Chủ nhật, 15 Tháng mười 2006, 10:09 GMT+7

Phụ nữ trong gia đình thời hiện đại: Tam tòng hay bình đẳng?

Phu nu trong gia dinh thoi hien dai Tam tong hay binh dang
Từ "sự kiện" này, một "tổ chức" mới được hình thành (ảnh: getty images)
Trong gia đình, có thể nói mối quan hệ vợ - chồng là mối quan hệ “chủ đạo”, không phải chỉ vì nó là mối quan hệ được thiết lập đầu tiên để tạo nên một “tổ chức” gọi là gia đình, mà còn vì nó là mối quan hệ sẽ chi phối toàn bộ các mối quan hệ khác (quan hệ cha mẹ - con cái, quan hệ anh – chị - em) trong quá trình tồn tại và phát triển của “tổ chức” này.

Tam tòng

Lịch sử gia đình Việt Nam khoảng 40-50 năm trở về trước, quan hệ vợ - chồng được thiết lập trên một cái nền quan niệm về đức hạnh của người phụ nữ: Người phụ nữ phải là người “tam tòng”: khi còn ở với cha mẹ thì phải phục tùng cha, khi đi lấy chồng phải phục tùng chồng và nếu chồng chết thì phải theo sự sắp đặt của con trai. Quan niệm này cho đến ngày nay vẫn còn được “vận dụng”, khi không chỉ ở các vùng thôn quê mà ngay cả ở những nơi đô thị hằng ngày hằng giờ tiếp thu văn hóa văn minh hiện đại, vẫn còn rất nhiều người phụ nữ cả đời không dám trái ý chồng, cho dù đó là sự áp đặt trong cả chuyện chăn gối.

Theo thống kê của Trung tâm tư vấn Gia đình và ly hôn (FDC – trực thuộc T.Ư Hội KHHGĐ Việt Nam), trong vòng 2 tháng, trong số 107 ca tư vấn đề ly hôn thì có tới 29,1% người vợ muốn ly hôn vì chồng gia trưởng, bạo hành. Trên thực tế, số phụ nữ đang chung sống với những người đàn ông có thói gia trưởng, bạo hành còn lớn hơn nhiều. Từ mối quan hệ “chồng chúa vợ tôi” dẫn đến việc “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”, không chỉ ở chuyện hôn nhân mà ngay cả việc lựa chọn tương lai của con cái cũng đều phải theo sự xếp đặt của cha mẹ.

Bình đẳng

Giới trẻ 5-10 năm trở lại đây hầu như không còn chấp nhận những cuộc hôn nhân dựa trên nền quan niệm ấy nữa. Họ không chấp nhận, không phải chỉ vì những người phụ nữ đòi quyền bình đẳng, mà còn vì đàn ông cũng không muốn làm “chúa” nữa khi không muốn hoặc không thể gánh vác vai trò “trụ cột gia đình”. Phụ nữ ngày nay, có gia đình rồi vẫn được tự do với các mối quan hệ xã hội bên ngoài, tự do tìm kiếm hay đón nhận cơ hội nghề nghiệp, tự do quyết định các vấn đề tài chính; trong khi đàn ông lập gia đình rồi nhưng vẫn như chưa vướng bận gì vì không phải oằn vai, nhăn trán mang gánh nặng kinh tế gia đình. Quan hệ vợ - chồng, vì thế dễ chịu hơn, không ai ép được ai và cũng không ai phải chịu lép vế với ai. Nhưng, cũng chính vì lẽ đó, họ chia tay nhau quá dễ dàng! Chỉ một lời nói, cử chỉ cảm thấy bị xúc phạm là họ sẵn sàng ký vào tờ đơn ly hôn mà không chút lo ngại cho cuộc sống ngày mai, vì họ đâu phải phụ thuộc vào ai! Và do vậy, có vẻ như những đứa trẻ ngày nay ít bị “sốc” khi cha mẹ chúng ly hôn. Trong khi đó 40-50 năm trước, chuyện cha mẹ bỏ nhau, đối với con cái, gần như là điều không thể xảy ra.

