Kỳ thú chuyện gà Chợ Lách

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Ky thu chuyen ga Cho Lach
Con gà chuối này giá trên 2 triệu đồng. (ảnh: Mai Minh)

Với dân chơi gà, Chợ Lách - Bến Tre là vương quốc gà nòi. Gà Chợ Lách có vô số chuyện lý thú...

"Ba Cồ" bán gà...

Ông Châu Bô, ấp Vĩnh Hiệp, xã Vĩnh Thành, huyện Chợ Lách, Bến Tre có biệt danh gây ấn tượng là "Ba Cồ" - bởi thời trai trẻ ông mê gà nòi như điếu đổ, các trường gà khắp Nam kỳ lục tỉnh, nhỏ lớn ra sao ông đều có mặt. Ba Cồ còn có uy tín với dân chơi gà bởi trong tay ông lúc nào cũng có hàng tá gà dữ. Nay tuy lớn tuổi, giải nghệ, nhưng cái thú chơi gà vẫn cứ đeo mang. Cách đây vài tháng, trên Sài Gòn xuống ngã giá mua gà Ba Cồ 1 triệu đồng, Ba Cồ lắc đầu chê rẻ và nói: "Cho mấy ông cầm gà về Sài Gòn chơi, thua thì coi như tôi chưa đưa gà, còn thắng mấy ông trả tôi con gà này 5 triệu bạc". Trận đó Ba Cồ ẵm gọn 5 triệu đồng, còn dân Sài Gòn thì khoái chí vì quen được ông già xứ dừa điệu nghệ. Xứ này chuyện người nuôi gà nòi cưng gà, khoái các đòn, thế võ độc của gà... đâm ra mến gà nên trả bao nhiêu cũng không bán là chuyện thường. Chẳng hạn như con gà ó Mã Lai của ông Tư Cách ăn 18 độ, nhiều người năn nỉ ông đổi ngang chiếc Super Dream nhưng ông Tư vẫn lắc đầu.

Nay trên 70 tuổi với thâm niên chơi gà không dưới 50 năm, Ba Cồ kể hai chuyện vui vui: một là biếu con gà điều cho "tướng râu kẽm" chế độ cũ, hai là biết chuyện dân chơi gà qua mặt tướng Kỳ lấy bổn (nhân giống) con gà mồng lái ra sao. Nguyên Ba Cồ có con gà điều cực hay, ăn hàng chục độ, tướng gà đẹp, lông đều, chân vuông, mặt nhỏ, mắt tinh ranh. Khi đá, gà tung đòn thế hiểm, lúc thủ thì đá bon, đá giao chân đẹp mắt khiến cho dân trong nghề mê tít. Tiếng đồn bay xa, một tỉnh trưởng chế độ cũ đã phóng xe xuống gặp Ba Cồ. Ỉ ôi một hồi Ba Cồ mới hay vị khách này đòi mua gà bằng được để biếu tướng Kỳ đặng... xin miễn quân dịch cho người thân (!). Thương lượng xong, chỉ mấy tiếng sau tướng Kỳ đã cho... trực thăng xuống rước gà. Chuyện thứ hai là tướng Kỳ có con gà mồng lái chân xanh đá quá hay, gà này mua tận Phi Luật Tân, ra trường không ngán gà nào. Dân chơi liếc qua cũng biết đây là giống gà dữ, ai cũng muốn lấy bổn nhưng tướng Kỳ cho người chăm sóc rất nghiêm, khó gần. Sau cùng, phải "còm-măng" với người chăm sóc gà cho tướng Kỳ tráo được trứng, sau đó tại Bến Tre mới có bổn gà mồng lái giỏi như bây giờ (!).

Ky thu chuyen ga Cho Lach

Gà lai Mỹ giá 1,5 triệu đồng.

Theo ông Ba Cồ, hồi đó chơi gà đúng phép tắc lắm, săm soi chân cẳng, lông lá kỹ lưỡng vẫn chưa đủ, dân chơi gà khi đã có gà hay như con khét, gà ô, gà chân vuông, chân xanh thì khi đổ ra bầy đúng bổn phải là toàn gà khét hoặc ô, chân xanh vuông không có màu lông, kiểu chân khác. Còn bây giờ đổ tùm lum khiến gà bị lai tạp, phả hệ mất dần cái độc đáo riêng. Gà đúng bổn là gà dù có bị đối thủ đá gãy chân, xệ cánh, hộc máu cũng gườm gườm nhìn không chạy hoảng. Có con dù gần chết nhưng cái uy dữ quá khiến gà đang trên cơ cũng ớn đâm đầu bỏ chạy, nên mới có câu "Gà chết ăn gà sống” là vậy. Mà gà trống dữ, con mái cũng phải hung, ví như lông đều, mặt râu, tư thế đứng hình giọt mưa thì khi đổ bầy mới có nòi hay.

