Giảm học phí: Hà Nội lo “chặn” lạm thu

- Ngày 11/7, HĐND Thành phố đã thông qua phương án học phí mới theo hướng cơ bản là giảm. Tuy nhiên, kèm theo đó là những băn khoăn về tình trạng lạm thu có thể sẽ trầm trọng hơn...

>> Hà Nội đề nghị giảm mạnh mức học phí

Như TS đã đưa tin, UBND thành phố Hà Nội đã trình HĐND phương án học phí mới, theo đó đa phần là giảm. Ngày 11/7, HĐND Thành phố đã thông qua phương án này, tuy nhiên, kèm theo đó là những băn khoăn về tình trạng lạm thu.

Những năm gần đây, với mức học phí cũ, tình trạng lạm thu vẫn là vấn đề khá nhức nhối trong dư luận. Vì vậy, với mức thu mới theo chiều hướng giảm này, những lo lắng của các đại biểu không phải là không có cơ sở.

Chiếu theo bảng học phí vừa được HĐND thông qua, có thể thấy, so với mức học phí cũ của 4 tỉnh trước khi sát nhập về, mức học phí mới cơ bản là giảm hoặc giữ nguyên, một số địa phương như Mê Linh, so với khi sát nhập với Hà Nội, học phí tăng (7 ngàn đồng so với 20.000 đồng), không phải là nhiều và vẫn nằm trong quy định của NĐ 49 (học phí và các chi phí học tập không quá 5% thu nhập của hộ dân ở 1 vùng nhất định.)

Theo đại biểu Nguyễn Tùng Lâm, đưa ra mức học phi thấp là tốt, nhưng thực chất người dân cần sự ổn định đối với tất cả các khoản tiền học phải đóng. Đại biểu này đặt câu hỏi: “Sở Tài chính và Sở LĐ – TB&XH có đưa ra khung thu khác không? Đây mới là khoản phụ huynh quan tâm nhiều, ví dụ như tiền ăn, tiền chăm sóc bán trú, mầm non…

Trong khi đó, đại biểu Trần Thị Vân Hoa băn khoăn: “Thành phố đang thực hiện chương trình trường chuẩn, việc giảm học phí có thể ảnh hưởng tới tiến trình này không? Nên có bài toán cụ thể xem ngân sách Thành phố bù bao nhiêu, hiệu ứng xảy ra tiếp theo như thế nào trước khi thông qua? Cần nhắc các giải pháp” - đại biểu Vân Hoa nói.

Trao đổi về những băn khoăn này, bà Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Chủ tịch UBND Thành phố cho rằng, giáo dục là quốc sách hàng đầu, một năm Thành phố đã chi cho Giáo dục tăng 20%.“Chúng ta rất quan tâm và chất lượng giáo dục luôn dẫn đầu, quan điểm Thành phố là với điều kiện hiện nay, tạo điều kiện tốt nhất cho học sinh học tập. Trên tinh thần đó, chúng ta thực hiện nghị định 49 thì phải nằm trong khung của 49.”

Trước những lo ngại về gánh nặng ngân sách đè lên vai thành phố sau khi giảm học phí, bà Ngô Thị Doãn Thanh, Chủ tịch HĐND Thành phố khẳng định, nếu theo nguyên tắc tính về học phí và chi phí học tập phải bằng 5% mức thu nhập của các hộ gia đình thì mức học phí đúng ra phải là 300 ngàn đồng/tháng cho học sinh thành thị và trên 177 ngàn đồng/tháng cho học sinh nông thôn.

Tuy nhiên, để tạo điều kiện tốt nhất cho các em đến trường, Hà Nội đã chi cho giáo dục tăng 20% mỗi năm, so với cả nước. Với mức thu bị khuyết của các trường hiện nay do giảm học phí, Hà Nội sẽ lấy trong dự toán hàng năm 27 tỷ đồng để bù về, đảm bảo các trường vẫn hoạt động bình thường sau khi giảm học phí.

Điều mà phụ huynh quan tâm nhất là các khoản thu phải ổn định

Trường nào lạm thu phải chịu trách nhiệm

Trao đổi với báo chí, bà Nguyễn Thị Thùy, Trưởng ban Văn hóa xã hội, HĐND thành phố Hà Nội cho biết, vừa qua Ủy ban này có đi giám sát và nhận thấy vẫn còn tình trạng một số trường thu các khoản không có trong quy định.

“Tới đây, căn cứ vào quy định “5%” nói trên, trường nào lạm thu thì trường đó phải chịu trách nhiệm.” - bà Thùy nói.

Cũng theo bà Thùy, định mức thành phố cấp cho các trường là đủ cho điều kiện sinh hoạt bình thường. Nhưng qua giám sát cho thấy điều kiện học tập ở các trường không giống nhau. Có trường học sinh được học với điều hòa cả mùa đông và mùa hè, trong khi có trường chỉ có quạt, mùa đông chống rét bằng cách đóng cửa sổ… Có trường lương giáo viên cao, có trường lương thấp, v.v…

“Trường nào chi tiêu tiết kiệm thì sẽ đủ chi. UB Văn hóa xã hội đang kiến nghị UBND thành phố chỉ đạo các sở ngành đi rà soát và xác định tổng chi phí học tập và các khoản chi khác, sau đó tính toán ngân sách để làm sao cấp bù hợp lý cho các trường có mức học phí thấp.” - bà Thùy cho biết.

Trước những ý kiến cần phải đưa ra mức trần học phí cho khu vưc ngoài công lập, bà Thùy cho biết, thu học phí của học sinh liên quan nhiều đến chi phí đầu vào. Trong khi các trường ngoài công lập không chỉ hoạt động theo điều lệ trường mà còn theo luật doanh nghiệp, có lợi nhuận mới đầu tư. Điều kiện học, cơ sở vật chất, môn học của mỗi trường khácnhau tùy theo thỏa thuận với phụ huynh, do đó đưa ra mức trần là khó khăn.

“Đó cũng là bất cập của cơ chế xã hội hóa giáo dục hiện đang có hiệu lực. Tới đây thường trực UBND Thành phố sẽ tiếp thu và có báo cáo trung ương để xem xét điều chỉnh cơ chế này.” - bà Thùy nói.

Xuân Hưng