"Phù thủy" phục chế Vespa cổ

Patt và chiếc xe ưng ý nhất - ảnh: Minh Đức

"Phù thủy" có tên Patrick Joynt, hiện đang là Giám đốc Công ty TNHH Trung tâm Scooter Sài Gòn (SSC). Lập nghiệp từ sự tình cờ Trong văn phòng kiêm Showroom của SSC trên đường Cửu Long, P.2, Q.Tân Bình, TP.HCM, Patt (tên thân mật của Patrick Joynt) tiếp chúng tôi khá dè dặt vì "không biết nhà báo VN đến tìm hiểu về vấn đề gì". Tuy nhiên, sau khi chúng tôi nói rõ mục đích và nhất là sau những câu chuyện xoay quanh đội bóng thành Manchester - nơi Patt sinh ra và lớn lên - thì câu chuyện trở nên khá cởi mở.

"Năm 13 tuổi, tôi sở hữu một chiếc Vespa chỉ để chạy lòng vòng khắp ngoại ô, vì chưa được phép chạy xe trong thành phố. Việc chọn xe Vespa, lúc đầu chỉ đơn giản là dễ... điều khiển và nhìn rất đẹp, nhưng rồi bị mê mẩn vì những "con ong" đó từ lúc nào không hay" - Patt kể. Để thỏa mãn cơn ghiền, anh chàng tìm mua sách vở về loại xe này tìm hiểu thêm cấu tạo, các tính năng kỹ thuật..., riết rồi đến mức có thể tháo ráp một chiếc xe hoàn chỉnh. Đó chính là nền tảng cho công việc tương lai của anh sau này.

Năm 1997, trong chuyến du lịch từ Anh qua các nước châu Á trên một chiếc xe hơi hiệu LandRover, Patt đến Campuchia và dự định ở đó khoảng 1 tuần. Nhưng khi đến đất nước này anh tình cờ gặp một người bạn cũng khoái đi "bụi" rủ anh qua VN - điểm không có trong hành trình du lịch dự tính - bằng đường bộ. "Chúng tôi ở ngay khu trung tâm thành phố. VN lúc đó còn xa lạ với tôi thế nhưng khi xuống phố thấy vài người dân chạy những chiếc Vespa cổ là lòng đam mê liền trỗi dậy. Tôi hỏi thăm và nhờ mua được 2 chiếc mang về Anh.

Qua tìm hiểu, thấy chưa có người nước ngoài nào tân trang và xuất khẩu xe tay Vespa nên tôi quay lại VN mở tiệm tân trang xe scooter ngay trên đường Phạm Ngũ Lão" - Patt nhớ lại những ngày đầu lập nghiệp tại VN. Gọi là tiệm, nhưng thực chất là mở công ty 100% vốn nước ngoài do Patt làm giám đốc kiêm luôn... nhân viên thu mua và phục chế xe. Lúc đầu, chính anh "tây" cao lớn này phải lặn lội đi khắp các hang cùng ngõ hẻm ở Sài Gòn, Đồng Nai, Bình Dương... để mua xe, đem về tự tay phác lại thiết kế, mua phụ tùng từ các nước Anh, Đức, Ý, Ấn Độ... về phục chế lại thành xe origin, rồi lại tìm nguồn khách từ các nước để xuất khẩu.

Sau khi mua được 2 chiếc Vespa đầu tiên mang về Anh và quay lại VN lập công ty, chàng giám đốc trẻ hăm hở đi tìm kiếm nguồn xe. Nghe một chủ tiệm sửa xe ở quận 3 bán một chiếc tay Vespa cổ, Patt tìm đến xem và quyết định mua. Tiền trả hết nhưng xe thì chủ hẹn hôm sau giao. Sớm hôm sau, Patt hí hửng đi xe ôm đến tiệm để chạy xe về, nhưng tiệm đóng cửa. Chờ gần cả buổi sáng không thấy tăm hơi chủ tiệm đâu, chỉ có thêm 6 người khác cũng đến để... nhận xe. Lúc này, tất cả mới tá hỏa vì chủ tiệm đã lừa bán chiếc xe cho 7 người, rồi ôm tiền cùng xe bỏ trốn. Dù tiền bạc mất không nhiều, nhưng Patt thực sự bị "sốc" vì đây là bài học vỡ lòng trong kinh doanh nhận được trên xứ người... Nhưng cú sốc thực sự là cả một kho xe thu gom về biến mất.