Mặt trái

Tấm huy chương nào cũng có mặt trái của nó. Những quan niệm sống kiểu như trên cũng vậy. Những người theo "chủ nghĩa" "tam tòng" thì cho rằng gia đình phải có tôn ti trật tự, trên bảo dưới phải nghe và người "cầm trịch" không ai khác phải là người thuộc phái mạnh. Nhưng, cùng với sự tiến bộ của xã hội, phụ nữ ngày nay không còn là những người chỉ quanh quẩn với góc nhà, mảnh vườn nữa. Được học hành chung với nam giới, họ có cơ hội bộc lộ hết năng lực của mình. Và thực tế cho thấy, trên tất cả mọi lĩnh vực, sánh ngang với nam giới, phụ nữ đều có thể tham gia, làm tốt, thậm chí còn tốt hơn cả phái mạnh. Mà đã như vậy thì họ đâu thể chịu cứ phải nghe theo sự sắp đặt của người khác, nhất là khi đó lại là một sự sắp đặt không hợp lý! Thêm nữa, một "trật tự" thiếu dân chủ trong gia đình đã và sẽ còn phải nhận lãnh những hậu quả khôn lường khi sự ức chế tâm lý đạt đến đỉnh điểm. Đó là việc: khi người phụ nữ tìm được cơ hội "vùng lên" (như kiếm được tiền hay tìm được người một người có thể tâm tình, giải tỏa) thì sự xào xáo trong gia đình là khó tránh khỏi; khi những đứa con bị ép buộc phải học cái này, phải quan hệ với người kia, bị cấm không được làm việc nọ... sẽ tìm mọi cách để giải thoát cho mình bằng việc bỏ nhà đi, tìm đến ma túy hay những cuộc chơi thác loạn để "quên sự đời", thậm chí tìm đến cái chết v.v...

Ngược lại, quan niệm bình đẳng theo kiểu "tiền anh anh tiêu, tiền tôi tôi quản", ai làm việc của người nấy, không ai phải có nghĩa vụ lo lắng hay chăm sóc cho người kia; việc chăm sóc, dạy bảo con cái thì mỗi người một phần, bỏ tiền thuê người đảm nhiệm; không có người được đưa ra quyết định cuối cùng và nếu có sự chưa thống nhất thì ai cũng có quyền thực hiện theo ý mình; con cái muốn học gì, chơi với ai là tùy nguyện vọng và sở thích... Thế mới có chuyện con muốn một thứ gì, hỏi xin bố không được thì xin mẹ chắc sẽ xong, rồi đến khi con "xảy ra chuyện" cả bố lẫn mẹ đều "té ngửa" không biết vì đâu và từ bao giờ. Thế mới có chuyện cằn nhằn, cắn nhả nhau ngày này qua tháng khác chỉ vì những việc kiểu "em nấu cơm sao anh không chịu rửa bát", rồi đến một lúc cả nhà ra tiệm ăn cho... đỡ mất công. Thế mới có chuyện người vợ mải lo công tác, kinh doanh giao phó việc nhà cho người giúp việc, đến khi trở về thì thấy chồng mình đã có người "nâng khăn sửa túi" khác mất rồi! Bình đẳng kiểu ấy, hai chữ "gia đình" biết giữ được không?

Và dung hòa

Có một thời gian dài chúng ta đã muốn "vươn tới" việc xây dựng mô hình gia đình theo kiểu bình đẳng Tây Âu. Nhưng cho đến hiện nay, nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra những bằng chứng cho rằng người phương Tây lại đang muốn "du nhập" những ưu thế của mô hình gia đình truyền thống của người phương Đông chúng ta. Điều đó chứng tỏ rằng mỗi kiểu gia đình có những ưu điểm nhất định. Vậy thì dại gì ta lại không làm cái việc như người xưa từng nói là "gạn đục khơi trong". Cũng chẳng đến nỗi khó khăn như kiểu "đãi cát tìm vàng", khi có một sự nhận thức đúng đắn trong các quan niệm "phục tùng" và "bình đẳng".

Hai chữ "phục tùng" thật rõ nghĩa: có "phục" thì mới "tùng". Muốn người khác nghe theo mình thì bản thân mình phải giỏi, và ngược lại. Nhưng một cá nhân không thể "thập toàn" được. Vì thế nên chăng, trong gia đình, căn cứ vào năng lực của mỗi người mà có sự "phân chia quyền hạn" một cách tương đối. Mỗi người "phụ trách" một vấn đề và người phụ trách có quyền đưa ra quyết định cuối cùng trong lĩnh vực mà mình phụ trách. Như vậy, chẳng ai phải chịu "lép" và cũng không ai có quyền tối thượng cả, mà mọi việc trong gia đình sẽ được giải quyết theo cách tối ưu khi nó được giao cho đúng người có năng lực.

