Thứ tư, 26 Tháng mười hai 2007, 10:09 GMT+7

Gặp “Ban” Binh trại giam Z30A

Gap Ban Binh trai giam Z30A

Không phải lần đầu tiên tôi đến một trại giam trọng phạm, nên cảm giác không nhiều ngỡ ngàng, cũng như không quá mơ hồ về hình ảnh người giám thị - chịu trách nhiệm quản lý cả mấy ngàn con người đang phải cách ly với xã hội, nhưng với đại tá Nguyễn Trung Binh, giám thị trại giam Z30A Xuân Lộc, Đồng Nai và một buổi trò chuyện dài vẫn là những bất ngờ không biết trước.

“Ban” là cách mà các phạm nhân gọi những người trong ban giám thị trại giam mà đại tá Nguyễn Trung Binh năm nay 57 tuổi là giám thị. Trước khi về làm giám thị ở trại giam trọng phạm Z30A anh từng công tác ở Yên Bái, Vĩnh Phú, Hà Nội, ở trại giam Tân Kỳ - Nghệ An, rồi đi Campuchia, làm chuyên gia giúp nước bạn. Thời gian Nguyễn Trung Binh học trong trường không có chuyên ngành về trại giam, mà chỉ học nghiệp vụ của ngành công an nói chung, nhưng anh gắn bó với nghề làm công an trại giam cũng đã gần hết phần đời. Không thích và không muốn nói về mình, nhỏ nhẹ, trầm tính nhưng rất rành mạch trong những trò chuyện liên quan đến công việc là ấn tượng mà người giám thị này mang lại cho người đối thoại với anh.

Phạm nhân có “sợ” trại giam không?

Tôi từng đọc một bài báo viết về trại Z30A mà tác giả bài báo hết lời khen ngợi cảnh quan, sự thanh bình và có phần dễ chịu đến mức một bà mẹ có con án chung thân đã nói đùa rằng: “Ở trong này sướng vậy bảo sao con tôi 10 năm nay không chịu về!”. Đúng là trại giam Z30A dễ gợi cho người ta cảm giác ấy nhưng tôi vẫn không đồng ý với người viết bởi lẽ “thưởng” và “phạt” phải nghiêm minh mới đảm bảo sự răn đe cho phạm nhân. Nên tôi cứ gắng hỏi đại tá Nguyễn Trung Binh rằng tại sao luật pháp thì chặt chẽ, nước ta vẫn còn áp dụng án tử hình, mà tỷ lệ tái phạm sau thời gian thụ án vẫn rất cao? Dù trong trại, các phạm nhân đều được học tập, rèn luyện bằng lao động, thông qua đó cũng cung cấp tối thiểu cho họ một nghề nghiệp tương thích với địa phương nơi họ cư trú, nghĩa là tạo một nền tảng tốt nhất cho họ khi ra trại có một nghề nghiệp ổn định để sống lương thiện.

* Anh có cảm thấy đối tượng nào thụ án xong mà khi trở về sẽ vẫn là mối nguy cho xã hội?

- Cái đó hơi khó. Ví dụ, một kẻ lưu manh chuyên trộm cắp bị kết án, vào trại giam rồi ra. Bản thân anh ta đã mặc cảm với xã hội, bên cạnh đó khi anh ta về cư trú ở bất kỳ địa phương nào cũng dễ bị kỳ thị, họ cũng khó xóa ấn tượng rằng đó là người xấu...

* Đó có phải là lý do mà tỷ lệ tái phạm ở nước ta cũng vẫn rất cao?

- Đúng vậy. Lẽ ra địa phương tạo điều kiện cho họ về công ăn việc làm. Có những chính sách thích hợp giúp đỡ gia đình họ thì chắc chắn họ cũng sẽ chẳng muốn tái phạm để vào tù làm gì. Tuy vậy cũng cần hiểu là cũng có những đối tượng bản chất của họ là không thay đổi. Nhưng ổn định cuộc sống của một người sau khi thụ án phụ thuộc nhiều vào trách nhiệm của xã hội.

