Thứ tư, 26 Tháng mười hai 2007, 10:09 GMT+7

Gặp “Ban” Binh trại giam Z30A

Gap Ban Binh trai giam Z30A

Không phải lần đầu tiên tôi đến một trại giam trọng phạm, nên cảm giác không nhiều ngỡ ngàng, cũng như không quá mơ hồ về hình ảnh người giám thị - chịu trách nhiệm quản lý cả mấy ngàn con người đang phải cách ly với xã hội, nhưng với đại tá Nguyễn Trung Binh, giám thị trại giam Z30A Xuân Lộc, Đồng Nai và một buổi trò chuyện dài vẫn là những bất ngờ không biết trước.

“Ban” là cách mà các phạm nhân gọi những người trong ban giám thị trại giam mà đại tá Nguyễn Trung Binh năm nay 57 tuổi là giám thị. Trước khi về làm giám thị ở trại giam trọng phạm Z30A anh từng công tác ở Yên Bái, Vĩnh Phú, Hà Nội, ở trại giam Tân Kỳ - Nghệ An, rồi đi Campuchia, làm chuyên gia giúp nước bạn. Thời gian Nguyễn Trung Binh học trong trường không có chuyên ngành về trại giam, mà chỉ học nghiệp vụ của ngành công an nói chung, nhưng anh gắn bó với nghề làm công an trại giam cũng đã gần hết phần đời. Không thích và không muốn nói về mình, nhỏ nhẹ, trầm tính nhưng rất rành mạch trong những trò chuyện liên quan đến công việc là ấn tượng mà người giám thị này mang lại cho người đối thoại với anh.

Phạm nhân có “sợ” trại giam không?

Tôi từng đọc một bài báo viết về trại Z30A mà tác giả bài báo hết lời khen ngợi cảnh quan, sự thanh bình và có phần dễ chịu đến mức một bà mẹ có con án chung thân đã nói đùa rằng: “Ở trong này sướng vậy bảo sao con tôi 10 năm nay không chịu về!”. Đúng là trại giam Z30A dễ gợi cho người ta cảm giác ấy nhưng tôi vẫn không đồng ý với người viết bởi lẽ “thưởng” và “phạt” phải nghiêm minh mới đảm bảo sự răn đe cho phạm nhân. Nên tôi cứ gắng hỏi đại tá Nguyễn Trung Binh rằng tại sao luật pháp thì chặt chẽ, nước ta vẫn còn áp dụng án tử hình, mà tỷ lệ tái phạm sau thời gian thụ án vẫn rất cao? Dù trong trại, các phạm nhân đều được học tập, rèn luyện bằng lao động, thông qua đó cũng cung cấp tối thiểu cho họ một nghề nghiệp tương thích với địa phương nơi họ cư trú, nghĩa là tạo một nền tảng tốt nhất cho họ khi ra trại có một nghề nghiệp ổn định để sống lương thiện.

* Anh có cảm thấy đối tượng nào thụ án xong mà khi trở về sẽ vẫn là mối nguy cho xã hội?

- Cái đó hơi khó. Ví dụ, một kẻ lưu manh chuyên trộm cắp bị kết án, vào trại giam rồi ra. Bản thân anh ta đã mặc cảm với xã hội, bên cạnh đó khi anh ta về cư trú ở bất kỳ địa phương nào cũng dễ bị kỳ thị, họ cũng khó xóa ấn tượng rằng đó là người xấu...

* Đó có phải là lý do mà tỷ lệ tái phạm ở nước ta cũng vẫn rất cao?

- Đúng vậy. Lẽ ra địa phương tạo điều kiện cho họ về công ăn việc làm. Có những chính sách thích hợp giúp đỡ gia đình họ thì chắc chắn họ cũng sẽ chẳng muốn tái phạm để vào tù làm gì. Tuy vậy cũng cần hiểu là cũng có những đối tượng bản chất của họ là không thay đổi. Nhưng ổn định cuộc sống của một người sau khi thụ án phụ thuộc nhiều vào trách nhiệm của xã hội.

