vietbao

Bán voi

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Ban voi
Con voi được săn lần cuối ở Tây nguyên cách đây mấy năm hiện cũng đã chết...
TTCN - Bếp lửa đêm đông bập bùng mờ tỏ mặt người. Già làng ngồi bần thần hồi tưởng lại những con voi xưa. Không chỉ ông mà hầu hết những người từng săn voi, nuôi voi ở Tây nguyên đều nuối tiếc cái hình bóng lừng lững quen thuộc này của núi rừng.

Với họ, voi chính là một phần máu thịt, linh hồn bản làng mình. Bây giờ voi phải bán đi, voi bị săn trộm, voi chết, họ làm đám ma khóc voi như khóc người thân mình!

Nuối tiếc muộn màng

Đôi mắt Ama Yung buồn thăm thẳm khi nghe tôi hỏi chuyện xưa. Ông rít thuốc quấn liên tục như muốn giấu gương mặt sau làn khói mờ đục. Chỗ cột con voi đực một ngà, to lừng lững như ngôi nhà giờ đã được thay bằng cái máy cày. Đám con nít không còn voi để chơi đang leo lên đầu máy, vươn tay, phồng mang giả làm vòi, giả tiếng voi rống.

Ông cầm roi mây rừng ra đuổi. Chúng chạy le te, rồi ngồi thiu thỉu sau gốc cây cột voi đã mọc đầy cỏ dại nói lại ông: “Ai bảo già bán voi của chúng con đi!”. Ông vất roi, quay mặt giấu nước mắt. Trước ngày quyết định bán voi, ông đã mất ngủ cả tháng nghĩ ngợi bần thần. Rồi ông lại buồn đến đổ bệnh nằm liệt suốt mấy tuần khi nó bị người ta dắt đi xa...

Dốc cạn ly rượu như muốn nuốt nỗi buồn vào ruột gan, ông kể: một hôm có người nơi khác lần vào nhà ông ở xã Ea Wer, huyện Buôn Đôn, Đắc Lắc. Chẳng thèm rào đón, họ nói thẳng: “Con voi của ông bây giờ giá bao nhiêu?”. Ông quát: “Hỏi làm gì?”. “Để mua”. Họ thản nhiên: với số tiền bán voi ông có thể mua được nhiều thứ, làm được nhiều việc ra tiền mà có lẽ cả cuộc đời ông chưa một lần mơ nổi. Ban đầu ông giận sôi gan, nhưng khi thấy họ lôi ra từng bó tiền mới thì lòng ông tự nhiên chùng lại!

Ông hẹn họ quay lại... Ông nghĩ ngợi... Rồi ông bặm răng quyết định! Ông sẽ bán voi như bán con cháu, bán mái nhà, bán linh hồn bản làng mình để lấy tiền bước ra cái nghèo quanh quất suốt bao đời. Trước ba ngày người ta đến dắt voi, ông đã làm lễ cúng tiễn nó. Khách mời được ăn xôi, ăn gà, lợn. Voi được ăn mía, ăn chuối, uống nước suối trong lành.

Còn ông chẳng ăn gì cả, chỉ quanh quẩn bên voi và uống rượu một mình. Như bao người đã từng bán voi đi, ông không dám nói thẳng bán nó mà chỉ tỉ tê tâm sự: “Tao già rồi. Tao hết sức kiếm chuối, kiếm mía cho mày ăn ngon cái miệng, no cái bụng. Thôi, ngày mai mày đi về ở với con cháu. Chúng cũng sẽ thương mày như tao thương mày. Rồi mày cũng sẽ mến chúng như mày mến tao...”.

Nhiều người tin rằng voi thông minh hàng đầu trong các loài thú rừng. Voi nào chết cũng quay đầu về núi. Sống trong bầy hoang dã thì nó nghĩa tình gắn bó. Về ở với người thì ai thuần được nó, nuôi nó, sẽ mãi mãi là chủ nhân của nó đến lúc chết. Đã từng săn voi, nuôi voi, rồi giờ bán voi, ông còn hiểu hơn người khác. Con voi nghe ông tâm sự cứ rống lên, rồi chảy nước mắt ròng ròng.

Buổi sáng, chiếc xe tải nặng đến chở voi đi. Người ta phải lấy cây rừng cột lên vách xe, che cao kín tầm mắt voi để nó không thấy đường sá. Ở vùng này từng có người đã bán voi qua Gia Lai, nhưng mấy tháng sau nó đã lần tìm được đường về nhà, phủ phục dưới chân chủ nhân mình. Người chủ này thương nó quá đã quyết định trả lại hơn 100 con trâu...

Rứt ruột bán voi đi, ông được trả 60 triệu đồng. Số tiền này ông dùng để mua máy cày thay sức voi và để uống rượu mỗi khi buồn! Ông chẳng còn phải mất thời gian đi kiếm cỏ, kiếm mía cho voi nữa, nhưng ông phải lên nương rẫy làm việc nhiều hơn và cũng nhớ voi hơn. Con voi đực do chính tay ông săn ở núi rừng Đắc Lắc mấy mươi năm trước lúc nó mới cao hơn 1m.

