chữ)

Những bãi biển dọc duyên hải miền Trung xưa đề huề thuyền ghe Chăm nay có khi chỉ còn lại những làng mạc lặng lẽ. Nhưng lần tìm và tái hiện không gian Chăm ở vùng ven biển như một cách chống lại sự bào mòn lạnh lùng của lớp sóng thời gian.

Xứ tháp Ninh Thuận là nơi chứng kiến thời mạt kỳ của vương quốc Chăm một thuở kiêu hùng. Ở đây, hầu hết các đền tháp vẫn còn sót lại qua những dâu bể thời gian. Dù có những cụm đền tháp còn hoang phế, song đó là những nhân chứng của lịch sử, hay dấu vết hôm qua.

Vì là đoạn sau nên người Chăm thuộc thị tộc Cau (từ Bình Thuận trở vào) không gắn với biển sâu sắc như những cư dân tổ tiên của họ thuộc nền văn hóa Chăm cổ - người Chăm thị tộc Dừa (đèo Cù Mông trở ra). Nên ở vùng Ninh Thuận, Bình Thuận, dấu ấn văn hóa biển của người Chăm vẫn còn những âm hưởng đẹp trong bản trình tấu đa sắc màu, rực rỡ của đời sống.

Lội dọc những bãi biển dài nắng gió để đến với những làng Chăm giáp biển như Tuấn Tú (Ninh Phước), Bĩnh Nghĩa (Ninh Hải) để tìm lại những mắt xích nhỏ trong xâu chuỗi rời tưởng đã gỉ sét và quên lãng qua thời gian. Những làng Chăm nghèo như Bĩnh Nghĩa (ấp Tri Thuỷ), đến nay, ngư dân Chăm ven biển vẫn đi mò bắt vích (một loại rùa biển, tiếng Chăm gọi là Đúh) để kiếm sống. Anh Trượng, một ngư dân cho biết, ngày xưa, đây là nghề kiếm sống của cả làng. Nhưng nay rùa biển ngày một hiếm, việc đánh bắt trở nên khó khăn, nhiều người bỏ lên bờ đi làm nông. Còn đến làng Tuấn Tú giáp đồi cát Nam Cương thì chỉ nghe những người già kể lại, ngày xưa những buổi sáng, dấu chân ngư phủ đi ra biển từng đoàn, kéo dài, vắt qua đồi cát, xuống biển. Những buổi chiều gió mưa, người ta vẫn chứng kiến cảnh những thiếu nữ, thiếu phụ Chăm đứng trên đồi cát nhìn ra Đông Hải đợi chồng, đợi con, đợi người yêu trở về. Những chiều biển lặng, xóm chài Tuấn Tú cũng trở thành một bãi ghe thuyền rộn ràng sau những mẻ cá xa. Làng Chăm - đồi cát - biển, ba thực thể ấy đã gắn với con người Tuấn Tú xưa nay. Nhưng rồi dấu ấn biển ngày càng phai nhạt, hay chỉ còn nằm lại trong ký ức những người già thích nhớ thời xa xưa… Nay, người Tuấn Tú làm rẫy, làm ruộng, đi buôn nhiều hơn đi biển.

Ve bien mien Trung tim dau Cham

Một trong những lý do quan trọng để người ta cắt nghĩa về đời sống mẫu hệ trong gia đình Chăm là đời sống - văn hóa biển đã xuất phát từ những đặc trưng kinh tế chính trị, đời sống tâm linh. Trong một tài liệu khảo cứu mang tên Mẫu hệ Chàm in trước 1975, nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Ngữ đã khẳng định: "Người Chàm theo đạo Hồi kiêng thịt heo hoặc đạo Bàlamôn kiêng thịt bò, nên ngoài gà, vịt, món thực phẩm quan trọng của họ là cá ngoài biển. Do đó, người đàn ông phải lao động đi biển, giỏi nghề cá và suốt ngày lênh đênh trên biển. Họ không có thời giờ để trông nom, quán xuyến việc nhà, quản trị tài sản gia đình, chưa kể đến trường hợp họ bị đắm thuyền hoặc tàu cướp mà bỏ thân nơi biển cả" (dẫn theo sách Non nước Ninh Thuận - Nguyễn Đình Tư, NXB Thanh Niên, 2003). Trong một nghi lễ quan trọng như ngày bắt chồng của con gái Chăm, chàng rể ra mắt họ hàng vợ thường với một mâm hải sản ngon lành… Người ta có thể quên quá khứ biển dã, nhưng đó là những nghi thức vẫn còn sức lay động ký ức ghê gớm.