* Ngược lại, những chính sách nhân đạo của Nhà nước có bao giờ làm phạm nhân không “sợ” trại giam không?

- Sự cách ly với xã hội bên ngoài và mất đi một số quyền công dân sẽ khiến họ phải sợ trại giam. Nhưng có trường hợp về mà không có nơi nương tựa họ lại muốn ở lại trại thì luật không cho phép. Luật quy định là người ta hết án ngày nào, phải tha họ ra ngày đó.

* Ở trại này, phạm nhân có biết hết mặt anh không?

- Biết chứ sao không? Khi họ vào đây tôi luôn phải trực tiếp gặp, rồi những buổi nói chuyện, tổ chức cho họ học tập về pháp lệnh, tuyên truyền cho phạm nhân nhận thức được. Hoặc ngay cả những ngày lễ kỷ niệm cũng cần làm cho họ hiểu truyền thống của dân tộc ta. Tổng kết năm cũng là dịp để giám thị gặp gỡ phạm nhân. Tôi cũng có những buổi đối thoại trực tiếp với phạm nhân.

Từ thời bộ lạc, cũng có những quy định để tồn tại

Trại Z30A mà đại tá Nguyễn Trung Binh làm giám thị có gần 6.000 phạm nhân (khoảng 400 nữ phạm nhân) trong số đó có đến hơn 500 phạm nhân bị nhiễm HIV, nhiều người ở giai đoạn AIDS. Trại có duy nhất 1 bác sĩ và 6 y sĩ. Anh Binh đang gửi đi học 3 bác sĩ nữa. Các phạm nhân khi ở những ngày cuối đời, nhiều trường hợp trại cho xe đưa họ về quê, với ý “nghĩa tử là nghĩa tận” để họ được chết trong vòng tay của gia đình. Nhưng không phải ai cũng được hưởng điều đó khi mà anh Binh kể cho tôi nghe một trường hợp, phạm nhân AIDS giai đoạn cuối, xe đưa về Thái Nguyên nhưng gia đình không nhận, lại đưa về trại để rồi các anh phải lo cho phạm nhân đó đến khi mồ yên mả đẹp. Cũng có nhiều phạm nhân hết hạn thi hành án, họ muốn xin ở lại trại vì không còn ai thân thích hoặc không biết sẽ sống tiếp ra sao.

* Một thời gian dài gắn bó với công việc này, anh có rút ra một kinh nghiệm nào chung cho công việc, ví như anh sẽ biết ngay với đối tượng này thì phải chọn cách nào để cải tạo được họ tốt nhất không thưa anh? Có đặc tính chung nào không cho từng loại tội phạm?

Gap Ban Binh trai giam Z30A

Đại tá Nguyễn Trung Binh và anh Minh - một phạm nhân cũ nay là chủ doanh nghiệp về thăm trại Z30A

- Có nhiều loại tội phạm lắm. Có những phạm nhân do cơ chế mà dẫn đến phạm tội. Trong công cuộc đổi mới, xã hội phát triển nhanh, có những kẽ hở của luật pháp nên họ phạm tội. Không có sự giống nhau giữa các loại tội phạm. Còn có tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia nữa. Đợt đặc xá của Nhà nước ta vừa rồi, các phạm nhân ra rất nhiều. Ở đây đã từng có rất nhiều phạm nhân của các vụ án nổi tiếng như Tân Trường Sanh, Tamexco, Năm Cam... Đặc điểm chung của tội phạm kinh tế là họ đều có học vấn, có tri thức. Những người này quản lý họ không vất vả. Đối tượng còn lại thì tương đối khó. Từ thời bộ lạc, cộng đồng nào cũng có quy định của cộng đồng ấy để tồn tại, nữa là một nhà nước. Một nhà nước với thể chế chính trị và hệ thống luật pháp, sự dân chủ cũng phải tồn tại trong khuôn khổ đó và bất cứ ai làm sai luật pháp đều bị trừng phạt theo đúng luật.

