Nghệ sĩ Ngọc Giàu: "Ba má cho tôi nhân nghĩa ở đời"

Nghệ sĩ ưu tú Ngọc Giàu.

"Má tôi không thích con gái diện quá. Áo má may cái gì tôi cũng thấy đẹp vì trong đó có cả một khối tình mà má dành cho con. Mỗi lần về cúng má, thăm ba, tôi vẫn thích được giản dị, cởi bỏ sự nổi tiếng để được sống như ngày còn có má". Nghệ sĩ ưu tú Ngọc Giàu đã tâm sự như vậy khi nhớ về người mẹ đã quá cố của mình.

Bà kể, má mình là người chân chất, về làm dâu, má chịu nhiều cơ cực nên chỉ biết sống an phận. Ba thì phải đi làm tài xế lái xe ủi đất, phơi mình giữa cái nóng của thời tiết và nhựa trải đường. Buổi sáng, cô bé Giàu đi học được má xới cho một bát cơm có con cá rô kho. Trưa tan học, cô lại ghé qua nhà thờ Thủ Thiêm phụ kéo chuông báo giờ, được cha cố cho một lát phô mai và trái chuối già xanh biếc. Bản thân cô chỉ có mấy bộ đồ thay đổi, nên hằng ngày đi ngang chợ thấy người ta treo bán áo quần mà thèm thuồng chiếc áo bông màu vàng ươm.

Cho tới một ngày ba hứa sẽ mua cho cô chiếc áo, nhưng chờ mãi giấc mơ đó không thành. Vậy là Giàu lấy bút chì vẽ cho mình chiếc áo, ép vào cặp cho đỡ "nghiền". Ngày được anh Ba Thành Tâm xin cho theo gánh hát Kim Phụng, má cô đã thức suốt đêm lấy chiếc áo dài màu vàng của mình sửa lại cho con mặc. Đó là chiếc áo mới đầu tiên trong cuộc đời đi hát, mộc mạc, chân quê nhưng chứa chan tình của má.

Nghề hát giúp thoát khỏi đói nghèo

Thấy ba má nghèo khổ, người anh Ngọc Giàu đã giới thiệu cho cô ký hợp đồng với mấy thuyền Sơn Đông mãi võ. Cô được dạy ca, múa võ. Nhớ lại thuở xa xưa, nghệ sĩ kể: "Không thể nào nhớ cái tướng cục mịch của tôi hồi đó múa võ ra sao, nhưng thấy người ta vỗ tay và mua thuốc cao đơn hoàn tán trị đau bụng, ho, tiêu chảy tôi vui lắm! Nhưng khi thấy con nít ở miệt Thủ Thừa - Long An xôn xao đi học, tôi khóc, năn nỉ anh Ba dẫn về nhà để đi học. Cuối cùng tôi cũng được toại nguyện. Thấy con về, má đón tôi trong vòng tay và khóc nức nở. Ba cũng vậy, ông buồn vì mỗi chiều vắng tiếng ca bắt chước cậu Mười Út Trà Ôn của tôi".

Khi vào gánh Kim Phụng, tuy chỉ được ca salon, ngâm thơ hậu trường, nhưng cô bé Giàu đã kiếm được đồng lương để giúp đỡ ba má. Năm 12 tuổi, biết con không thể nào dứt khỏi nghiệp hát, người mẹ đã dặn Ngọc Giàu: "Con đi theo gánh hát người ta phải biết phận mình mà cầu tiến. Đừng ham chơi lơ là việc học. Cái vốn trời cho chỉ là giọng ca, còn muốn sống tròn với đạo hát phải biết mài dũa chính mình". Là một giọng ca cải lương khá nổi thời đó, Ngọc Giàu đã giúp gia đình sắm được nhà, tạo dựng sự nghiệp cho các anh chị. Nhưng má của bà thì lúc nào cũng tằn tiện như thuở còn nghèo túng.

Ngọc Giàu đã gần như quỵ ngã khi cô con gái đầu lòng Ngọc Hân qua đời vì bệnh máu trắng. Ngọc Phượng ra đời là niềm an ủi của nghệ sĩ. Bà và chồng là nhạc sĩ Anh Bằng đã đặt hết tình thương vào con gái út. Năm 1999, bà sang Mỹ với Hương Lan mấy tháng. Nỗi buồn nhớ con cộng thêm sự ra đi của nhạc sĩ Hữu Phước khiến bà không thể ở lâu hơn. Khi từ sân bay về nhà, bà ôm Phượng vào lòng và khóc. Bà tâm sự: "Có một điểm chung nào đó giữa các thế hệ làm mẹ mà tôi không đủ ngôn từ để lý giải. Chỉ biết ca câu hát: Con chim se sẻ nó đẻ cột đình, bà ngoại đẻ má, má đẻ mình bạn ơi. Ba má đã cho tôi cái vốn nhân nghĩa để sống không hổ thẹn với chính mình. Tôi mang ơn điều đó".

(Theo SGTT, số 27)