Dấu Chăm ven biển

Đến Ninh Thuận không chỉ để tắm biển, ngắm biển mà nguồn tài nguyên nhân văn gắn với đời sống văn hóa Chăm gần đây được du khách thập phương chú ý khám phá. Những điểm đến như làng gốm Bàu Trúc, làng thổ cẩm Mỹ Nghiệp hiện nay có nhiều dịch vụ, đặc biệt là bán hàng lưu niệm khá chuyên nghiệp. Mỗi một làng Chăm là một không gian văn hóa biệt lập, với tính chất nghề, người và đời sống rất riêng. Điều đó tạo nên sự phong phú và nhất quán trong cộng đồng Chăm Ninh Thuận.

Trong một lần ghé thăm Ninh Chữ, thực sự ngạc nhiên trước một không gian Chăm được tạo dựng khá quy mô về kiến trúc ở khu du lịch Đen Giòn. Ở đó, du khách được ở trong những ngôi nhà xây theo mô hình kiến trúc nhà người Chăm, mặt hướng ra biển. Sự mô phỏng kiến trúc những làng Chăm giáp biển trở thành một nét riêng. Điểm nhấn của không gian ấy là một vườn tượng điêu khắc nghệ thuật của Đàng Năng Thọ - người con của làng gốm Bàu Trúc. Theo anh Thọ, ý tưởng của khu resort này là do kiến trúc sư Nguyễn Văn Tấn khởi sự phối hợp với anh thực hiện. Những chiếc cộ bò đôi, một lu nước mát, những mặt tượng nứt nẻ trước nắng mưa vẫn phô phang những đường cong của lửa, của gốm, của bàn tay tài hoa và trên cả là của một tâm thức Chăm vừa gần gũi, vừa lung linh như một nỗi niềm huyền thoại nào xa lơ xa lắc. Trong khu resort này, những cái tên Chăm như Brang (Bình Minh), Sakaya (một món ngon của người Chăm) được sử dụng để đặt tên cho nhà hàng. Đặc biệt, khu reception đang xây dựng gần 4 tỷ đồng cũng mô phỏng kiến trúc tháp giữa trong quần thể tháp Po Kluang Girai. Một không gian gợi nhớ những dấu tích biển của người Chăm xưa.

Trên những chuyến hành trình xứ biển trên đất tháp, biết đâu, trong giấc ngủ của chúng ta sau những ngày rong ruổi dọc các xóm biển nhỏ của dân Chăm, có thể nằm nghe sóng và mơ về miền cát trắng, biển xanh ngày xưa, ở đó có những điệu ca Chăm buồn bã còn mặn mòi gió biển đồng vọng: "Này biển đông trập trùng sóng vỗ/ Buồm mỏng manh theo sóng nước trôi xa/ Ôi cánh buồm như cánh mối mờ xa/ Ôm người tình ta đi mất!".

Nghe nói người Chăm có thứ "bùa tình". Trong du lịch, thứ "bùa tình" ấy - sức hấp dẫn của những nét văn hoá đặc sắc, vẫn chưa được đẩy lên như một chiến lược, để có thể níu chân du khách thập phương.

(Theo SGTT)

Comment :Về biển miền Trung tìm dấu Chăm
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Về biển miền Trung tìm dấu Chăm bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ve bien mien Trung tim dau Cham ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Về biển miền Trung tìm dấu Chăm ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Du Lịch
On the central coast looking dots
Tuan Tu, Ninh Thuan, coastal areas, erosion, central, Cham, space, life, culture, as a village, bookmarks, search, time, date
The beaches along the central coast boats sailing past Cham draw this problem is when nothing but the quiet village. But once found and reproduced space in the coastal Care as a way against the erosion of the cold waves of time ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