Thứ bảy, 09 Tháng bảy 2005, 16:14 GMT+7

Trèo lên cây bưởi hái hoa

Treo len cay buoi hai hoa

Các thế hệ Việt Nam vào đời, hầu như người nào cũng thuộc một đôi câu đôi bài ca dao với rất nhiều những dòng lục bát dân gian còn thơm mùi hoa cau, hoa cải vàng và những cánh bướm vờn quanh ớt đỏ. Không chỉ dừng lại ở tiếng nói thông thường, mà những câu lục bát ấy sớm chắp cánh thăng hoa thành giai điệu, tự nhiên như người ta biết yêu rồi biết hát: Trèo lên cây bưởi hái hoa. Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân… Hoặc: Qua đình ngả nón trông đình. Đình bao nhiêu ngói, thương mình bấy nhiêu…

Câu ca cùng những màu hoa điền dã, những lũy tre xanh bốn mùa, cây đa, bến nước, con đò, vượt dòng thời gian, lắng đọng trong tâm thức người Việt tha hương. Dầu ở Bắc ở Nam ở Trung, hay ở bất cứ nơi nào xa xứ, giữa những cảnh sống hiện đại Âu Mỹ, người Việt vẫn hoài cảm về một thế giới đầy châu chấu, chuồn chuồn, hoa mắc cỡ và những đàn bươm bướm bay hoài không mỏi. Hành trang của họ đã lặng lẽ hiện hữu một kho tàng nghệ thuật xuất phát từ những rung động hồn nhiên. Kho tàng đó lấp lánh từ lúc mới ra đời, với những hạt ngọc muôn màu quanh chiếc nôi đưa. Đó là những lời ru tự thuở nào của mẹ, của chị, của biết bao những nghệ sĩ vô danh sống giữa nội đồng nên thơ. Nếu truy nguyên thời điểm ra đời của hát ru Việt Nam với những bài ca dao làm nền phóng cho thang âm điệu thức thì người ta khó mà ước đoán chính xác. Bởi những giá trị tinh thần đó xuất hiện từ thuở nảo thuở nao, thuở của huyền thoại cổ tích rất lâu xa trong cội rễ dân gian, làng xóm và được lưu giữ trong trái tim của nhiều thế hệ.

