vietbao

Những hẻm núi đại kỳ quan thiên nhiên

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Một con suối nhỏ đổ qua vùng Silver GroTS
Một sáng mùa xuân, dòng Colorado mát lạnh và êm đềm. Những chú cá hồi búng mình nhảy lên khỏi mặt nước rồi rơi xuống, làm nước tung trắng xoá. Những hàng tuyết tùng mọc dọc theo bờ sông toả bóng mát như lời mời gọi mọi người vào tránh cái nóng từ hoang mạc…

Một thế kỷ trước đây, những người mới đến bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp và sự hùng vĩ nơi đây và dần dần hình thành nên một công viên quốc gia vào năm 1919, để rồi hôm nay nó lại được bình chọn là kỳ quan thiên nhiên của thế giới. Kỳ quan đó chính là Khe núi lớn trong công viên quốc gia Grand Canyon, Mỹ.

Kỳ quan hùng vĩ thế giới

Những dải đất chạy dài cuồn cuộn nhiều màu sắc như một chiếc cầu vồng, những bức tường đá đỏ rực chạy dọc theo các con sông. Đặc biệt là vùng đồng bằng Unkar, một trong những vùng định cư rộng lớn nhất của người Anasazi, vẫn còn tồn tại dấu vết ngày đầu canh tác của những người cổ xưa này.

Không hề có đường phố hay xe cơ giới trong khu vực này, do đó hầu hết cư dân tại đây hàng ngày phải lội bộ, cưỡi ngựa hay la để đến nơi trồng trọt. Tại vùng hẻm núi Havasu - hay còn gọi là Havasu "Baaja, có nghĩa "người dân vùng nước xanh thẳm" - có ngôi làng Supai với 450 người đang cư ngụ tại đây và đón 25.000 du khách viếng thăm mỗi năm.

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Ánh sáng đã tạo nên một vùng hồ quang sâu bên dưới hẻm núi gần đỉnh Sublime Nước lạnh đã tạo nên những đường cong ảo giác tại vùng hẻm núi phía Bắc

Tại đây có hai điều hấp dẫn du khách, độc đáo nhất là thác nước vĩ đại và giống ngựa có đuôi và bờm màu vàng sáng rực. Người dân thuộc các bộ tộc trong công viên quốc gia Grand Canyon nuôi rất nhiều giống ngựa, họ xây dựng hàng rào kiên cố nhằm tránh sự tò mò và hiếu kỳ của khách du lịch.

Khi một nhà khảo cổ thuộc công viên quốc gia đưa Leigh Kuwanwisiwma đến khu vực này, ông đã nói: "Tôi rất tự hào là nông dân, khi sống tại hẻm núi này, tôi nhìn mọi vật dưới con mắt của một nông dân, bởi vì tôi hiểu rằng mình đang trồng trọt như ông cha đã làm thuở xưa".

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Ánh sáng của trăng và sao toả sáng trên vùng đầm lầy Colorado Những đám mây màu trắng sáng lơ lửng trên những bức tường đá phía dưới đỉnh núi

Các nhà nghiên cứu cho rằng Grand Canyon có niên đại gần 2 triệu năm tuổi. Những hòn đá tạo nên hẻm núi lớn nhất thế giới ở miền Tây nước Mỹ có xuất xứ từ vùng bờ biển phía đông giáp với Đại Tây Dương và nguồn gốc lượng cát bao phủ 350.000 km2 miền Tây nước Mỹ, bồi đắp nên các tảng sa thạch ở Grand Canyon khoảng 150 đến 300 triệu năm trước.

Trước đây, các nhà địa chất học thường nhìn vào cấu trúc sa thạch để xác định thành phần của đá, hoặc dựa vào hướng gió thổi, nước chảy để tìm nguồn gốc của sa thạch. Nhưng với các đụn cát cổ đại trong Khe núi lớn thì phương pháp này không cho kết quả xác đáng.