* Phạm nhân khi vào trại thì họ được học những gì và tâm lý của họ ra sao, thưa anh? Ở đây phạm nhân lao động theo ngành nghề nào chính?

- Khi vào trại thì họ đã xác định rồi. Họ phần lớn là yên tâm để cải tạo. Sau thời gian tạm giam họ có thể được lao động học tập và được tiếp xúc với gia đình mỗi tháng một lần. Mỗi lần một tiếng. Nếu cải tạo tốt thì giám thị cho gặp thêm. Nhiều người có thể được gặp nhau 24 tiếng đồng hồ ở nhà hạnh phúc của hai vợ chồng. Ở đây chúng tôi phải suy nghĩ và sắp xếp họ theo địa phương họ sống. Có những người cho họ học nghề xây dựng, có người học nghề may, những người ở miền núi được học cách trồng cây công nghiệp. Có người thì đào tạo nghề mộc.

* Có rất nhiều phạm nhân khi cải tạo, vẫn có thể khai thác từ họ để phá nhiều vụ án khác, có đúng không ạ?

- Đó là nghiệp vụ công an rồi. Trong quá trình phạm tội, bị bắt, đã đấu tranh với họ. Nhưng tại trại, trong quá trình học tập và được giáo dục, họ sẽ khai báo thêm những điều khác có thể phục vụ cho nhiều chuyên án quan trọng. Đặc biệt là những vụ án ma túy, chúng tôi đã khai thác được từ các phạm nhân trong trại và cung cấp thông tin cho các cơ quan điều tra ở các tỉnh.

***

Theo quy chế quản lý mà nói thì bất kỳ chuyện gì xảy ra thủ trưởng đơn vị sẽ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn. Nên đụng chuyện đến đâu giám thị là người sẽ mệt đến đó. Cán bộ thời trước cũng khác cán bộ thời nay, ngành công an kỷ luật nghiêm minh nên lúc nào cũng phải lo đến việc kiểm tra thực hiện các quy định. Trại Z30A gần 6.000 con người, trách nhiệm của các anh phải lo từ ăn mặc, sinh hoạt, cuộc sống của phạm nhân nơi đây trong suốt thời gian họ thi hành án. Có phải ai cũng chấp hành nghiêm chỉnh đâu! Ở ngoài xã hội nhìn nhau đã có thể sinh chuyện huống hồ ở đây, có khi chỉ là tranh nhau chuyện lấy nước trước hay sau đã sinh chuyện. Nên anh Binh có nghỉ phép hay đi đâu cũng không yên tâm đi lâu. Quy định của trại giam là luôn trực 24/24 giờ, 2/3 cán bộ phải sẵn sàng trực tại trại dù là Tết hay ngày lễ. Mỗi dịp Tết việc lo ăn ở, vui chơi cho phạm nhân cũng là những chuyện rất mệt mỏi. Sợ nhất là phạm nhân trốn, trốn thì phải đi bắt mà tìm người như tìm chim.

* Thường thì phạm nhân trốn như thế nào? Họ làm cho các anh mất cảnh giác bằng cách tỏ ra ăn năn hối cải hay bằng những cách nào khác?

- Trên đời này chẳng có cách nào giống cách nào. Mình tìm các cách để quản lý họ thì họ ngồi trong cũng nghĩ ra đủ cách để thoát thân nếu họ có ý muốn đó. Một cán bộ trại giam cũng chỉ là một con người. Mỗi năm 12 tháng suốt ngày bên cạnh phạm nhân sao không có những phút sơ hở được. Chúng tôi làm nghề giám thị, mỗi lần họp hành tổng kết năm không ai dám bảo đảm trại của tôi an toàn tuyệt đối. Không ai dám nói thế. Những gì nói được chứ điều đó không dám nói vì không lường nổi đâu. Hàng ngàn người là hàng ngàn mưu mẹo. Như có phạm nhân lấy thuốc lào trộn với tương ớt rồi nuốt vào để nôn ra giống chảy máu dạ dày. Với bệnh như thế chúng tôi bắt buộc phải đưa lên tuyến trên, khi đó sự quản lý sẽ có phần nhẹ hơn ở trại, họ sẽ tranh thủ để trốn. Nhưng lâu lắm rồi, từ khi tôi vào quản lý trại này năm 1999 cũng chưa xảy ra việc để phạm trốn lần nào nữa.