* Ngược lại, những chính sách nhân đạo của Nhà nước có bao giờ làm phạm nhân không “sợ” trại giam không?

- Sự cách ly với xã hội bên ngoài và mất đi một số quyền công dân sẽ khiến họ phải sợ trại giam. Nhưng có trường hợp về mà không có nơi nương tựa họ lại muốn ở lại trại thì luật không cho phép. Luật quy định là người ta hết án ngày nào, phải tha họ ra ngày đó.

* Ở trại này, phạm nhân có biết hết mặt anh không?

- Biết chứ sao không? Khi họ vào đây tôi luôn phải trực tiếp gặp, rồi những buổi nói chuyện, tổ chức cho họ học tập về pháp lệnh, tuyên truyền cho phạm nhân nhận thức được. Hoặc ngay cả những ngày lễ kỷ niệm cũng cần làm cho họ hiểu truyền thống của dân tộc ta. Tổng kết năm cũng là dịp để giám thị gặp gỡ phạm nhân. Tôi cũng có những buổi đối thoại trực tiếp với phạm nhân.

Từ thời bộ lạc, cũng có những quy định để tồn tại

Trại Z30A mà đại tá Nguyễn Trung Binh làm giám thị có gần 6.000 phạm nhân (khoảng 400 nữ phạm nhân) trong số đó có đến hơn 500 phạm nhân bị nhiễm HIV, nhiều người ở giai đoạn AIDS. Trại có duy nhất 1 bác sĩ và 6 y sĩ. Anh Binh đang gửi đi học 3 bác sĩ nữa. Các phạm nhân khi ở những ngày cuối đời, nhiều trường hợp trại cho xe đưa họ về quê, với ý “nghĩa tử là nghĩa tận” để họ được chết trong vòng tay của gia đình. Nhưng không phải ai cũng được hưởng điều đó khi mà anh Binh kể cho tôi nghe một trường hợp, phạm nhân AIDS giai đoạn cuối, xe đưa về Thái Nguyên nhưng gia đình không nhận, lại đưa về trại để rồi các anh phải lo cho phạm nhân đó đến khi mồ yên mả đẹp. Cũng có nhiều phạm nhân hết hạn thi hành án, họ muốn xin ở lại trại vì không còn ai thân thích hoặc không biết sẽ sống tiếp ra sao.

* Một thời gian dài gắn bó với công việc này, anh có rút ra một kinh nghiệm nào chung cho công việc, ví như anh sẽ biết ngay với đối tượng này thì phải chọn cách nào để cải tạo được họ tốt nhất không thưa anh? Có đặc tính chung nào không cho từng loại tội phạm?

Gap Ban Binh trai giam Z30A

Đại tá Nguyễn Trung Binh và anh Minh - một phạm nhân cũ nay là chủ doanh nghiệp về thăm trại Z30A

- Có nhiều loại tội phạm lắm. Có những phạm nhân do cơ chế mà dẫn đến phạm tội. Trong công cuộc đổi mới, xã hội phát triển nhanh, có những kẽ hở của luật pháp nên họ phạm tội. Không có sự giống nhau giữa các loại tội phạm. Còn có tội phạm xâm phạm an ninh quốc gia nữa. Đợt đặc xá của Nhà nước ta vừa rồi, các phạm nhân ra rất nhiều. Ở đây đã từng có rất nhiều phạm nhân của các vụ án nổi tiếng như Tân Trường Sanh, Tamexco, Năm Cam... Đặc điểm chung của tội phạm kinh tế là họ đều có học vấn, có tri thức. Những người này quản lý họ không vất vả. Đối tượng còn lại thì tương đối khó. Từ thời bộ lạc, cộng đồng nào cũng có quy định của cộng đồng ấy để tồn tại, nữa là một nhà nước. Một nhà nước với thể chế chính trị và hệ thống luật pháp, sự dân chủ cũng phải tồn tại trong khuôn khổ đó và bất cứ ai làm sai luật pháp đều bị trừng phạt theo đúng luật.