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Qua thời gian và dưới tác động của nước, đã hình thành nhiều hang động dọc hẻm núi Marble
Thay vào đó, các nhà nghiên cứu xem xét kỹ lưỡng các hạt ziricon, một khoáng chất có chứa urani trong sa thạch. Khi ziricon kết tinh từ macma tan chảy, urani phóng xạ sẽ bắt đầu phân rã thành chì. Lượng chì trong hạt ziricon có thể tiết lộ thời gian hình thành.

Những người khai phá

Tất cả mọi con đường mòn tại Khe núi lớn đều được tổ tiên của người Mỹ - gọi là Hisatsinom tạo nên và các nhà khảo cổ đã gọi những thế hệ đầu tiên này là Anasazi. Tuy nhiên, những người Mỹ hiện nay không đồng ý với tên gọi đó vì họ cho rằng Anasazi là một thuật ngữ của người Navajo, có nghĩa là "kẻ thù cũ".

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Thác nước Mooney cao hơn 200m luôn trút những đợt nước với tốc độ cao ở vùng hẻm núi Havasu Vào mùa đông, sương mù luôn bao phủ cả khu vực công viên quốc gia Grand Canyon. Ảnh chụp từ trên cao, tại con đường mòn Bright Angel trong Hẻm núi lớn

"Tất cả các vùng đất tại hẻm núi này đều có dấu chân của chúng tôi. Đó là nơi chúng tôi đã sống và sinh sôi, nơi ông cha chúng tôi đã trồng trọt và sống cho đến ngày nay", Leigh Kuwanwisiwma, một thổ dân Hopi nói.

Thời tiết tại đây vô cùng khắc nghiệt. 1.300 năm trước, người Hisatsinom (hay người Anasazi) di cư đến những nơi sâu nhất của hẻm núi này để canh tác cây bông, ngũ cốc, đậu và bí ngô dọc chỗ đất được đắp cao và vùng đất cát dọc bờ sông Colorado.

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Những đỉnh núi băng giá gần vùng Point Hansbrough Được chiếu sáng từ ánh trăng, thác nước Havasu đổ xuống như những đợt sấm chớp suốt đêm

Trồng trọt tại Hẻm núi lớn không khác gì trồng cây trên sao Hoả, nhưng người Anasazi đã thành công một cách đáng ngạc nhiên; nơi đây không hề có nước, thời tiết băng giá nhưng họ biết rõ từng ngóc ngách, từng nguồn nước, nơi ẩn núp và các con đường mòn ở đây. Từ năm 700 đến năm 1200 trước Công nguyên - dài gấp đôi thời gian người Mỹ hiện diện - họ đã biết rõ nơi này như lòng bàn tay.

Các nhà khảo cổ ngày nay cho rằng chắc chắn có những lớp người đã sinh sống tại Hẻm núi lớn trước người Anasazi hàng nghìn năm, đó là người da đỏ Bắc Mỹ cổ. Hình vẽ khắc đá được phát hiện đã cho thấy cách những người da đỏ cổ xưa sinh sống, săn bắn. Sau khi người Anasazi di cư ra khỏi vùng hẻm núi thì các thổ dân khác như Hopi, Zuni, Southern Paiute, Hualapai, Havasupai, Navajo… xuất hiện.

Đối với thổ dân Hopi, hẻm núi này là "ongtupka" - nghĩa là quê hương tổ tiên; còn đối với người Southern Paiute lại là "puazant tuvip" - có nghĩa vùng đất thánh; người Tây Apache thì gọi đơn giản là "gedacho" - đỉnh núi.

Theo Sài Gòn tiếp thị

Comment :Những hẻm núi đại kỳ quan thiên nhiên
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những hẻm núi đại kỳ quan thiên nhiên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung hem nui dai ky quan thien nhien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những hẻm núi đại kỳ quan thiên nhiên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Du Lịch
The gorge of natural wonders
Grand Canyon National Park, a large canyon, archaeologists, along the shore, wonders of nature, who, where, forming, sandstone, country, region, age, am
One spring morning, the Colorado cool and calm. The fish in his stomach and then jump out of the water falls, do white water hit delete. Rows of cedar grows along the frozen river shade as call people to avoid the heat from ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