vietbao

Những hẻm núi đại kỳ quan thiên nhiên

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Một con suối nhỏ đổ qua vùng Silver GroTS
Một sáng mùa xuân, dòng Colorado mát lạnh và êm đềm. Những chú cá hồi búng mình nhảy lên khỏi mặt nước rồi rơi xuống, làm nước tung trắng xoá. Những hàng tuyết tùng mọc dọc theo bờ sông toả bóng mát như lời mời gọi mọi người vào tránh cái nóng từ hoang mạc…

Một thế kỷ trước đây, những người mới đến bị hấp dẫn bởi vẻ đẹp và sự hùng vĩ nơi đây và dần dần hình thành nên một công viên quốc gia vào năm 1919, để rồi hôm nay nó lại được bình chọn là kỳ quan thiên nhiên của thế giới. Kỳ quan đó chính là Khe núi lớn trong công viên quốc gia Grand Canyon, Mỹ.

Kỳ quan hùng vĩ thế giới

Những dải đất chạy dài cuồn cuộn nhiều màu sắc như một chiếc cầu vồng, những bức tường đá đỏ rực chạy dọc theo các con sông. Đặc biệt là vùng đồng bằng Unkar, một trong những vùng định cư rộng lớn nhất của người Anasazi, vẫn còn tồn tại dấu vết ngày đầu canh tác của những người cổ xưa này.

Không hề có đường phố hay xe cơ giới trong khu vực này, do đó hầu hết cư dân tại đây hàng ngày phải lội bộ, cưỡi ngựa hay la để đến nơi trồng trọt. Tại vùng hẻm núi Havasu - hay còn gọi là Havasu "Baaja, có nghĩa "người dân vùng nước xanh thẳm" - có ngôi làng Supai với 450 người đang cư ngụ tại đây và đón 25.000 du khách viếng thăm mỗi năm.

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Ánh sáng đã tạo nên một vùng hồ quang sâu bên dưới hẻm núi gần đỉnh Sublime Nước lạnh đã tạo nên những đường cong ảo giác tại vùng hẻm núi phía Bắc

Tại đây có hai điều hấp dẫn du khách, độc đáo nhất là thác nước vĩ đại và giống ngựa có đuôi và bờm màu vàng sáng rực. Người dân thuộc các bộ tộc trong công viên quốc gia Grand Canyon nuôi rất nhiều giống ngựa, họ xây dựng hàng rào kiên cố nhằm tránh sự tò mò và hiếu kỳ của khách du lịch.

Khi một nhà khảo cổ thuộc công viên quốc gia đưa Leigh Kuwanwisiwma đến khu vực này, ông đã nói: "Tôi rất tự hào là nông dân, khi sống tại hẻm núi này, tôi nhìn mọi vật dưới con mắt của một nông dân, bởi vì tôi hiểu rằng mình đang trồng trọt như ông cha đã làm thuở xưa".

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Ánh sáng của trăng và sao toả sáng trên vùng đầm lầy Colorado Những đám mây màu trắng sáng lơ lửng trên những bức tường đá phía dưới đỉnh núi

Các nhà nghiên cứu cho rằng Grand Canyon có niên đại gần 2 triệu năm tuổi. Những hòn đá tạo nên hẻm núi lớn nhất thế giới ở miền Tây nước Mỹ có xuất xứ từ vùng bờ biển phía đông giáp với Đại Tây Dương và nguồn gốc lượng cát bao phủ 350.000 km2 miền Tây nước Mỹ, bồi đắp nên các tảng sa thạch ở Grand Canyon khoảng 150 đến 300 triệu năm trước.

Trước đây, các nhà địa chất học thường nhìn vào cấu trúc sa thạch để xác định thành phần của đá, hoặc dựa vào hướng gió thổi, nước chảy để tìm nguồn gốc của sa thạch. Nhưng với các đụn cát cổ đại trong Khe núi lớn thì phương pháp này không cho kết quả xác đáng.

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Qua thời gian và dưới tác động của nước, đã hình thành nhiều hang động dọc hẻm núi Marble
Thay vào đó, các nhà nghiên cứu xem xét kỹ lưỡng các hạt ziricon, một khoáng chất có chứa urani trong sa thạch. Khi ziricon kết tinh từ macma tan chảy, urani phóng xạ sẽ bắt đầu phân rã thành chì. Lượng chì trong hạt ziricon có thể tiết lộ thời gian hình thành.

Những người khai phá

Tất cả mọi con đường mòn tại Khe núi lớn đều được tổ tiên của người Mỹ - gọi là Hisatsinom tạo nên và các nhà khảo cổ đã gọi những thế hệ đầu tiên này là Anasazi. Tuy nhiên, những người Mỹ hiện nay không đồng ý với tên gọi đó vì họ cho rằng Anasazi là một thuật ngữ của người Navajo, có nghĩa là "kẻ thù cũ".