Tôi thương lính của tôi

* Anh có nói một lần, ngày nghỉ, anh cũng không muốn cho cán bộ trẻ của anh ra ngoài vì cảm thấy không yên tâm bởi sợ họ dễ bị “tai nạn”?

Gap Ban Binh trai giam Z30A

Các phạm nhân phân trại K1 sau giờ nghỉ trưa đi lao động buổi chiều

- Nói đùa vậy để thấy cái thiệt thòi của anh em cán bộ thôi. Anh em đã vào nghề này, là xác định gắn bó lâu dài. Trại thì xa, cách Sài Gòn cả trăm km, thêm nữa lại trong vùng rừng núi, thiếu thốn đủ bề. Sự hy sinh của họ là rất lớn. Phạm nhân tuy bị giam giữ nhưng làm thêm họ còn có tiền lưu ký, thậm chí có người có tiền gửi về nhà. Ngày Tết phạm nhân cũng được ăn gấp 5 lần ngày thường, có thịt, có bánh chưng. Giao thừa có cúng tất niên và cán bộ nấu chè cho phạm nhân ăn.

* Phạm nhân có nhiều người không biết chữ không anh?

- Nhiều chứ, chúng tôi phải kết hợp với phòng giáo dục huyện Xuân Lộc để xóa mù cho họ.

* Với những đối tượng nghiện ma túy thì các anh làm cách nào để ngăn chặn ma túy lọt vào?

- Phải kiểm tra trực tiếp bằng tay thôi. Họ cũng tinh vi lắm. Có người họ mang con gà sống lên cho chồng hay bạn, rồi họ cho con gà nuốt vào bụng ma túy. Đến khi vào họ mới mổ gà lấy ra.

* Có phạm nhân nào ghê gớm ở bên ngoài mà vào trại lại rất bình thường không?

- Vợ Năm Cam là Trúc “mẫu hậu” ở đây này, ngày ngày bóc hạt điều.

* Việc xét đặc xá hàng năm ở trại thì sao ạ? Có thể có tiêu cực không, thưa anh?

- Không thể, vì quy chế xét đặc xá là do Thủ tướng Chính phủ ban hành, hồ sơ phạm nhân lưu trữ thường xuyên, 3 tháng 1 lần có nhận xét. Cán bộ trực tiếp quản lý trách nhiệm từ dưới lên trên. Một đội gồm có đồng chí công an trinh sát, công an bảo vệ, công an quản lý hồ sơ, quản giáo... tập trung về đánh giá từng con người. Mỗi 6 tháng phạm nhân lại bỏ phiếu nhận xét cho nhau. Khi xét đặc xá, đủ tiêu chuẩn thì mới được.

* Cảm giác của anh ngày đặc xá đó ra sao?

- Thực ra mình giống như làm nghề thầy giáo, học sinh đỗ đạt cao thì mình mừng chứ sao không?

* Tôi thấy anh có vẻ rất thương lính của anh, một cách đầy xót xa?

- Nói thật với bạn, hai con tôi theo nghề tôi mà không làm trại giam. Có khi tôi về nhà, 2 con tôi được nghỉ chiều thứ sáu đến sáng thứ hai. Trong khi lính của tôi 24/24 giờ chẳng được nghỉ ngày nào, làm sao không thương họ được.

* Anh đã xa nhà bao nhiêu năm rồi?