* Phạm nhân khi vào trại thì họ được học những gì và tâm lý của họ ra sao, thưa anh? Ở đây phạm nhân lao động theo ngành nghề nào chính?

- Khi vào trại thì họ đã xác định rồi. Họ phần lớn là yên tâm để cải tạo. Sau thời gian tạm giam họ có thể được lao động học tập và được tiếp xúc với gia đình mỗi tháng một lần. Mỗi lần một tiếng. Nếu cải tạo tốt thì giám thị cho gặp thêm. Nhiều người có thể được gặp nhau 24 tiếng đồng hồ ở nhà hạnh phúc của hai vợ chồng. Ở đây chúng tôi phải suy nghĩ và sắp xếp họ theo địa phương họ sống. Có những người cho họ học nghề xây dựng, có người học nghề may, những người ở miền núi được học cách trồng cây công nghiệp. Có người thì đào tạo nghề mộc.

* Có rất nhiều phạm nhân khi cải tạo, vẫn có thể khai thác từ họ để phá nhiều vụ án khác, có đúng không ạ?

- Đó là nghiệp vụ công an rồi. Trong quá trình phạm tội, bị bắt, đã đấu tranh với họ. Nhưng tại trại, trong quá trình học tập và được giáo dục, họ sẽ khai báo thêm những điều khác có thể phục vụ cho nhiều chuyên án quan trọng. Đặc biệt là những vụ án ma túy, chúng tôi đã khai thác được từ các phạm nhân trong trại và cung cấp thông tin cho các cơ quan điều tra ở các tỉnh.

***

Theo quy chế quản lý mà nói thì bất kỳ chuyện gì xảy ra thủ trưởng đơn vị sẽ phải chịu trách nhiệm hoàn toàn. Nên đụng chuyện đến đâu giám thị là người sẽ mệt đến đó. Cán bộ thời trước cũng khác cán bộ thời nay, ngành công an kỷ luật nghiêm minh nên lúc nào cũng phải lo đến việc kiểm tra thực hiện các quy định. Trại Z30A gần 6.000 con người, trách nhiệm của các anh phải lo từ ăn mặc, sinh hoạt, cuộc sống của phạm nhân nơi đây trong suốt thời gian họ thi hành án. Có phải ai cũng chấp hành nghiêm chỉnh đâu! Ở ngoài xã hội nhìn nhau đã có thể sinh chuyện huống hồ ở đây, có khi chỉ là tranh nhau chuyện lấy nước trước hay sau đã sinh chuyện. Nên anh Binh có nghỉ phép hay đi đâu cũng không yên tâm đi lâu. Quy định của trại giam là luôn trực 24/24 giờ, 2/3 cán bộ phải sẵn sàng trực tại trại dù là Tết hay ngày lễ. Mỗi dịp Tết việc lo ăn ở, vui chơi cho phạm nhân cũng là những chuyện rất mệt mỏi. Sợ nhất là phạm nhân trốn, trốn thì phải đi bắt mà tìm người như tìm chim.

* Thường thì phạm nhân trốn như thế nào? Họ làm cho các anh mất cảnh giác bằng cách tỏ ra ăn năn hối cải hay bằng những cách nào khác?