Xem tướng và lập phả hệ cho "linh kê"

Gặp anh Nguyễn Văn Sê, một người chuyên bán gà nòi hàng xóm của ông Ba Cồ mới hay chuyện chăm sóc gà đúng cách cũng nhiêu khê vô cùng. Nào là bắt ếch nhái, cào cào, châu chấu và xắt cả thịt bò cho gà ăn. Lại phải tắm nước nóng, lau mặt, lau cánh cho gà mát, 5 giờ sáng đem gà ra hứng sương, 12 giờ đêm thức cho gà uống nước. Hàng đêm còn phải rờ xem bầu diều xẹp hay cứng, kiểm tra phân gà coi gà có bệnh gì không, nếu phân màu trắng xanh mới yên tâm. Mỗi ngày, người nuôi phải quần gà cho chân cẳng cứng và cho gà sung bằng cách nhốt con mái trong bội thả con trống bên ngoài, con trống thấy mái sáng mắt cứ chạy rè rè. Muốn gà lên lông đẹp phải cho uống hột... gà, vài tuần phải cho gà "luyện võ", dân trong nghề coi gà xổ thấy con nào đá đều chân, trận nào cũng hay, không lên xuống thất thường đưa gà đi ra trường liền. Cũng có vài điều lưu ý như không cho gà ăn thằn lằn nhiều bởi gà bị gom thịt mau xuống sức, trước khi đá không cho đạp mái nếu không gà bị lỏng cốt, cần nắm rõ gia phả gà không cho cùng bổn đạp nhau...

Anh Sê bảo nhỏ với chúng tôi - người nuôi phải biết xem... tướng gà nữa. Nào là kỳ vi chân cẳng, dáng đứng tướng đi, hình thể. Rồi nào là con khét với con xám kỵ nhau, con xám mạng thổ, con khét mạng hỏa, con ô mạng thủy, con điều mạng kim, phải coi mạng nào ky giờ nào, hợp giờ nào. Và nhất thiết khi nhập nha làng gà cũng phải biết rành rọt mấy câu truyền khẩu như: "Gà que gà vàng đâm nhiều"; "Sáng gà điều chiều gà xám" ám chỉ gà xám hạp từ 3 giờ chiều trở xuống, đá giờ này gà rất lên chân, còn con điều dữ cỡ nào mà đụng gà ô chân trắng mỏ ngà phải chạy độ lẹ, nếu không giao chân vài cái gà điều chết liền. Hay chuyện gà móng cổ (ngay cổ mọc móng) phải canh con nước, nước ròng đá hay nhưng nước rong đá dở tệ, cũng phải coi khi nào móng lú lên mới ra trường, còn khi chưa tới giờ lú móng nên úp lồng bằng không bao nhiêu tiền cũng thua sạch. Còn các "linh kê" (như tử mỵ, áng thiên) không ngán con nào nhưng lại kỵ rơ với gà sinh đôi, gà có vảy thổ địa. Nhưng con thổ địa lại bị con xuyên đao khắc tinh. Và rồi còn vô số "linh kê" khác như gà có tướng đi như vịt, gà ngũ sắc, gà long tượng, gà móng cổ, gà không lưỡi, gà chuột... các gà này hiếm có trên đời trị giá đáng bạc muôn.

Cũng từ đây chuyện sính gà linh mới sinh chuyện... "lên đời" gà bằng đủ kiểu. Tỷ như cắt lưỡi gà để thành gà không lưỡi, nhuộm lông gà thường thành gà ngũ sắc, cạo vảy thường dán vảy dị thường cho thành gà dữ. Hoặc như chuyện gà tử mỵ không bao giờ đi dưới sào phơi áo quần, kẻ gian bèn luyện chơi ăn may sao cho con gà thường gặp sào đồ cũng không... chui qua(!). Ôi thôi, đủ trò ma giáo !

Triết lý về gà

Ky thu chuyen ga Cho Lach

Ông Ba Cồ xem chân gà. (ảnh: Mai Minh)