- Cảnh xa nhà cũng cực lắm. Tôi sống một mình với cái giường nó rộng mênh mông đã quen, lâu lâu mới về nhà. Vợ chồng ở gần quen nết còn hiểu nhau, ở xa về không được như vậy. Con cái cũng vậy, tuổi trẻ nó khác, đêm đi giao lưu bạn bè, café hay uống cốc bia, về tôi khó chịu, chúng bảo, bố dạo này khó tính. Còn cháu, ông về giơ tay bồng cháu, cháu chạy đi vì cháu có bao giờ tiếp xúc với ông đâu. Nghề này của bọn tôi là vậy. Còn với phạm nhân, tôi nghĩ họ cũng là con người, giúp họ nhận thức lỗi lầm để cải tạo chứ không tạo thêm mặc cảm cho họ. Nói về luật thì mình phải nghiêm khắc nhưng với lương tâm thì mình phải đối xử có tình. Có những phạm nhân đã nói: “Chúng tôi thì có thời hạn chứ cán bộ thì không có thời hạn”.

***

Đại tá Nguyễn Trung Binh cũng có những nỗi buồn và những ám ảnh riêng. Như câu chuyện không chỉ là đùa mà anh kể, về nhà, đêm nghe tiếng xe sa xuống hố bên nhà ầm 1 tiếng, đã ngồi bật dậy mặc áo vào vì tưởng mơ hồ 3 phát súng báo động có phạm trốn. Tôi rời Z30A khi trời đã sập tối. Khuôn viên K1, K2 nơi ở của phạm nhân, bóng tối dường như quánh đặc hơn. Chỉ mới đây thôi họ mới kéo được điện về, còn trước là máy nổ 2 tiếng mỗi đêm. Phạm nhân thì phải trả giá cho những tội lỗi mà họ đã gây ra, nhưng còn các cán bộ công an nơi đây, và đại tá Nguyễn Trung Binh - người gắn bó cả đời với sự nghiệp cải tạo phạm nhân, đó mới chính là một sự hy sinh âm thầm mà tôi thực lòng kính trọng.

Bài & ảnh: Lê Thị Thái Hòa

Việt Báo

Nhận xét tin Gặp “Ban” Binh trại giam Z30A

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Gặp “Ban” Binh trại giam Z30A bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gap Ban Binh trai giam Z30A ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Gặp “Ban” Binh trại giam Z30A ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình.

Meet "Board" camp Z30A Infantry
Nguyen Trung Binh, Dong Nai, Z30A, Xuan Loc, management responsibilities, responsible, who supervised the first time, prisoners, prison officials, university nurse, social, police, work,

not my first time to a major prison offense, the feeling not much surprised, nor too vague image supervisor - responsible for managing even thousands of people are not isolated from society, but the Colonel Nguyen ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2611 Bang cuop chat tay lay 50 cay vang
    Thời sự 24h(26/11): Băng cướp chặt tay lấy 50 cây vàng

    Dẹp xe quá tải: Hà Tĩnh đang ‘nợ’ một lời hứa; Băng nhóm chặt tay cướp 50 cây vàng gây chấn động; Nữ sinh lớp 10 chết bất thường trong nhà nghỉ; Nhiều tình tiết mới vụ mất điện hàng không hy hữu...

  • Thoi su 24h2511 Ung ho phuong an nghi Tet 9 ngay
    Thời sự 24h(25/11): Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày

    Chi tiền triệu mua tin về tham nhũng; “Mất điện tại sân bay do UPS hỏng là nói sai!”; Ủng hộ phương án nghỉ Tết 9 ngày; Phó giám đốc bệnh viện E trung ương bị bắt tại nhà nghỉ; Bị dồn ép, cước taxi, vận tải giảm tới trên 30%; Cha ruột giết con gái đang mang thai... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 25/11.

