Chủ nhật, 26 Tháng chín 2004, 22:25 GMT+7

Ucraina - Chuyện về Người Việt

Ucraina Chuyen ve Nguoi Viet
Thị trường Ucraina đầy tiềm năng đối với hàng Việt Nam

Chợt nhớ Xô Viết xưa

Tôi đến Ucraina vào những ngày đầu thu. Trong lòng vẫn cứ lo lắng khi nhớ đến biến cố Beslan mới đây. Sau mười giờ bay từ Hà Nội sang Moscow, chúng tôi chuyển máy bay sang Kiev, thủ đô của Ucraina.

Bước ra khỏi phòng chờ để lên máy bay, không ai bảo ai nhưng trong lòng người nào cũng thắt lại khi trông thấy chiếc TU-154 đang chờ(!). Đã vậy, khi nhìn những đường viền cao su sờn rách lòi cả lớp bố bên trong ở cửa máy bay và nội thất cũ kỹ ai cũng lo lo. Một chị chủ doanh nghiệp cười nói suốt chuyến đi vậy mà giờ ngồi im thin thít, hai tay nắm chặt tượng Phật bằng ngà.

Và rồi chiếc máy bay đã... hồng hộc đưa mọi người đến Kiev sau hơn một giờ bay. Thủ tục xuất nhập cảnh ở đây làm nhiều người ngao ngán. Hộ chiếu có visa chưa chắc đã vào được. Thái độ của nhân viên cũng không thân thiện. Gần một giờ sau, đoàn doanh nghiệp Việt Nam mới qua được cửa ải thủ tục. Có người thông cảm bảo: Thời khủng bố mà(!). Tuy nhiên, trái hẳn với những ấn tượng "khủng khiếp" ban đầu, sự hiền hòa, hiếu khách của người dân làm mọi người vui trở lại. Những cô gái Ucraina tóc thắt bím cầm những chiếc bánh mì rắc muối đón khách khiến chúng tôi chợt nhớ đến những trang sách, những giọng văn hồn hậu, chân chất của các nhà văn Xô Viết thuở nào.

Chúng tôi rời Kiev để về Kharkov bằng xe hơi. Chỉ mất độ chừng 4 giờ để đi hết đoạn đường 500km. Dọc đường, những hàng sồi hun hút cứ vùn vụt trôi qua cửa xe. Lá đã bắt đầu vàng. Phong cảnh cứ như những bức tranh đồng quê của Levitan. Nhìn những cánh đồng lúa mì bạt ngàn vàng óng dưới nắng chiều mới hiểu vì sao bậc thầy Trương Nghệ Mưu đã chọn Ucraina để quay những cảnh hoành tráng cho Thập diện mai phục. Dọc đường, thỉnh thoảng có những nơi nông dân nhóm chợ tự sản tự tiêu, bày hàng nông sản như khoai tây, cà chua, mật ong, táo... Một bà già ngồi đan áo, trước mặt là một rổ khoai tây còn đầy đất, vài lọ mật ong.

Kharkov cổ kính cũng như nhiều thành phố châu Âu khác, rất trầm lặng, yên bình. Những chiếc xe điện chạy dọc ngang thành phố, lâu lâu bắn lửa xoèn xoẹt. Những đôi tình nhân ngồi ôm nhau trong những công viên đầy cây xanh và bồ câu. Trong công viên có bán nhiều đồ lưu niệm, đặc biệt các con búp bê Matrioska Nga xinh xắn. Một ông già mặc chiếc áo jacket dày, sờn vai, tay cầm túi nylon nhặt một lon bia rỗng lên săm soi. Tôi dõi theo xem ông ta làm gì. Ông đặt lon xuống đất lấy chân đạp bẹp dí, nhặt lên cho vào túi! Rồi đi nhặt tiếp...