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Thác nước Mooney cao hơn 200m luôn trút những đợt nước với tốc độ cao ở vùng hẻm núi Havasu Vào mùa đông, sương mù luôn bao phủ cả khu vực công viên quốc gia Grand Canyon. Ảnh chụp từ trên cao, tại con đường mòn Bright Angel trong Hẻm núi lớn

"Tất cả các vùng đất tại hẻm núi này đều có dấu chân của chúng tôi. Đó là nơi chúng tôi đã sống và sinh sôi, nơi ông cha chúng tôi đã trồng trọt và sống cho đến ngày nay", Leigh Kuwanwisiwma, một thổ dân Hopi nói.

Thời tiết tại đây vô cùng khắc nghiệt. 1.300 năm trước, người Hisatsinom (hay người Anasazi) di cư đến những nơi sâu nhất của hẻm núi này để canh tác cây bông, ngũ cốc, đậu và bí ngô dọc chỗ đất được đắp cao và vùng đất cát dọc bờ sông Colorado.

Nhung hem nui dai ky quan thien nhien Nhung hem nui dai ky quan thien nhien
Những đỉnh núi băng giá gần vùng Point Hansbrough Được chiếu sáng từ ánh trăng, thác nước Havasu đổ xuống như những đợt sấm chớp suốt đêm

Trồng trọt tại Hẻm núi lớn không khác gì trồng cây trên sao Hoả, nhưng người Anasazi đã thành công một cách đáng ngạc nhiên; nơi đây không hề có nước, thời tiết băng giá nhưng họ biết rõ từng ngóc ngách, từng nguồn nước, nơi ẩn núp và các con đường mòn ở đây. Từ năm 700 đến năm 1200 trước Công nguyên - dài gấp đôi thời gian người Mỹ hiện diện - họ đã biết rõ nơi này như lòng bàn tay.

Các nhà khảo cổ ngày nay cho rằng chắc chắn có những lớp người đã sinh sống tại Hẻm núi lớn trước người Anasazi hàng nghìn năm, đó là người da đỏ Bắc Mỹ cổ. Hình vẽ khắc đá được phát hiện đã cho thấy cách những người da đỏ cổ xưa sinh sống, săn bắn. Sau khi người Anasazi di cư ra khỏi vùng hẻm núi thì các thổ dân khác như Hopi, Zuni, Southern Paiute, Hualapai, Havasupai, Navajo… xuất hiện.

Đối với thổ dân Hopi, hẻm núi này là "ongtupka" - nghĩa là quê hương tổ tiên; còn đối với người Southern Paiute lại là "puazant tuvip" - có nghĩa vùng đất thánh; người Tây Apache thì gọi đơn giản là "gedacho" - đỉnh núi.

Theo Sài Gòn tiếp thị

Thí nghiệm độc và lạ: Dùng giấy có cắt được gỗ?
Comment :Những hẻm núi đại kỳ quan thiên nhiên
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Những hẻm núi đại kỳ quan thiên nhiên bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nhung hem nui dai ky quan thien nhien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Những hẻm núi đại kỳ quan thiên nhiên ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Du Lịch
The gorge of natural wonders
Grand Canyon National Park, a large canyon, archaeologists, along the shore, wonders of nature, who, where, forming, sandstone, country, region, age, am
One spring morning, the Colorado cool and calm. The fish in his stomach and then jump out of the water falls, do white water hit delete. Rows of cedar grows along the frozen river shade as call people to avoid the heat from ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Thoi su 24h228 Nhung vu giet hai can bo tai tieng
    Thời sự 24h(22/8): Những vụ giết hại cán bộ tai tiếng

    TPHCM kiểm tra "lót tay" lấy sổ đỏ: Sẽ như Hà Nội?; Những vụ giết hại cán bộ bằng súng tai tiếng nhất từ trước tới nay; Hé lộ nguyên nhân ban đầu vụ nhóm côn đồ nổ súng truy sát 1 gia đình ở Thanh Hóa; Nước biển miền Trung 'đạt chuẩn' để tắm và nuôi thủy sản; Cán bộ điều tra đánh người nhưng vẫn có thư cảm ơn;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 22/8/2016.

  • Thoi su 24h178 Me nhan tam giet 3 con ruot roi bo tron
    Thời sự 24h(17/8): Mẹ nhẫn tâm giết 3 con ruột rồi bỏ trốn

    Hà Nội chi 53 tỷ đồng/năm cắt cỏ: Dừng là đúng; Rúng động thảm án mẹ sát hại 3 con, đốt nhà rồi trốn vào rừng; Sự thật đằng sau bức ảnh tố nhân viên y tế chơi điện thoại; Vợ công an đánh ghen kinh hoàng: Trên tình bạn một tí; Sân bay tắc nghẽn sao còn cắt đất làm sân golf?

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142072016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/7/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.