vietbao

Người yêu quất

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Nguoi yeu quat
Quất Quảng Bá (Hà Nội). Ảnh: Lưu Quang Phổ.
Cũng chưa thấy ai nói quất là cây bản địa hay cây ngoại nhập, nhưng từ lâu lắm rồi đã có quất trong ngày Tết.

Tết đến nhà nào cũng chơi hoa, chơi cây. Hoa có nhiều loại, nhưng hoa ngày Tết thường là hoa đào, hoa mai, hoa trà, hoa cúc... Cây thì có lẽ không có nhiều thứ, chủ yếu là cây quất. Cũng có người chơi cây cảnh, cây thế, các loại địa lan; nhưng mua những loại cây này không ít tiền, và chăm sóc nó cũng không dễ, cho nên cũng chỉ có một ít người chơi. Chủ yếu là mua cây quất về để trong phòng khách.

Nhà giàu thì mua cây quất đại để kín một góc nhà; nhà nghèo thì chơi quất lỏi, để trên chiếc đôn, chiếc ghế đẩu. Cây to hay cây nhỏ, thì quả nào quả đó cũng phải vàng au, rực rỡ.

Các làng hoa đời Lý, đời Trần ở ven đô đều có đất trồng quất. Nhưng trồng cho ra cây quất ngày Tết thật không đơn giản. Quả phải chín đều, vàng mọng đúng vào dịp Tết. Vì thế phải có kỹ thuật riêng. Trồng quất là phải có cách chăm quất, lại còn đảo quất cuối mùa xuân trên nền đất phù sa để ép cây ra hoa trái vụ, kịp ra quả chín vào dịp Tết.

Có nhà chơi quất, ra giêng, hạ quất xuống vườn, nhưng trồng và chăm bón như các loại cây khác thì vẫn ra hoa, kết trái, nhưng quả to, quả nhỏ, quả xanh, quả chín lỗ đỗ; để ngoài vườn thì còn được, chứ để trong nhà ngày Tết thì không ra làm sao. Người nghèo, mua đại một cây quất về, cốt sai quả, chín đều một màu là được. Còn người có tiền, khó tính, lại chọn cây có lá, có chồi lộc, có quả, có hoa có nụ, hình cây đầy đặn như cây rơm ngày mùa. Còn bây giờ, không biết ai "sáng tạo" ra kiểu cây quất dáng cây thông Nô-en của phương Tây(!).

Cây quất chín vàng đều, óng ả, hình mũ nấm của dáng quất truyền thống trông đã thấy sự thịnh vượng và đầy đặn ùa vào nhà đầu năm. Trước đây, chỉ một vùng đất Nghi Tàm là có quất Tết; bây giờ đã chuyển giao kỹ thuật khá rộng vì đất Nghi Tàm nhiều nơi đã thành phố, cho nên có thêm quất Hưng Yên, Hải Dương, Nam Định... Nhưng người tinh ý, sành chơi thì nhận ra ngay, chỉ mua quất Nghi Tàm, quả vừa xinh xinh, vỏ mỏng và bóng láng, chín mọng một màu vàng sẫm vào dịp Tết Nguyên đán.

Cây quất quen thuộc lâu đời với con người như thế, nhưng xem ra rất ít vào văn thơ. Chỉ thấy các cụ vịnh đào, vịnh trà, vịnh mai, vịnh lan, vịnh cúc, vịnh trúc.

Thơ vịnh không chỉ mô tả mà còn để dốc bầu tâm sự, nhân cái cảnh, cái vật mà nói lên tâm sự của mình. Hình như cây quất ít giúp các cụ liên hệ một ý tưởng nào đó trong cuộc đời; cho nên vẫn chơi quất, nhưng ít thấy có thơ vịnh quất.

Lâu nay tôi vẫn nghĩ như thế. Đọc thì cũng chưa thể nói là nhiều, nhưng cũng không thể coi là ít. Chắc chắn là không đọc hết, nhưng những bài thơ Tết hay nhất của các tác giả nổi tiếng đều có dịp đọc, qua sách tuyển của các danh nhân, học giả.