Kharkov "by night" cũng nhộp nhịp không kém. Nhiều quán bar có múa khỏa thân. Gần hai chục sòng bạc. Thanh niên ở đây hút thuốc rất dữ, con gái cũng thế, như là một thứ mốt thời thượng. Kharkov như còn đang chập chững, trở mình giữa một nền kinh tế thị trường còn khiên cưỡng. Nhưng vẫn gợi nhớ rất nhiều về một thời Xô Viết xưa.

Đất lành của người Việt

Ucraina Chuyen ve Nguoi Viet

Mì gói Việt Nam tại Ucraina

Đến Ucraina - đặc biệt là Kharkov, ai cũng biết đến Tập đoàn Technocom của người Việt Nam. Đây là một doanh nghiệp hàng đầu Ucraina, đã tạo công ăn việc làm cho gần 4.000 lao động Ucraina. Ông Phạm Nhật Vượng - Chủ tịch tập đoàn, một doanh nhân trẻ chỉ mới 36 tuổi cho biết: Technocom đã đầu tư xây dựng 3 nhà máy sản xuất mì ăn liền hiệu MIVINA, 1 nhà máy sản xuất gia vị, 1 nhà máy in và cả một trung tâm y tế Phương Đông với tổng vốn pháp định 15 triệu đô la. Các sản phẩm này có mặt khắp các siêu thị. Khoảng 7.000 người Việt ở Ucraina (trong đó 5.000 người ở Kharkov) đang tham gia vào các hoạt động thương mại tại Ucraina. Cộng đồng người Việt ở đây được đánh giá rất cao về những đóng góp cho nền kinh tế Ucraina, đặc biệt là rất đoàn kết và có tính tổ chức cao. Cộng đồng người Việt tại Ucraina là những cựu sinh viên sang học tập tại Liên Xô trước đây, những người đi lao động tại các nhà máy... Sau khi Liên Xô tan rã, nhiều người thậm chí không có tiền mua vé về nước. Họ buộc phải ở lại và tìm cách kiếm sống. Rất nhiều người trong số này đã thành đạt. Nhìn những ông chủ Việt bên các công nhân Ucraina, ai cũng cảm thấy họ... khá thật. Nhiều người đùa, người Việt ở Kharkov là công dân hạng nhất của Ucraina đấy.

Rất dễ gặp người Việt tại Kharkov; đặc biệt là ở các chợ, trung tâm thương mại. Ở chợ Barasonova - một đầu mối bán buôn rất lớn của Kharkov và cả các tỉnh lân cận - hơn phân nửa quầy hàng là do người Việt quản lý. Văn phòng Ban quản lý có cả một bộ phận phiên dịch cho người Việt. Đi đâu cũng thấy người Việt đang mua bán; trông giống như chợ An Đông ở Sài Gòn, nhưng lớn hơn nhiều lắm. Chợ lúc nào cũng nhộn nhịp; đa phần là bán hàng dệt may, giày dép. Có cả nơi bán cơm hộp cho người mình. Vào ngày thứ hai và thứ năm hằng tuần, chợ không hoạt động ban ngày mà chỉ họp vào lúc 12h khuya. Cả ngàn xe tải về đậu kín bãi xe, còn xe hơi thì không đếm xuể. Các huyện ở Kharkov và các tỉnh chung quanh, người ta về đây mua hàng hóa về bán lại. Việc bán buôn bận rộn đến mức mua lẻ người ta không bán(!).

Một ngôi làng Việt khoảng 60ha đang mọc lên. Các căn hộ cao tầng bao quanh để bán cho cộng đồng người Việt ở đây. Giữa làng có tượng Thánh Gióng, có công viên nước và có cả khu massage. Tôi có tham gia một tối lửa trại cuối tuần trong một khu nghỉ mát của Tập đoàn Technocom tổ chức cho công nhân người Việt. Người lớn ca hát, trẻ con vui đùa. Nếu không có các nhân viên phục vụ và bảo vệ người bản xứ thì không ai nghĩ rằng mình đang ở đất nước Ucraina. Giữa rừng thông, các ca khúc truyền thống Việt Nam từ loa phát ra vang vang; cà pháo mắm tôm, canh rau đay... khiến những người xa xứ cảm thấy quê nhà đang ở gần bên. Ngoài ra, họ còn có cả một tờ báo Tuần tin quê hương và... VTV4. Thấy truyền hình đang hát một tuồng cải lương, tưởng là đang xem băng đĩa, hóa ra dân mình bên đây lúc nào cũng bật đài VTV4 cả.

