VN: Tỷ lệ tử vong sản phụ thấp hơn các nước trong khu vực

 Chỉ trong vòng hai tháng, báo chí đã phản ánh hàng chục ca tai biến sản khoa, nhiều ca làm chết cả mẹ lẫn con. Riêng tại bệnh viện đa khoa Quảng Ngãi, trong năm tháng đầu năm đã có 19 trẻ sơ sinh tử vong. Ngày 12.6, trả lời phỏng vấn báo Sài Gòn Tiếp Thị, ông Nguyễn Duy Khê, vụ trưởng vụ Bảo vệ sức khoẻ bà mẹ và trẻ em, bộ Y tế thừa nhận “bộ Y tế không đổ hết lỗi cho nguyên nhân khách quan”.

Ông nói công tác chăm sóc sức khoẻ sinh sản được quan tâm từ lâu nhưng tại sao gần đây số ca tai biến lại tăng nhanh?

Đánh giá tỷ lệ tử vong hiện nay cao hay thấp hơn cũng khó. Thời gian qua số ca tử vong được mọi người biết đến nhiều một phần do báo chí tích cực vào cuộc. Tai biến sản khoa tuyến nào cũng có, nhưng chủ yếu xảy ra ở tuyến huyện và bệnh viện tư nhân. Nguyên nhân tử vong sản khoa hàng đầu: là băng huyết, nhiễm độc thai nghén, nhiễm trùng.

Có ý kiến cho rằng, y tế cơ sở chưa được quan tâm đúng mức, cộng thêm với thái độ thờ ơ của một số nhân viên y tế khiến nhiều ca tai biến đáng tiếc xảy ra, thưa ông?

Quan điểm của bộ Y tế là không bao che, không đổ hết lỗi do nguyên nhân khách quan mà phải xem xét tình hình cụ thể như nhân lực, tinh thần thái độ, cơ sở vật chất, chuyên môn, quy chế bệnh viện, quy trình chuyên môn… Xác định nguyên nhân tử vong cũng như trách nhiệm của các cá nhân liên quan theo phân cấp. Đúng là có trường hợp liên quan đến thái độ, trình độ của nhân viên y tế ở bệnh viện tuyến dưới. Chủ quan trong việc theo dõi, tiên lượng, nhiều khi chuyển viện chậm, giữ bệnh nhân… Chúng tôi cũng đang chờ báo cáo chính thức từ các sở y tế.

Theo ông, hầu hết các ca tai biến đều xảy ra ở cơ sở y tế tuyến dưới, bộ Y tế cũng vừa có đoàn kiểm tra, ông nhìn nhận kết quả cuộc kiểm tra này như thế nào?

Đúng là y tế tuyến dưới còn nhiều hạn chế cả về nhân lực và cơ sở vật chất. Đơn cử trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ bà mẹ trẻ em, không chỉ thiếu bác sĩ chuyên khoa nhi mà thiếu cả bác sĩ chuyên khoa sản. Theo điều tra mới nhất về nhân lực y tế tuyến huyện thì khoa sản – nhi có 5,5 bác sĩ sản – nhi/khoa. Như tỉnh Nghệ An chúng tôi kiểm tra, có bệnh viện tuyến huyện chỉ có một bác sĩ sản – nhi/khoa. Như vậy, bác sĩ làm còn thiếu thì lấy đâu ra bác sĩ, nhân viên trực ngày đêm. Nhiều nơi bác sĩ đa khoa làm cả chuyên khoa sản. Theo điều tra, chỉ có 70% bệnh viện tuyến huyện được trang bị máy theo dõi trong sản khoa monitoring.

Nếu một lúc nhiều bệnh nhân đến thì lấy đâu ra máy. Hay bình oxy nhiều nơi không có. Hoặc máu truyền cũng không. Nếu sản phụ cần máu thì phải dùng máu của người nhà chứ máu trữ không có. Đơn cử trong trường hợp băng huyết không chỉ phải mổ không mà còn cần truyền máu, nhưng máu không có thì bác sĩ cũng bó tay. Còn tuyến xã thì hầu như thiếu cơ sở vật chất.

Vậy bộ Y tế có giải pháp nào để bảo vệ tính mạng của sản phụ và thai nhi?

Hiện bộ Y tế đang xây dựng quy hoạch mạng lưới khám chữa bệnh sản nhi và xây dựng kế hoạch tổng thể về nguồn nhân lực y tế, trong đó có nguồn nhân lực chuyên ngành sản phụ khoa và nhi khoa để giải quyết dần tình trạng thiếu hụt này. Ngành y tế đã và đang chỉ đạo triển khai tất cả biện pháp quyết liệt có thể, để giảm thấp nhất các tai biến đáng tiếc có thể xảy ra đối với các thai phụ và trẻ sơ sinh. Cùng với những công việc như đã nêu trên, bộ Y tế cũng đã, đang và sẽ triển khai các giải pháp lâu dài nhằm hạn chế tai biến sản khoa, giảm tử vong mẹ, tử vong sơ sinh; trong đó công tác đào tạo nhằm bổ sung số lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chuyên ngành sản phụ khoa và nhi khoa là giải pháp rất quan trọng bên cạnh việc củng cố, kiện toàn hệ thống tổ chức mạng lưới chăm sóc sức khoẻ sinh sản/sức khoẻ bà mẹ và trẻ em từ tuyến Trung ương đến cơ sở.