Trong chiến tranh, nó đã từng theo ông đi tải đạn cho bộ đội. Một mình nó cõng thay cả trung đội lính, bị trúng miểng bom B52 trầy xước hết mình. Ngày giải phóng Buôn Ma Thuột, nó được cột cờ đỏ sao vàng lồng lộng, đi hàng đầu trong gần 300 thớt voi hùng dũng tiến về thành phố diễu mừng chiến thắng. Rồi suốt nhiều năm qua nó đã giành biết bao giấy khen, kỷ vật chiến thắng trong các lễ hội Tây nguyên, đem lại vinh dự cho chủ nhân mình... “Bây giờ không biết nó ra sao? Nó còn sống hay đã chết?”. Ông già Tây nguyên lại khóc! Giọt nước mắt cân nhẹ tênh nhưng sao trĩu nặng nỗi tiếc nuối.

Ở xứ voi mà... nhớ voi

Ban voi
Ama Yung
Bây giờ Đắc Lắc vẫn còn nhiều tên tuổi từng là những thợ săn voi huyền thoại cuối cùng như Ama Công... Nhưng người biết nhiều về tình hình voi hiện nay lại là Y Đưng Knul, bí thư xã Ea Wer. Ông từng là thợ săn voi của những năm 1970-1980, bây giờ đang bỏ công sức lặn lội đi khắp nơi tìm hiểu về voi và nhiều lần giúp lật mặt những kẻ bắn voi trộm.

Mở sổ tay, ông ngậm ngùi chỉ cho tôi xem những con số lạnh lùng song lại nói được bao điều phải suy nghĩ: trước năm 1975 Đắc Lắc có hơn 500 con voi nhà, nhưng đến năm 2000 còn chưa tới 90 con và hiện chỉ còn khoảng 50 con. Dự báo trong vài năm tới lượng voi chắc chỉ đếm được trên đầu hai bàn tay!

Dẫn tôi ghé những gia đình hiếm hoi còn nuôi giữ được “biểu tượng của núi rừng Tây nguyên”, Y Đưng Knul trầm ngâm: “Số con voi cũng như thằng người có sinh ra thì phải già, phải về với tổ tiên. Nhưng sự thật đâu có mấy con voi ở xứ này được sống tới già mới chết!”. Như bị xới tung lên nỗi đau của chính lòng mình, bản làng mình, Y Đưng Knul héo hắt tâm sự về số phận những con voi bị chết trẻ.

Con thì bị bán lên Gia Lai, Kontum, bán xuống Đắc Nông làm “lâm tặc” kéo gỗ cho những kẻ phá rừng, rồi gục chết vì bị vắt kiệt sức, thậm chí bị cả cây gỗ lớn đè như sự báo thù của rừng xanh đối với con người mà nó phải gánh chịu. Bi thảm hơn có cả những trường hợp voi “lâm tặc” khi không còn kéo gỗ nổi hay bị kiểm lâm phát hiện đã bị chính những kẻ khai thác mình nổ súng vào lỗ tai để cưa ngà, xẻ thịt bán. Ngà voi quí hiếm, đắt tiền. Thịt thì dai nhách, nhạt thếch ngon lành gì đâu, nhưng vẫn là “đặc sản” vì đời người nay mấy ai được nếm nó!

Oái oăm hơn cả là chuyện thời sự... săn voi nhà! Những kẻ ngày xưa không biết một chút kỹ thuật, không có lấy nổi một phần nhỏ trái tim can đảm, kiêu hùng lặn lội đại ngàn để săn voi rừng, nhưng bây giờ cậy có súng thập thò lén lút bắn trộm. Đó cũng là những tên buôn voi, nhưng không buôn voi sống mà buôn xác chết. Y Đưng Knul nói như khóc khi kể về hai con voi đực bị bí mật hạ sát mà chính ông là một trong những người phải vất vả truy tìm thủ phạm.

Ban voi
Bãi cột voi giữa làng ngày nào...

+ Theo Sách đỏ VN, voi (Elephas maximus) được người Thái gọi là tu trạng, người Mông gọi tu sừ, người Êđê gọi rơ man. Voi nặng trung bình 3.500-5.000kg, có tuổi thọ 80-90 năm hoặc hơn nữa, chu kỳ sinh sản 4-5 năm mỗi lứa, thời gian mang thai 21-22 tháng, mỗi lần đẻ một con. Chúng từng sống rải rác ở Lai Châu, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Nam, Tây nguyên, Bình Phước, Đồng Nai... nhưng hiện còn rất ít. Mức độ đe dọa tuyệt chủng bậc V, buộc phải xây dựng khu bảo tồn, cấm săn bắn, buôn bán ngà.

Các tên Lê Văn Hiền, Nguyễn Hồng Kỳ, Nguyễn Hồng An là những người làm thuê đến từ Hương Khê, Nghệ An. Canh lúc voi được thả vào rừng để kiếm ăn, chúng đã dùng súng quân dụng bắn chết một lúc cả hai con voi đực của chính chủ nhà mình làm thuê. Bên xác voi bị cưa ngà, cắt đuôi, máu chảy đỏ thẫm cả vạt cỏ rừng, chủ nhân của nó chết ngất vì đau lòng hơn vì tiếc!

