Thứ năm, 12 Tháng bảy 2007, 16:39 GMT+7

Nửa đêm đi... bắt dế

Nua dem di bat de
Thu hoạch dế - Ảnh: T.O
Du khách Việt đi tour hè Campuchia luôn ồ lên ngạc nhiên khi đi qua Kom Pong Thom (tuyến Phnom Penh - Siem Reap) vì thấy những chiếc bẫy dế khổng lồ kèm theo lời thuyết minh của hướng dẫn viên: “Thống kê vào ngày cao điểm, một đêm cả tỉnh có thể bắt đến năm tấn dế”.

Chuyện đã không còn khó tin khi chúng tôi đã có một đêm “nhập cuộc” thật sống động ở xứ sở của dế.

Vương quốc dế

Hồi nhỏ, mỗi buổi chiều hè tôi thường xếp đá thành đống nhỏ để dụ dế vào trú ẩn. Sáng sớm, ông mặt trời chưa thức giấc đã tụt nhanh xuống giường nhẹ tay gỡ từng viên đá để chụp mấy chú dế than, dế lửa bỏ vào keo chao. Còn ở Kom Pong Thom người ta bắt dế bằng những cái bẫy rất to.

Đến mùa, nhà nhà, người người đều bắt dế. Bẫy giăng khắp cánh đồng, giăng trước cửa nhà, dọc hai bên quốc lộ số 6… Ánh đèn từ những chiếc bẫy sáng lung linh, san sát nhau giống như đi Đà Lạt hay Bình Thuận thấy nông dân thắp đèn cho hoa và thanh long.

Hoạt động của một mùa thu hoạch không cần gieo trồng diễn ra nhộn nhịp về đêm.

Nua dem di bat de Nua dem di bat de
Bẫy bắt dế nước ... đang được thay thế dần bằng bẫy khô - Ảnh: T.O

“Tối, hễ đốt đống lửa lên là dế lại xuất hiện đen nghẹt, từ đó chúng tôi đã nghĩ ra cách bắt dế. Dế chiên giòn là một món ăn vừa thơm vừa béo ngậy vô cùng hấp dẫn mà”, chị Chênh ở phum Sro Dâu huyện Stưng Sen cho biết. Những chiếc “bẫy dế” đầu tiên ra đời khá đơn giản, gồm một hố chứa nước, phía trên căng một tấm nilon trắng, đốt xa xa một đống lửa để dụ dế. Thấy ánh sáng dế bay đến đụng đầu vào tấm nilon và rớt tõm xuống nước.

Ban đầu mỗi nhà chỉ làm một bẫy để tự cung tự cấp cho gia đình. Dần dần món ăn đặc biệt này lan tỏa qua nhiều vùng khác và xuất khẩu sang cả Thái Lan. Dế thô (chưa chiên) đã trở thành một món hàng kiếm ra tiền. Sau 7,8 năm bắt dế bán, chiếc bẫy đã được cải tiến để nâng cao hiệu quả.

Thay cho ánh lửa, người dân sử dụng ánh đèn huỳnh quang từ bình ắc qui treo tòng teng trên bẫy, vừa gọn lại dụ được nhiều dế hơn.

Hiện tại, những người bắt dế chuyên nghiệp còn tậu cả máy phát điện để thắp sáng cả trăm cái bẫy. Hai năm nay chiếc bẫy nước cũng được thay thế dần thành bẫy khô. Một tấm nilon to được xếp đôi lại, căng cao hơn mặt đất khoảng nửa mét làm túi hứng dế. Miệng túi chỉ rộng chừng gang tay để dế rớt vào sẽ khó mà trèo lên được. Bẫy này sẽ không làm dế bị ướt. Ở xứ sở của dế, đến mùa mạnh nhà nào nấy bắt, không có lao động làm thuê.

“Tắm mưa dế”…

Anh Mau Sắc - 35 tuổi, một trong những người bắt dế lâu năm giăng bẫy bên cánh đồng lúa non nói: “Thông thường bắt xong người ta chỉ thu dọn đèn, còn tôi thì xếp tất cả lại để mấy tấm nilon không bị mưa, nắng mau làm hư hao”. Anh thường giăng 50 cái bẫy, cất một cái chòi dế tạm bợ bên bìa ruộng để máy phát điện và treo chiếc võng. Đêm dế xuống nhiều anh có thể thu đến gần 500 kg.

Nua dem di bat de

Phân loại dế sau thu hoạch - Ảnh: T.O

Thật ngạc nhiên với qui mô như thế mà Mau Sắc chỉ làm một mình. Chúng tôi đùa: “Tối nay anh có thêm mấy nhân công từ VN sang phụ nhé” để “hợp thức hóa” sự có mặt của mình.