- Trên đời này chẳng có cách nào giống cách nào. Mình tìm các cách để quản lý họ thì họ ngồi trong cũng nghĩ ra đủ cách để thoát thân nếu họ có ý muốn đó. Một cán bộ trại giam cũng chỉ là một con người. Mỗi năm 12 tháng suốt ngày bên cạnh phạm nhân sao không có những phút sơ hở được. Chúng tôi làm nghề giám thị, mỗi lần họp hành tổng kết năm không ai dám bảo đảm trại của tôi an toàn tuyệt đối. Không ai dám nói thế. Những gì nói được chứ điều đó không dám nói vì không lường nổi đâu. Hàng ngàn người là hàng ngàn mưu mẹo. Như có phạm nhân lấy thuốc lào trộn với tương ớt rồi nuốt vào để nôn ra giống chảy máu dạ dày. Với bệnh như thế chúng tôi bắt buộc phải đưa lên tuyến trên, khi đó sự quản lý sẽ có phần nhẹ hơn ở trại, họ sẽ tranh thủ để trốn. Nhưng lâu lắm rồi, từ khi tôi vào quản lý trại này năm 1999 cũng chưa xảy ra việc để phạm trốn lần nào nữa.

Tôi thương lính của tôi

* Anh có nói một lần, ngày nghỉ, anh cũng không muốn cho cán bộ trẻ của anh ra ngoài vì cảm thấy không yên tâm bởi sợ họ dễ bị “tai nạn”?

Gap Ban Binh trai giam Z30A

Các phạm nhân phân trại K1 sau giờ nghỉ trưa đi lao động buổi chiều

- Nói đùa vậy để thấy cái thiệt thòi của anh em cán bộ thôi. Anh em đã vào nghề này, là xác định gắn bó lâu dài. Trại thì xa, cách Sài Gòn cả trăm km, thêm nữa lại trong vùng rừng núi, thiếu thốn đủ bề. Sự hy sinh của họ là rất lớn. Phạm nhân tuy bị giam giữ nhưng làm thêm họ còn có tiền lưu ký, thậm chí có người có tiền gửi về nhà. Ngày Tết phạm nhân cũng được ăn gấp 5 lần ngày thường, có thịt, có bánh chưng. Giao thừa có cúng tất niên và cán bộ nấu chè cho phạm nhân ăn.

* Phạm nhân có nhiều người không biết chữ không anh?

- Nhiều chứ, chúng tôi phải kết hợp với phòng giáo dục huyện Xuân Lộc để xóa mù cho họ.

* Với những đối tượng nghiện ma túy thì các anh làm cách nào để ngăn chặn ma túy lọt vào?

- Phải kiểm tra trực tiếp bằng tay thôi. Họ cũng tinh vi lắm. Có người họ mang con gà sống lên cho chồng hay bạn, rồi họ cho con gà nuốt vào bụng ma túy. Đến khi vào họ mới mổ gà lấy ra.

* Có phạm nhân nào ghê gớm ở bên ngoài mà vào trại lại rất bình thường không?

- Vợ Năm Cam là Trúc “mẫu hậu” ở đây này, ngày ngày bóc hạt điều.

* Việc xét đặc xá hàng năm ở trại thì sao ạ? Có thể có tiêu cực không, thưa anh?

- Không thể, vì quy chế xét đặc xá là do Thủ tướng Chính phủ ban hành, hồ sơ phạm nhân lưu trữ thường xuyên, 3 tháng 1 lần có nhận xét. Cán bộ trực tiếp quản lý trách nhiệm từ dưới lên trên. Một đội gồm có đồng chí công an trinh sát, công an bảo vệ, công an quản lý hồ sơ, quản giáo... tập trung về đánh giá từng con người. Mỗi 6 tháng phạm nhân lại bỏ phiếu nhận xét cho nhau. Khi xét đặc xá, đủ tiêu chuẩn thì mới được.

* Cảm giác của anh ngày đặc xá đó ra sao?

- Thực ra mình giống như làm nghề thầy giáo, học sinh đỗ đạt cao thì mình mừng chứ sao không?

* Tôi thấy anh có vẻ rất thương lính của anh, một cách đầy xót xa?