Về sau này những bài hát ru dần dà được các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu nhiệt tâm lặn lội vào các thôn xóm hẻo lánh, buôn làng xa xôi nghe các cụ già, các cô gái hát để ký âm, góp nhặt và thu thập. Mới đây, nhạc sĩ Lư Nhất Vũ - Lê Giang cùng các nhạc sĩ, nghệ sĩ Nguyễn Văn Hoa, Lê Anh Trung, Bích Hường đã thực hiện xong công trình chung mang tên Hát Ru Việt Nam. Theo giáo sư - nhạc sĩ Tô Vũ, nhóm tác giả Hát Ru Việt Nam tuy không phải là những người đầu tiên phát hiện ra giá trị văn học nghệ thuật của thể loại hát ru nhưng "cũng là điều chắc chắn nếu ta nói Hát Ru Việt Nam đã đi tiên phong trong việc xử lý vấn đề một cách (tương đối) quán triệt". Theo tài liệu, hơn 50 năm trước đây, các tác giả sưu tầm âm nhạc dân gian như: Tô Vũ - Xuân Thư; Ngọc Oánh, Tô Ngọc Thanh, Lê Toàn Hùng cũng đã ký âm một số làn điệu hát ru của người Việt nhưng vẫn chỉ ở mức xen lẫn với các loại lý, hò, ví. Khoảng một thập niên sau, hát ru mới được giới lý luận nghệ thuật dân gian dân tộc Việt Nam chú ý nghiên cứu một cách khoa học và có hệ thống hơn. Cũng theo tác giả Em đến thăm anh một chiều mưa và Tạ từ, thì nhóm Hát Ru Việt Nam tập trung phân tích hai điểm chủ yếu về cấu trúc điển hình và ngôn ngữ âm nhạc, mở đầu bằng tiểu luận về Kiểu cách Hát Ru Việt Nam của người Việt và các dân tộc thiểu số. Phần tiếp theo gồm các làn điệu hát ru con, ru hời, ru kệ, hò ru ngủ, ru em, hát đưa em… Phần cơ bản và chính yếu của tập sách sưu tầm và nghiên cứu về cách thức hát ru trong dân ca Việt Nam. Giữa ngọn gió công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang thổi rất mạnh vào đời sống, cuốn theo những thay đổi nhanh đến chóng mặt và tác động không ít tới những nếp ăn nếp nghĩ truyền thống, thì cũng đã xuất hiện gần đây những cố gắng gìn giữ vun đắp các yếu tố "thuần Việt" cội nguồn. Chúng ta thấy diễn ra các hoạt động văn hóa nghệ thuật như cuộc vận động sáng tác Bài ca Việt hiện nay trên Đài Truyền hình Việt Nam, Ý tưởng Việt của Vietbooks và NXB Thông Tấn, đây đó tự phát lặng lẽ sưu tầm, thể hiện, nêu lên giữa các cuộc biểu diễn, trưng bày nội dung: gốm Việt, trang phục Việt, ẩm thực Việt… Trong bối cảnh ấy, hơn 500 trang của Hát Ru Việt Nam do NXB Trẻ mới in, thực sự mang lại một niềm vui và gợi mở, khơi tiếp mạch nguồn văn nghệ Việt từ thuở "nằm nôi" với 152 bài hát ru, gồm 75 bài của người Việt và 77 bài các dân tộc khác. Đặc biệt đã dành một phần cho ca dao, vì theo các nhà nghiên cứu "ca dao chính là nguyên liệu của hát ru" và bản thân nó "cũng mang một giá trị độc lập với nhạc điệu" và đưa ra một số chủ đề có hệ thống về: Lời ru nhớ ông bà cha mẹ, lời chị ru em, lời hát ru tình đời, tình người, lời giao duyên và khát vọng hạnh phúc, hát ru tình trắc trở và uẩn khúc. Những lời ru không chỉ để ru con, ru em, ru trẻ thơ, mà còn để những người trưởng thành bày tỏ, giao duyên thầm kín; hãy lắng nghe người thôn nữ hát: Yêu anh thịt nát xương mòn - yêu anh đến thác vẫn còn yêu anh. Đứa trẻ trong nôi chỉ nghe được âm điệu dịu dàng để ngủ, chứ không hiểu được lời ca đó. Người hiểu chính là những người đã lớn, hiện diện chung quanh nôi đưa, kể cả người hát ru nữa. Cho nên Hát Ru Việt Nam không dừng lại ở chỗ ru cho trẻ ngủ, mà còn gởi gắm trong đó những nỗi nhớ nhau, đánh thức những tâm hồn của ruộng đồng cùng cỏ hoa và tình yêu của họ.

Hồng Hạc

Việt Báo

Nhận xét tin Trèo lên cây bưởi hái hoa

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Trèo lên cây bưởi hái hoa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Treo len cay buoi hai hoa ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Trèo lên cây bưởi hái hoa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình.

Climb grapefruit picking flowers
Singing Ru Vietnam, Vietnam, the generation, grapefruit, climb, picking flowers, green bowl, folk, folk songs, now, home, tune, love, know

The generation of Vietnam in life, almost everyone is under a pair of parallel sentences with lots of songs range Alexandrine lines Folk cau scented flowers, yellow flowers and the butterflies improve playing around with the red pepper. Not limited in regular speech, but ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Thoi su 24h1510 Bat pho chanh thanh tra GTVT
    Thời sự 24h(15/10): Bắt phó chánh thanh tra GTVT

    Chấn động làng quê vụ nữ sinh giết cán bộ huyện; Jennifer Phạm sẽ là thảm họa của Cặp đôi hoàn hảo 2014?; Cá quả Tàu tiêm thuốc mê đổ về chợ; Truy sát từ nhà đến bệnh viện vì can thiệp đụng độ trên đường

  • Thoi su 24h1410 Su co hy huu tren duong sat VN
    Thời sự 24h(14/10): Sự cố hy hữu trên đường sắt VN

    Xử lý xe quá tải "giết" đường: Không có vùng cấm!; Sự cố hy hữu trên đường sắt Việt Nam; Tài xế trong clip "ngược chiều khó tin" ở HN trình diện; Truy sát kinh hoàng từ nhà đến bệnh viện;Việt Nam sắp nhận máy bay hiện đại nhất thế giới; Công an cử người canh rắn "khủng" cực độc... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 13/10.

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.