Chuyện là sau một thời gian làm ăn tại VN, Patt quen một người và coi như bè bạn. Một lần, có việc phải về Anh giải quyết, Patt nhờ bạn trông giùm kho hàng, trong đó có 7 chiếc xe mới gom về đang chờ phục chế. Khi Patt tất bật với công việc tại Anh, ở VN "ông bạn quý hóa" kêu người đến bán cả kho xe rồi... "lặn" không sủi tăm. Cú sốc này khiến Patt gần cụt vốn và có lúc nghĩ đến phá sản. "Nhưng nghĩ lại ở đâu cũng có người như thế và tôi quyết định tiếp tục con đường kinh doanh. Giờ thì không ai có thể lừa được tôi nữa vì có quá nhiều kinh nghiệm thương đau rồi" - Patt hài hước.

Có lẽ vì có quá nhiều kinh nghiệm thương đau nên Patt luôn sẵn sàng chia sẻ, nhất là với những người "cùng cảnh ngộ". Câu chuyện dưới đây chúng tôi không nghe trực tiếp từ Patt, mà từ An - một nữ nhân viên làm việc hơn 3 năm nay trong SSC. An kể, cách đây hơn 2 năm, có một người Hàn Quốc tìm đến công ty chào bán một lô xe Mobilette và Solex. Patt đi xem thấy được, giấy tờ đầy đủ nên quyết định mua. Tiền trao, xe chở về kho được mấy ngày thì có một người Hàn Quốc khác đến công ty nài nỉ mua lại lô xe. Thì ra anh ta qua VN mua được lô xe dự định mang về Hàn Quốc, nhưng do còn thiếu một số tiền và thủ tục nên phải về Hàn Quốc bổ sung, nhờ một anh bạn đồng hương ở lại giữ giùm. Không ngờ anh này đem cả lô xe đi bán. Patt nghe xong cho người đi thẩm định lại rồi quyết định trả lô xe cho chàng Hàn Quốc bằng đúng giá đã mua cộng thêm chi phí vận chuyển về kho...

Chỉ vào một chiếc xe màu vàng ngay trong xưởng, Patt khoe đó là chiếc anh ưng ý nhất, phục chế theo yêu cầu của một người bạn nước ngoài đang dạy ngoại ngữ tại TP.HCM. Chiếc xe này nguyên là một chiếc Lambretta, được thay toàn bộ máy móc nhập ngoại có dung tích xi lanh 225 cm3... nhưng phần ấn tượng nhất lại là những chi tiết thực hiện tại SSC với phuộc nhún kiểu... xe hơi, pô xe inox cách điệu, mâm bánh trước chạm trổ hoa văn... bằng tay. Chiếc xe này, Patt cho biết phải bỏ ra đúng 12 tuần cùng thợ phục chế, trong đó nhiều chi tiết do chính tay anh làm. Đạp cần khởi động, trong tiếng máy nổ điếc tai, anh chàng người Anh mê xe cổ này nói hài hước: "Chiếc này là độc nhất trên thế giới, chẳng tính được chúng tôi đầu tư bao nhiêu tiền mới phục chế được như thế này!". 10 năm qua, bình quân mỗi tháng SSC xuất đi vài chiếc xe.

Phong trào chơi xe cổ, nhất là Vespa, của giới trẻ VN những năm gần đây đang làm nguồn xe thêm khan hiếm. Trước đây có ngày Patt mua được 2-3 chiếc Vespa, nhưng nay giá đắt gấp mấy lần mà xe rất khó kiếm. Vì thế, chàng trai xứ sương mù đã tính toán, lái con tàu SSC sang một hướng mới. "Ngoài nhập phụ tùng, chúng tôi còn sản xuất hàng trăm phụ tùng đạt chất lượng như của Ý để cung cấp cho khách hàng" - Patt khoe. Còn một hướng khác Patt không nói, nhưng những gì trong xưởng đã nói hộ: phục chế các loại xe khác ngoài scooter. Đã có rất nhiều những chiếc Charly hư được Patt mua về "chế" thành những chiếc xe thể thao địa hình cho người nước ngoài thuê đi dã ngoại... Trước lúc chia tay, anh thổ lộ: "Từ lâu tôi muốn mở một quán cà phê, ở đó sẽ giới thiệu một bộ sưu tập Vespa, đồng thời tổ chức những tour du lịch cho du khách thuê những chiếc xe này đi vòng quanh Sài Gòn".

Mâm bánh trước và pô xe được chạm trổ cầu kỳ

Minh Đức - Trung Bảo