  • Thoi su trong ngay Danh ghen tren may bay
    Thời sự trong ngày: Đánh ghen trên máy bay

    Bến Tre, TPHCM thu hồi đất, dỡ nhà ông Trần Văn Truyền; Bộ trưởng Thăng: Sự cố mất điện có phải phá hoại?; SGK tiếng Anh: "Làm ầm ĩ là...không biết gì"; "Hố tử thần" sụt lún trở lại; "2 bà, 1 ông" đánh nhau trên máy bay...

  • Thoi su 24h2111 Thu hoi nha dat cua ong Tran Van Truyen
    Thời sự 24h(21/11): Thu hồi nhà đất của ông Trần Văn Truyền

    Thu hồi nhà, đất của ông Trần Văn Truyền; Gói quà 20/11 phát nổ, 1 phụ nữ tử vong; VTV xin lỗi vụ phát sóng "Nhặt xương cho thầy"; Hà Hồ bật khóc, nêu lời giải cho quan hệ với Cường đô la; Từ 1/1/2015 tăng mức phạt xe quá tải... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/11.

  • Thoi su 24h2010 2 may bay suyt dam nhau tai SG
    Thời sự 24h(20/10): 2 máy bay suýt đâm nhau tại SG

    Đổi chứng minh thư thành thẻ căn cước công dân;Hai máy bay suýt đụng nhau trên không;Thuê người giả mạo Thứ trưởng Y tế để lừa tiền tỷ; Sát hại con tin để quỵt nợ 50 triệu đồng; "100 nghìn/cô" - cuộc định giá đau xót trong ngày 20/11?... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/11.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 162211
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 16-22/11)

    Hà Tĩnh: Mổ đẻ, BS "quên" kim trong bụng bệnh nhân 9 năm; Bình Dương: Một phụ nữ chết tức tưởi sau khi chích thuốc tại phòng khám tư nhân; Trứng gà thật - giả, phân biệt thế nào?; 83% đàn ông "thả rông" trong lần quan hệ đầu tiên; Mẹo chăm sóc da cho trẻ vào mùa đông; Lý do không ngờ khiến mẹ chậm mang thai; Người hay lo lắng dễ bị mất trí nhớ; Cách giảm cân hiệu quả trong 1 tuần... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1611 2211
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (16/11 - 22/11)

    Nghị trường QH nóng chuyện chạy chức, chạy quyền; Ước vọng của Hai lúa được phong Đại tướng quân; Sách Luật in hình nghệ sỹ Công Lý: Luật pháp không phải trò hề; Làm khu nghỉ dưỡng trên núi Hải Vân: Quá nhạy cảm quốc phòng!; Phát phim phản cảm,VTV nên có lời với các thầy cô giáo ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1611 2211
    Toàn cảnh Showbiz tuần (16/11 – 22/11)

    Mỹ Tâm được vinh danh giải thưởng 'Huyền thoại âm nhạc', Hình nghệ sĩ Công Lý bị xuất hiện phản cảm trên bìa sách luật, Tranh cãi số lượng khán giả trong live concert Heartbeat của Mỹ Tâm,

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1611 2211
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (16/11 - 22/11)

    "Tội phạm axit" và câu chuyện về quản lý; Kết cục thảm của những mối tình đồng tính nữ lệch lạc; Điểm tựa hoàn lương của 9X sát hại người yêu; 14 năm tù cho cơn ghen tuông mù quáng; Vụ TMV Cát Tường: Tội danh của bị cáo Tường và Khánh sẽ thay đổi?; Cảnh giác với chiêu lừa đảo tinh vi qua điện thoại;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tin Bong daThe thao noi bat tuan qua 16112211
    Tin Bóng đá-Thể thao nổi bật tuần qua (16/11-22/11)

    Tổng hợp diễn biến vụ nghi ngờ Công Phượng gian lận tuổi; Tổng hợp thông tin trước thềm AFF Cup của ĐT Việt Nam và các đội bóng cùng bảng; Tổng hợp các trận cầu hay cuối tuần... là những tin tức sẽ có trong bản tin Bóng đá cuối tuần của Việt Báo.

1