Anh Sê chơi gà đến độ thượng thừa như vậy nhưng cũng phải phục lăn "trùm gà" Bảy Thảo - tức Mai Hồng Thảo ngụ ở ấp Đông Á. Vừa vào nhà anh Bảy đã nghe tiếng gà cục cục liên hồi, khu vườn rộng mênh mông chứa cả trăm con gà tơ đi lại, còn trong chuồng là hàng chục gà nòi đang nghênh ngang gườm gườm tranh nhau gáy rân trời. Mỗi năm, anh Bảy cung cấp hàng trăm gà nòi cho các miệt Trà Vinh, Cà Mau, Bạc Liêu, Cần Thơ, Sài Gòn... giá bét nhất cũng phải 1 triệu đồng một con. Trong các gà nòi xuất chuồng, có một con khiến tên tuổi anh Thảo nổi danh trong làng chơi. Đó là con gà ô tơ bán cho Thạch Cà Na ở Trà Vinh với giá 1 triệu đồng. Thấy gà đá hay quá, một tay chơi gà máu mặt nhất nhì Cần Thơ là D.T ngã giá mua lại đến... 30 triệu đồng. Thạch Cà Na tiếc gà hay không bán, D.T lại kèo nài: "Thôi ông cho giá đi, bao nhiêu tôi cũng trả". Với kinh nghiệm chục năm trong nghề nuôi gà nòi cung cấp cho thị trường, Bảy Thảo lý luận cách nuôi gà cũng khác người, đất nuôi gà cũng như đất trồng cây phải thay đổi thì gà càng tốt tướng. Ở những vùng đất vườn chưa thả nuôi gà Bảy Thảo đã hợp đồng với gia chủ, anh giao gà trống mái và giao kèo khi gà ấp nở thành gà tơ anh sẽ bắt lại gà và tùy theo con trống tốt hay xấu mà anh trả công nuôi vài ba trăm ngàn một con. Nuôi gà nòi cũng “lên voi xuống chó” lắm, gặp thời đổ mẻ ra gà dữ, gặp vận xấu thì đổ ra chỉ toàn gà thịt. Dòng gà cũng đổi bổn thường xuyên cho phù hợp thị hiếu thị trường, Bảy Thảo đã không ngại ngần bỏ ra hàng ngàn đô la để mua gà nòi Mỹ lấy bổn. Gà Mỹ có cái hay như phổi nhỏ (cựa đâm ít trúng), đá đòn mạnh như võ sĩ quyền Anh, cái dở là đá không biết né cứ giao thẳng chân. Trong khi đó, gà Việt đá chân đòn không mạnh bằng gà Mỹ nhưng biết tránh đòn, lừa thế phản công. Cho lai hai giống gà này sẽ có giống gà ưu điểm hơn, đá đòn mạnh, phổi nhỏ đâm ít lủng.

Anh Bảy buồn buồn nhận xét: Cách chơi đá gà mỗi thời mỗi khác, càng ngày càng phai nhạt đi cái tinh hoa, lý thú của một trò chơi dân gian. Nếu những thập niên trước đây, người chơi cho gà nòi đá bằng cựa cốt, mỗi độ kéo dài hàng tiếng đồng hồ chủ yếu để người xem thưởng lãm các đòn đẹp của gà. Còn bây giờ, do máu ăn thua sát phạt nhau, người ta chơi cựa sắt 5-7 phân, mỗi độ có khi chỉ vài phút là xong. Thế nên con gà Bến Tre cũng biến dòng theo, những con nào đá sát cựa, đâm nhiều mới được ưu tiên lấy bổn.

Thắc mắc chuyện con gà Bến Tre vì sao giỏi thì cả Ba Cồ lẫn Bảy Thảo đều lắc đầu, họ chỉ biết gà Chợ Lách nổi tiếng từ những năm 1960. Song dù chơi gà hay nuôi gà nòi giỏi tới đâu cả hai cũng có cùng nhận xét: Chơi gà vừa vừa thôi, chơi càng lớn càng chết lớn. Ba Cồ mê gà nhưng khuyên con cháu: "Nuôi chơi kiểng thôi à, ai mua thì bán, cái gan con gà chứ không phải gan mình, gà hay có con còn hay hơn".

Thanh Dũng - Khoa Chiến

Việt Báo
Comment :Kỳ thú chuyện gà Chợ Lách
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Kỳ thú chuyện gà Chợ Lách bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Ky thu chuyen ga Cho Lach ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Kỳ thú chuyện gà Chợ Lách ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình
interesting conversation chicken Cho Lach States
Three Co, Cho Lach, Ben Tre, Thao Bay, Saigon, Ga Cho Lach, he said, raising chickens, interesting, numerous, have children, funky playing, story, stone
With people playing chicken, Cho Lach - Ben showed only a kingdom. Chicken Cho Lach has numerous interesting stories ....
5 mẫu cầu thang không hợp phong thủy
5 mẫu cầu thang không hợp phong thủy

Những chiếc cầu thang giúp kết nối các tầng, mang lại ánh sáng giúp gắn kết các thành viên trong gia đình.Tuy nhiên nếu chúng ta lựa chọn những hình dáng cầu thang không phù hợp sẽ mang lại điềm xấu.

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Thoi su 24h077 Dam vo giet hang xom vi ghen
    Thời sự 24h(07/7): Đâm vợ, giết hàng xóm vì ghen

    HN: Đưa nạn nhân đi cấp cứu rồi đẩy xuống giữa đường?; Hơn 90 khách bị khách sạn "giam" xe vì không dùng đủ 3 bữa; Cứ mưa là ngập ở Quảng Ninh: Hiểm hoạ từ bãi thải treo trên đầu người dân; Ba mẹ con khóc thét, ngất lịm khi thấy chồng chết dưới bánh xe ben; Bỗng dưng bị đòi lại 1,35 tỷ đồng tiền trúng vé số giải đặc biệt

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