Thị trường cho hàng Việt Nam: Xa mà gần

Thị trường Ucraina nói riêng và các nước thuộc Liên Xô cũ nói chung không phải là một thị trường mới mẻ đối với Việt Nam. Chỉ sau khi Liên Xô tan rã, việc mua bán, thanh toán phức tạp, cùng với cuộc chạy đua của các doanh nghiệp vào thị trường các nước Âu Mỹ khiến cho việc xúc tiến thương mại vào thị trường này dần dần bị bỏ quên. Năm 2003, tổng kim ngạch thương mại giữa Ucraina và Việt Nam là 253 triệu đô la, trong đó ta xuất khoảng 40 triệu đô la; chủ yếu là hàng dệt may, cao su, giày dép, đông dược, gạo...

Hàng Việt Nam vào các nước Liên Xô cũ, cũng như Ucraina hiện nay hầu như chỉ thông qua các kênh phân phối của người Việt đang sinh sống và làm ăn tại đây. Anh Hải, một thành viên của Ban Quản lý chợ Barasonova tâm sự với vẻ mặt buồn buồn rằng chợ của người Việt ta nhưng hiện nay chỉ bán toàn hàng Tàu, hàng Thổ (Thổ Nhĩ Kỳ). Bởi vì hàng của họ quá rẻ: cái áo sơmi họ bán lẻ chỉ có 3 đô la (dĩ nhiên là giá nhập chỉ gần 2 đô la), cái áo jacket da chỉ có 10 đô! Anh kể lại quá trình làm ăn của mình, cũng như của đại bộ phận người Việt ở chợ này rằng trước đây dân mình hay "đánh hàng" từ trong nước sang. Dần dần, người Trung Quốc chào giá rất thấp. Trả trước 10% là hàng về tới biên giới, thêm 10% nữa là có thể mang hàng về bán, chừng tháng sau mới trả tiếp. Vậy là hàng mình hết cửa(!).

Ông Nguyễn Tri Bổng - Phó tổng giám đốc Tribeco thấy hàng giải khát đóng hộp, đóng chai của Ucraina trong mấy siêu thị ở Kharkov mà ngao ngán. Giá rẻ như bên mình. Nếu vận chuyển vào đây thì khỏi bán. Thế nhưng, ông cho rằng cũng còn có cửa vì cũng có mấy thứ mà bên này không có. Trông thấy áo quần đem qua triển lãm của May Tây Đô, các doanh nghiệp ở chợ Barasonova cười lắc đầu bảo rằng hàng cao cấp quá, người ta không có tiền mua đâu. Rồi cũng tự họ nhận ra rằng nếu đem mấy bộ này vào hệ thống siêu thị thì lãi gấp 2-3 lần. Dĩ nhiên, không có thị trường nào là bão hòa cả mà chỉ là chưa tìm ra "ngõ ngách" mà thôi. Ông Nguyễn Thanh Sơn - Giám đốc Công ty Agrex âm thầm mua gói trà chỉ để mang địa chỉ trên bao bì về, rồi gửi thư sang chào hàng. Còn bà Phạm Việt Nga - Giám đốc Dược Hậu Giang cứ cười tủm tỉm khi thấy hàng của chị cũng có bán trong các quầy thuốc tây ở Kharkov.

Các doanh nghiệp cùng đi với Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Lê Thanh Hải trong chuyến công du sang Kharkov muốn bán hàng cho Ucraina lắm nhưng còn nhiều gút mắc cần tháo gỡ; đặc biệt là việc thanh toán. Nghe đâu, nắm được tâm tư này Chủ tịch Lê Thanh Hải dự kiến sẽ đề nghị các cơ quan xúc tiến thương mại của TP Hồ Chí Minh phối hợp với cộng đồng người Việt tại Kharkov mở một Trung tâm Hàng Việt Nam tại đây.