18 giờ, mặt trời đã đi ngủ hẳn. Máy phát điện chạy xình xịch, những chiếc đèn dụ dế thắp lên lung linh cả một con đường dài. Ánh đèn đã bắt đầu thu hút côn trùng, nhưng sao chỉ thấy nhiều vô kể bọn bọ xít, châu chấu, cào cào…

20 giờ, Mau Sắc xách đèn bình đi tới đi lui thăm từng cái bẫy. Lẫn trong bọn côn trùng không mời mà đến, chỉ mới lác đác vài con dế mèn, dế thầy chùa… Mau Sắc nói: “Làm nghề này phải thật kiên nhẫn, dế chỉ xuống từng bầy, theo đợt và từng khu vực nữa, không phải giăng bẫy đêm nào cũng có”.

“Chong rek chop!” (dế xuống), Mau Sắc reo to.

Hơn 21 giờ, dế đã xuống ở chiếc bẫy nằm cuối dãy. Một cảnh tượng không thể tin được dù đã hình dung trước.

Dế ở đâu nhiều khủng khiếp, vùn vụt nhào vào tấm nilon phát ra âm thanh rào rào hệt như cơn mưa lớn. Nào dế than, dế lửa, dế cơm to tướng… chúng tôi bò ra bắt phụ Mau Sắc những chú dế vương vãi trên đất ném lại vào bẫy. Văng vẳng những tiếng la oai oái, nhảy dựng của khách phương xa khi bọn dế phi không trúng mục tiêu, liên tục đập vào người đau điếng. Dế và côn trùng bu đen trên mỗi người. Có bạn đang la bị dế phi luôn vào miệng!

Rồi đến chiếc bẫy thứ 2, thứ 3… Bẫy nào đầy, Mau Sắc nhanh tay túm túi lại, dồn dế vào một góc, mở dây cho dế vào thùng nhanh tay dậy nắp lại. Thu dế về chòi, Mau Sắc lấy nước đổ vào thùng ít phút nén chặt lại cho dế chết ngộp, rồi bỏ vào rổ sàng cho những loại côn trùng nhỏ hơn dế rớt ra. Bọn côn trùng bị loại chiếm đến 2/3 thùng. Chúng tôi giúp Mau Sắc phân loại. Số một có giá trị nhất là dế cơm giá trung bình 8000 ria/kg (tương đương 2 USD). Đêm nay Mau Sắc chỉ thu được khoảng một kg. “Vậy là dế cơm hiếm hàng, sẽ bán được 10.000 ria/kg”, Mau Sắc cười. Kế đến loại 2,3 và 4, giá từ 6000 ria - 1.000 ria/kg. Lẫn trong đống dế còn có cà cuống và niềng niễng cũng là loại côn trùng khoái khẩu bán được giá cao.

Sau mùa dế trừ hết các chi phí Mau Sắc có được khoảng 500 USD để lo cho các con ăn học. “Nhưng vợ tui nói làm nghề này phải thức đêm, không giàu được nên đã bỏ đi Poipet (biên giới giáp Thái Lan) để tui làm một mình”, Mau Sắc tâm tình.

Một cơn mưa rào giữa khuya đổ xuống. “Mưa dế sẽ không xuống nữa. Làm nốt cho xong rồi điện thoại sẽ có người đến thu tại chỗ. Nhà nào bắt được ít thì đem ra chợ bán”, Mau Sắc nói.

Ngủ được vài tiếng sau một đêm cùng người dân bắt dế. 9 giờ sáng, chúng tôi ra chợ Kom Pong Thom, dế đã được chiên giòn vàng ươm bày lên mâm. Giá 1.000 ria/lon. Không biết có chú nào trong ấy đêm qua chui tọt trong người chúng tôi không?…

Nua dem di bat de
Dế chiên giòn được bán bằng lon ở khắp Campuchia - Ảnh: T.O
Tỉnh Kom Pong Thom là vựa lúa lớn nằm ngay trung tâm của CPC, có diện tích 13.814km2, chạy dọc Biển hồ Tonle Sáp. Dế ở Kom Pong Thom có hai mùa, tháng 6 - 7 và tháng 11-12 (mùa này là dế trứng, giá lên đến 20.000 ria/kg). Người dân ở Kom Pong Thom không lý giải được vì sao dế ở đây lại nhiều đến thế. Có lẽ do những cánh đồng không sử dụng thuốc trừ sâu, thuốc diệt côn trùng cộng thêm không khí trong lành là điều kiện cho dế sinh sôi nảy nở. Ngoài Kom Pong Thom cũng có một số khu vực khác có dế như Siem Reap, Battambang… nhưng không nhiều. Một điều rất khác biệt với VN là trẻ con ở xứ sở dế này bắt dế rất giỏi nhưng không biết chơi dế!

TỐ OANH

Việt Báo

Nhận xét tin Nửa đêm đi... bắt dế

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Nửa đêm đi... bắt dế bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nua dem di bat de ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Nửa đêm đi... bắt dế ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Du Lịch của chuyên mục Du Lịch.

Midnight go ... catch crickets
Sac Mau, Kampong Thom, Siem Reap, Phnom Penh, generators, narrations, we, insects, midnight, one night, a trap, surprise, phones, arrested, to

summer tour Travelers Vietnam Cambodia loudly always surprised to come across Kampong Thom (Phnom Penh route





  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.