Ví như nhà thơ lớn Nguyễn Khuyến cũng được đọc nhiều, đọc cả thơ nôm, thơ dịch từ thơ chữ Hán. Thơ cụ cũng tả mùa hè, mùa xuân, nhưng tả mùa thu thì tuyệt vời. Tả mùa thu thì cụ có nhiều bài, nhưng 3 bài: Thu vịnh, Thu điếu, Thu ẩm là tuyệt tác. Bỗng một ngày, tình cờ đọc tập thơ Nguyễn Khuyến thấy có bài thơ chữ Hán Người yêu quất do Nguyễn Văn Tú dịch. Thấy lạ, cho nên đọc ngay và ngẫm nghĩ. Cụ viết:

"Yêu cúc cùng yêu sen

Mỗi người ưa mỗi mặt

Ta tính vốn yêu chung

Đến già chỉ yêu quất".

Ngoài 3 bài thu nổi tiếng, cụ Tam Nguyên đã từng có thơ vịnh các loại hoa cúc, hoa mai, hoa thủy tiên, mỗi cây mỗi vẻ; vịnh mỗi cây gửi gắm một tâm sự. Còn vì sao "đến già chỉ yêu quất" thì cụ Tam Nguyên đã nói hẳn cái lý đó trong thơ:

"Yêu vì cay không tê

Yêu vì chua không gắt

Yêu vì ngọt khác đường

Yêu vì đắng khác mật".

Cũng tưởng cây quất như mùa xuân, qua rồi cái rét mùa đông, chưa tới cái nóng gay gắt mùa hạ nhưng khi miêu tả cây quất, thì lại là tâm sự của cụ:

"Chẳng đưa hương ngọt ngào

Chẳng chen nơi sầm uất

Vườn nhà từng sống quen

Hơi đông khó bắt nạt".

Nghĩa là khi đã ngẫm trải sự đời nhiều nỗi truân chuyên, cụ chợt yêu cái "mức độ" của vị quất, yêu cái giản dị cuộc sống đời thường, yêu bản lĩnh cứng cỏi, dù hơi lạnh giá mùa đông cũng "khó bắt nạt!" của cây quất.

Đọc bài Người yêu quất của cụ Tam Nguyên tôi thích ngay, không chỉ vì đã nhiều tuổi rồi, dễ đồng cảm với tâm sự về tấm lòng kiên cường nhưng khiêm tốn, mức độ của cụ.

Vì tuổi trẻ của tôi cũng như của nhiều người cùng lứa, thường có sự bồng bột, cực đoan, hiếu thắng, đôi khi phạm lỗi với bạn bè; đến khi nhiều tuổi mới thấy thấm thía cái sự "vừa phải", vừa phải mà vẫn trung trinh. Mà còn vì, như có tác giả đã nêu lên một nét trong văn hóa Việt Nam: "Văn hóa Việt Nam là văn hóa khiêm tốn, mộc mạc, không có cái gì cực đoan", "chuộng cái bình thường, vừa phải, gần gũi, quen thuộc, tránh mọi cực đoan” (theo Phan Ngọc trong sách Bản sắc văn hóa Việt Nam và Hoàng Tùng trong sách Từ tư tưởng truyền thống của dân tộc đến tư tưởng Hồ Chí Minh)...

Vì vậy, cây quất đâu chỉ hợp với thời gian và những người ở ẩn, mà nó vẫn là lòng yêu thích của mọi thế hệ những người hành động khi mỗi độ xuân về.

Hữu Thọ

Việt Báo
Mẹ chơi trò tung hứng, con rơi xuống đất tử vong
Comment :Người yêu quất
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Người yêu quất bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Nguoi yeu quat ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Người yêu quất ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình
lovers whipped
Vietnam, Tam Nguyen, Nghi Tam, native plants, girlfriend, confided, love for culture, so, blueberries, fire and earth, fruit, bay
Also never seen anyone said blueberries are native or exotic tree, but had long ago whipped the New Year ..
Đạt ý nguyện nhờ treo tranh theo phong thủy
Đạt ý nguyện nhờ treo tranh theo phong thủy

Để đạt được các mong muốn thầm kín của bản thân trong cuộc sống, bạn có thể treo trong nhà các biểu tượng phong thủy đầy ý nghĩa như sau:

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t