Cuối cùng, tội ác cũng bị trừng phạt. Kẻ xấu dù săn trộm con vật quí vẫn nghèo đến mức không có tiền để thi hành án. Người Tây nguyên tin rằng voi là vật linh của đại ngàn. Ngày xưa họ đi săn voi nhưng săn sống, đem về để cúng, để nuôi nấng và cùng làm việc như người trong gia đình, trong bản làng. Khi voi chết không ai nỡ ăn thịt mà cúng lễ, làm đám ma lớn, đắp mồ voi to như cái nhà rông để tiễn hồn voi về với rừng thiêng. Những kẻ giết voi, ăn thịt voi sẽ bị trừng phạt.

Gần đây, khi số lượng đàn voi nhà Tây nguyên sút giảm đáng báo động, chính quyền địa phương bắt đầu sốt ruột vội vã đưa ra một số biện pháp quản lý chặt hơn nhằm cứu vãn tình thế. Tuy nhiên, con voi đúng là không nhỏ như... cây kim, người ta vẫn có cách để bán, để “đày”, thậm chí để giết nó. Khi tôi ghé nhà Ama Lam, Am Tuyn, bãi cột voi hoành tráng trước sân bây giờ chỉ còn trơ trọi mấy gốc cây nhẵn bóng và bãi phân to đùng đã khô cứng với thời gian. Họ nói đã cho voi của mình “đi làm thuê” ở tận Quảng Ninh, Hải Dương. Thực tế ba con voi “lưu đày” ra tận Huế đã bệnh tật triền miên và một con đã chết.

Y Đưng Knul không muốn nói rõ tên ai, nhưng ông khẳng định có những “hợp đồng thuê voi” thật ra là nhập nhằng: “Cái giá 70-90 triệu đồng một con hiện nay chính là bán chứ không thể nào là cho thuê được”. Ông tâm sự mà nghe mênh mang! Đàn voi kiêu hùng Tây nguyên ngày nào như người lính đi tải đạn, như cỗ xe thiết giáp chở bộ đội đi lùng FULRO, song không chết vì súng đạn mà bây giờ lại chết vì tiền...

Có lẽ không cần phải đến ngày mai, mà nay ta lên xứ voi đã thấy... nhớ voi!

QUỐC VIÊT

Việt Báo
Comment :Bán voi
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Bán voi bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ban voi ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Bán voi ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Du Lịch
sold
Y Do Knul, Dak Lak, in retrospect, Elephant, Highlands, Elephant Hunting, now, people, regret, sold, death, his work, forest
craft - Kitchen fire flickering winter night Open your eyes people. poor village god sitting relive old elephant. Not only he but most of those who hunt elephants, elephant in West Resources are sorry the famous hole familiar silhouette of the mountains this ..
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h287 Bao quet o Ha Noi Cay do la liet
    Thời sự 24h(28/7): Bão quét ở Hà Nội: Cây đổ la liệt

    Thắt tim cảnh người cha kiệt sức gục chết giữa cánh đồng; Bão quét tới Hà Nội: Cây đè ô tô, xe máy đổ cả loạt; Góc khuất nghề đẻ thuê: Nỗi ân hận tột cùng của người đàn bà dẫn gái về cho chồng; Sập giàn giáo cao ốc Dream Home Luxury, 3 người thương vong; Vụ Formosa: 9 dòng kiểm điểm và quyết tâm của Chính phủ

  • Thoi su 24h277 co gai tre tu vong duoi song To Lich
    Thời sự 24h(27/7): cô gái trẻ tử vong dưới sông Tô Lịch

    Formosa chôn chất thải: Nghi vấn bao che sai phạm cho cán bộ các cấp; Thương bé tròn một tuổi mà phẫu thuật chân 12 lần chưa khỏi; “Người mẹ ma” ở TP HCM: 'Ước gì tôi biết vì sao mình bị tạt axit'; Nỗi đau khôn cùng của người cha chôn 12 con trong cát trắng; Vợ chết, chồng bị thương: Nạn nhân nhắn gì cho bố mẹ trước lúc mất?

  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 247307
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (24/7-30/7)

    Sản phụ từ chối điều trị ung thư để cứu con đã qua đời; Thực hư những cách chữa khỏi ung thư từ Đông y; 7 loại đồ ăn mà "chuyên gia ngộ độc" không bao giờ động đũa; 'Mẹ nhỏ, con to' nhờ ăn uống đúng cách khi mang bầu;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 240730072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (24/07-30/07/2016)

    Sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, câu chuyện tình mẫu tử thiêng liêng hay góc khuất gia đình làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 2407 30072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (24/07- 30/07/2016)

    Phi công, tiếp viên hàng không buôn lậu vàng, CPI tháng 7 tiếp tục tăng nhẹ, VASEP đề nghị đánh thuế thương lái TQ, tỷ giá tiếp tục tĩnh lặng đến bất ngờ, TP HCM công bố 77 dự án đang thế chấp ngân hàng, nông hải sản đứng đầu bảng về chứa chất cấm, kháng sinh... Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu d

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.