Ucraina vừa xa vừa lạ. Nhưng ở đó có bao nhiêu bà con người Việt xa quê hương đang sinh sống và làm giàu, do vậy mà lại rất quen, rất gần. Ngồi chờ gần mười tiếng đồng hồ ở sân bay Borispol Kiev và Domodedovo Moscow, nhìn các cửa hàng bán hàng hóa còn thưa thớt, chợt nghĩ có lẽ đây là một sân chơi vừa tầm cho các doanh nghiệp của ta. Nói theo kiểu của anh Lê Như Ái - Tổng giám đốc Sapuwa là vừa "size" và nhiều khả năng thắng.

Những hàng phong lá vàng hơn hôm mới đến chạy ngược về sau. Tạm biệt Ucraina và hẹn rằng sẽ lại đến.

Kharkov - tháng 9/2004
Lê Duy

Việt Báo

Nhận xét tin Ucraina - Chuyện về Người Việt

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Ucraina - Chuyện về Người Việt bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ucraina Chuyen ve Nguoi Viet ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Ucraina - Chuyện về Người Việt ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình.

Ukraine - A Story of Vietnam
Vietnam, the Vietnamese, Soviet, Soviet Union, Hanoi, in particular, market, business, plane, we, no, the people, Ukraine, goods sold

Suddenly I remember the old Soviet Ukraine in the early days to collect. In my heart still worries when remembering recent events of Beslan. After ten-hour flight from Hanoi to Moscow, we moved the plane to Kiev, the capital of Ukraine ..

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu ngay 108 den 168
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ ngày 10-8 đến 16-8)

    Tổng thổng Mỹ, Obama cho phép không kích quân nổi dậy ở Iraq, kết quả các cuộc bầu cử Tổng thống ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, Trung Quốc bác bỏ đề xuất giải quyết tranh chấp ở Biển Đông của Philippines... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1008 1608
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/08 - 16/08)

    Thông tin TQ phát hành sách phi pháp về đường chín đoạn; Ngày 19/8 chính thức công bố kết luận thanh tra chùa Bồ Đề; Chống trượt cao học, 40 người lót tay hơn 1 tỷ đồng; hay Công điện khẩn về tăng cường phòng chống virus cúm A/H5N6 ..... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (10/08 - 16/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 1008 1608
    Toàn cảnh Showbiz tuần (10/08 – 16/08)

    Chuyện tình yêu đầy sóng gió của các mỹ nhân Phi Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà, DJ Oxy, chiêu trò mới gây chú ý của Ngọc Trinh, Đàm Vĩnh Hưng, nhóm nhạc Hàn Quốc 2NE1 gây "bão" ở Việt Nam, vấn đề thu tiền tác quyền âm nhạc lại nóng, tài tử Robin Williams qua đời, diễn viên "Thiên long bát bộ" bị bắt vì dùng ma túylà những thông tin nổi bật tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 108 168
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/8 - 16/8)

    Kem đánh răng Colgate chứa chất gây ung thư khiến người tiêu dùng hoang mang, sau khi giảm giá xăng, Petrolimex lại than ít lãi, Thanh Long được mùa mất giá khiến người nông dân điều đứng, lãi khủng của Vietnam Airlines, đủ chiêu "né trần" giá sữa của doanh nghiệp... là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 108 168
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (10/8 - 16/8)

    Đám cưới của cô dâu bị ung thư, tình yêu trái ngọt của chàng trai tật nguyền và rất nhiều câu chuyện tình yêu gây xúc động; Nuôi dạy con - Những câu chuyện hy sinh và cả những sự việc tàn ác; Chuyện gia đình của những mối tình đồng tính; Nhiều tin tức thực phẩm độc hại nên lưu ý; cùng với đó là những bài viết đáng suy ngẫm về thực trạng cuộc sống quanh ta...