Thứ bảy, 09 Tháng bảy 2005, 16:14 GMT+7

Trèo lên cây bưởi hái hoa

Treo len cay buoi hai hoa

Các thế hệ Việt Nam vào đời, hầu như người nào cũng thuộc một đôi câu đôi bài ca dao với rất nhiều những dòng lục bát dân gian còn thơm mùi hoa cau, hoa cải vàng và những cánh bướm vờn quanh ớt đỏ. Không chỉ dừng lại ở tiếng nói thông thường, mà những câu lục bát ấy sớm chắp cánh thăng hoa thành giai điệu, tự nhiên như người ta biết yêu rồi biết hát: Trèo lên cây bưởi hái hoa. Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân… Hoặc: Qua đình ngả nón trông đình. Đình bao nhiêu ngói, thương mình bấy nhiêu…

Câu ca cùng những màu hoa điền dã, những lũy tre xanh bốn mùa, cây đa, bến nước, con đò, vượt dòng thời gian, lắng đọng trong tâm thức người Việt tha hương. Dầu ở Bắc ở Nam ở Trung, hay ở bất cứ nơi nào xa xứ, giữa những cảnh sống hiện đại Âu Mỹ, người Việt vẫn hoài cảm về một thế giới đầy châu chấu, chuồn chuồn, hoa mắc cỡ và những đàn bươm bướm bay hoài không mỏi. Hành trang của họ đã lặng lẽ hiện hữu một kho tàng nghệ thuật xuất phát từ những rung động hồn nhiên. Kho tàng đó lấp lánh từ lúc mới ra đời, với những hạt ngọc muôn màu quanh chiếc nôi đưa. Đó là những lời ru tự thuở nào của mẹ, của chị, của biết bao những nghệ sĩ vô danh sống giữa nội đồng nên thơ. Nếu truy nguyên thời điểm ra đời của hát ru Việt Nam với những bài ca dao làm nền phóng cho thang âm điệu thức thì người ta khó mà ước đoán chính xác. Bởi những giá trị tinh thần đó xuất hiện từ thuở nảo thuở nao, thuở của huyền thoại cổ tích rất lâu xa trong cội rễ dân gian, làng xóm và được lưu giữ trong trái tim của nhiều thế hệ.

Về sau này những bài hát ru dần dà được các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu nhiệt tâm lặn lội vào các thôn xóm hẻo lánh, buôn làng xa xôi nghe các cụ già, các cô gái hát để ký âm, góp nhặt và thu thập. Mới đây, nhạc sĩ Lư Nhất Vũ - Lê Giang cùng các nhạc sĩ, nghệ sĩ Nguyễn Văn Hoa, Lê Anh Trung, Bích Hường đã thực hiện xong công trình chung mang tên Hát Ru Việt Nam. Theo giáo sư - nhạc sĩ Tô Vũ, nhóm tác giả Hát Ru Việt Nam tuy không phải là những người đầu tiên phát hiện ra giá trị văn học nghệ thuật của thể loại hát ru nhưng "cũng là điều chắc chắn nếu ta nói Hát Ru Việt Nam đã đi tiên phong trong việc xử lý vấn đề một cách (tương đối) quán triệt". Theo tài liệu, hơn 50 năm trước đây, các tác giả sưu tầm âm nhạc dân gian như: Tô Vũ - Xuân Thư; Ngọc Oánh, Tô Ngọc Thanh, Lê Toàn Hùng cũng đã ký âm một số làn điệu hát ru của người Việt nhưng vẫn chỉ ở mức xen lẫn với các loại lý, hò, ví. Khoảng một thập niên sau, hát ru mới được giới lý luận nghệ thuật dân gian dân tộc Việt Nam chú ý nghiên cứu một cách khoa học và có hệ thống hơn. Cũng theo tác giả Em đến thăm anh một chiều mưa và Tạ từ, thì nhóm Hát Ru Việt Nam tập trung phân tích hai điểm chủ yếu về cấu trúc điển hình và ngôn ngữ âm nhạc, mở đầu bằng tiểu luận về Kiểu cách Hát Ru Việt Nam của người Việt và các dân tộc thiểu số. Phần tiếp theo gồm các làn điệu hát ru con, ru hời, ru kệ, hò ru ngủ, ru em, hát đưa em… Phần cơ bản và chính yếu của tập sách sưu tầm và nghiên cứu về cách thức hát ru trong dân ca Việt Nam. Giữa ngọn gió công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang thổi rất mạnh vào đời sống, cuốn theo những thay đổi nhanh đến chóng mặt và tác động không ít tới những nếp ăn nếp nghĩ truyền thống, thì cũng đã xuất hiện gần đây những cố gắng gìn giữ vun đắp các yếu tố "thuần Việt" cội nguồn. Chúng ta thấy diễn ra các hoạt động văn hóa nghệ thuật như cuộc vận động sáng tác Bài ca Việt hiện nay trên Đài Truyền hình Việt Nam, Ý tưởng Việt của Vietbooks và NXB Thông Tấn, đây đó tự phát lặng lẽ sưu tầm, thể hiện, nêu lên giữa các cuộc biểu diễn, trưng bày nội dung: gốm Việt, trang phục Việt, ẩm thực Việt… Trong bối cảnh ấy, hơn 500 trang của Hát Ru Việt Nam do NXB Trẻ mới in, thực sự mang lại một niềm vui và gợi mở, khơi tiếp mạch nguồn văn nghệ Việt từ thuở "nằm nôi" với 152 bài hát ru, gồm 75 bài của người Việt và 77 bài các dân tộc khác. Đặc biệt đã dành một phần cho ca dao, vì theo các nhà nghiên cứu "ca dao chính là nguyên liệu của hát ru" và bản thân nó "cũng mang một giá trị độc lập với nhạc điệu" và đưa ra một số chủ đề có hệ thống về: Lời ru nhớ ông bà cha mẹ, lời chị ru em, lời hát ru tình đời, tình người, lời giao duyên và khát vọng hạnh phúc, hát ru tình trắc trở và uẩn khúc. Những lời ru không chỉ để ru con, ru em, ru trẻ thơ, mà còn để những người trưởng thành bày tỏ, giao duyên thầm kín; hãy lắng nghe người thôn nữ hát: Yêu anh thịt nát xương mòn - yêu anh đến thác vẫn còn yêu anh. Đứa trẻ trong nôi chỉ nghe được âm điệu dịu dàng để ngủ, chứ không hiểu được lời ca đó. Người hiểu chính là những người đã lớn, hiện diện chung quanh nôi đưa, kể cả người hát ru nữa. Cho nên Hát Ru Việt Nam không dừng lại ở chỗ ru cho trẻ ngủ, mà còn gởi gắm trong đó những nỗi nhớ nhau, đánh thức những tâm hồn của ruộng đồng cùng cỏ hoa và tình yêu của họ.

Hồng Hạc

Việt Báo

Nhận xét tin Trèo lên cây bưởi hái hoa

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trèo lên cây bưởi hái hoa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Treo len cay buoi hai hoa ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trèo lên cây bưởi hái hoa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình.

Climb grapefruit picking flowers
Singing Ru Vietnam, Vietnam, the generation, grapefruit, climb, picking flowers, green bowl, folk, folk songs, now, home, tune, love, know

The generation of Vietnam in life, almost everyone is under a pair of parallel sentences with lots of songs range Alexandrine lines Folk cau scented flowers, yellow flowers and the butterflies improve playing around with the red pepper. Not limited in regular speech, but ...





  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.