Còn "bình đẳng" thì sao? Người viết còn nhớ một câu nói đùa của một đấng nam nhi: "Các bà cứ đòi bình đẳng. Đấy, đàn ông cởi trần ra đường, các bà cũng làm vậy đi cho bình đẳng!". Một câu nói đùa nhưng rõ ràng cũng có điều cần phải suy ngẫm. Ở đâu đó người ta nói rằng con đường đi đến trái tim người đàn ông đi qua cái bao tử. Đây có thể xem là một kinh nghiệm khá "đắt" trong việc giữ gìn hạnh phúc gia đình mà những người phụ nữ của gia đình nên biết. Tuy nhiên, không phải và không thể lúc nào việc chăm lo cho hoạt động của cái bao tử của các thành viên trong gia đình lúc nào cũng là người phụ nữ. Bình đẳng, cũng không nên hiểu là kiểu "em nhặt rau, anh quét nhà", mà là khi người phụ nữ được quyền đi ra ngoài làm việc kiếm tiền thì cũng hãy để cho người đàn ông có quyền trở thành người nội trợ trong gia đình. Và đối với sự ổn định, bền vững của gia đình, đây là hai trách nhiệm nặng nề ngang nhau.

Như trên đã nói, việc phân chia công việc trong gia đình theo năng lực của mỗi người vừa duy trì được một sự "phục tùng" nhất định, vừa loại bỏ sự lạc hậu trong mối quan hệ "chồng chúa vợ tôi" vốn gây nhiều thiệt thòi cho chị em phụ nữ, và đây cũng chính là một thể hiện của sự tôn trọng lẫn nhau - một khía cạnh của tính bình đẳng trong quan hệ gia đình.

Như vậy, có thể thấy mối quan hệ vợ chồng muốn bền vững và tốt đẹp, ngoài tình yêu còn cần một sự công nhận - bao gồm đánh giá đúng và tạo điều kiện phát huy - năng lực của nhau. Theo đó, người vợ không luôn luôn phải "tòng phu" và người chồng cũng không nhất thiết phải để vợ cùng... cởi trần ra đường như mình (để cho bình đẳng).

K.H

Việt Báo

Nhận xét tin Phụ nữ trong gia đình thời hiện đại: Tam tòng hay bình đẳng?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Phụ nữ trong gia đình thời hiện đại: Tam tòng hay bình đẳng? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Phu nu trong gia dinh thoi hien dai Tam tong hay binh dang ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Phụ nữ trong gia đình thời hiện đại: Tam tòng hay bình đẳng? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình.

Women in their current family University: Three accomplices or equality?
relationship, the woman, in the process, the placement, family, equality, the three accomplices, children, parents, the concept, the husband, wife, to , is

In family relationships can tell his wife - husband relationship "mainstream", not only because it is the relationship first established to create an "organization" called the family families, but also because it is the relationship will govern the entire relationship ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1910 2510
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/10 - 25/10)

    Khai mạc kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa 13; Bé gái chết bất thường ở bệnh viện; Nội Bài, Tân Sơn Nhất bị xếp hạng sân bay tệ nhất châu Á; Gửi iPhone qua bưu điện, nhận... 2 cục đá; Bác sĩ từ chối cấp cứu, bệnh nhân tử vong ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1910 2510
    Toàn cảnh Showbiz tuần (19/10 – 25/10)

    Đại sứ bảo vệ động vật hoang dã Thu Minh dùng mật gấu tươi, Vương miện Hoa hậu Việt Nam 2014 trị giá 2,5 tỷ đồng, Vợ cũ tố Lam Trường là người cha thiếu trách nhiệm, Yanbi miệt thị người đồng tính, Hồ Ngọc Hà bị loại tại MTV EMA 2014, Giang Hồng Ngọc đăng quang X - Factor - Nhân tố bí ẩn 2014, Loki Bảo Long bị tố bỏ thi vì yêu lăng nhăng, Nhạc phim do Sơn Tùng M-TP sáng tác lại bị tố đạo nhạc Hàn, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Orlando Bloom đang bí mật hẹn hò với Selena Gomez,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1910 2510
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/10 - 25/10)

    Xót lòng những vụ giết con rồi tự tử; Vụ Thẩm mỹ viện Cát Tường và những điều bất ngờ; Tử tù hiếp dâm tự tử 3 lần vì sợ tiêm thuốc độc; Chân tướng quân sư số một của ông trùm ma túy; “Siêu trộm” kim cương xuyên lục địa bị bắt giữ; Chuyện chưa kể về phiên toà xử “ông trùm” Khánh trắng;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin The gioi noi bat tuan qua tu 19102510
    Tin Thế giới nổi bật tuần qua (từ 19/10-25/10)

    Vụ xả súng kinh hoàng tại tòa nhà quốc hội Canada; Hải quân Thụy Điển đã phát động một cuộc săn tìm tàu lạ trên biển; Giải mã một loạt diễn biến bí ẩn ở Triều Tiên; Bình luận xung quanh việc Trung Quốc mở rộng bãi Đá Chữ Thập ở Trường sa; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.