- Nói thật với bạn, hai con tôi theo nghề tôi mà không làm trại giam. Có khi tôi về nhà, 2 con tôi được nghỉ chiều thứ sáu đến sáng thứ hai. Trong khi lính của tôi 24/24 giờ chẳng được nghỉ ngày nào, làm sao không thương họ được.

* Anh đã xa nhà bao nhiêu năm rồi?

- Cảnh xa nhà cũng cực lắm. Tôi sống một mình với cái giường nó rộng mênh mông đã quen, lâu lâu mới về nhà. Vợ chồng ở gần quen nết còn hiểu nhau, ở xa về không được như vậy. Con cái cũng vậy, tuổi trẻ nó khác, đêm đi giao lưu bạn bè, café hay uống cốc bia, về tôi khó chịu, chúng bảo, bố dạo này khó tính. Còn cháu, ông về giơ tay bồng cháu, cháu chạy đi vì cháu có bao giờ tiếp xúc với ông đâu. Nghề này của bọn tôi là vậy. Còn với phạm nhân, tôi nghĩ họ cũng là con người, giúp họ nhận thức lỗi lầm để cải tạo chứ không tạo thêm mặc cảm cho họ. Nói về luật thì mình phải nghiêm khắc nhưng với lương tâm thì mình phải đối xử có tình. Có những phạm nhân đã nói: “Chúng tôi thì có thời hạn chứ cán bộ thì không có thời hạn”.

***

Đại tá Nguyễn Trung Binh cũng có những nỗi buồn và những ám ảnh riêng. Như câu chuyện không chỉ là đùa mà anh kể, về nhà, đêm nghe tiếng xe sa xuống hố bên nhà ầm 1 tiếng, đã ngồi bật dậy mặc áo vào vì tưởng mơ hồ 3 phát súng báo động có phạm trốn. Tôi rời Z30A khi trời đã sập tối. Khuôn viên K1, K2 nơi ở của phạm nhân, bóng tối dường như quánh đặc hơn. Chỉ mới đây thôi họ mới kéo được điện về, còn trước là máy nổ 2 tiếng mỗi đêm. Phạm nhân thì phải trả giá cho những tội lỗi mà họ đã gây ra, nhưng còn các cán bộ công an nơi đây, và đại tá Nguyễn Trung Binh - người gắn bó cả đời với sự nghiệp cải tạo phạm nhân, đó mới chính là một sự hy sinh âm thầm mà tôi thực lòng kính trọng.

Bài & ảnh: Lê Thị Thái Hòa

Việt Báo

Nhận xét tin Gặp “Ban” Binh trại giam Z30A

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Gặp “Ban” Binh trại giam Z30A bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Gap Ban Binh trai giam Z30A ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Gặp “Ban” Binh trại giam Z30A ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình.

Meet "Board" camp Z30A Infantry
Nguyen Trung Binh, Dong Nai, Z30A, Xuan Loc, management responsibilities, responsible, who supervised the first time, prisoners, prison officials, university nurse, social, police, work,

not my first time to a major prison offense, the feeling not much surprised, nor too vague image supervisor - responsible for managing even thousands of people are not isolated from society, but the Colonel Nguyen ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h3110 Nhat vang giup nguoi bi cuop o SG
    Thời sự 24h(31/10): Nhặt vàng giúp người bị cướp ở SG

    Ông Bá Thanh vẫn điều hành công việc qua thư ký; Hàng chục người nhặt vàng giúp người phụ nữ bị cướp ở Sài Gòn; Lẻn vào các nhà đại gia, ăn no ngủ say rồi trộm; Vỡ đập thủy lợi tại Quảng Ninh...

  • Thoi su 24h3010 18 7 ty USD xay san bay Long Thanh
    Thời sự 24h(30/10): 18,7 tỷ USD xây sân bay Long Thành

    18,7 tỉ USD xây sân bay Long Thành; Kể lại lúc băng cướp đi ôtô xông vào tiệm vàng; Bắt giam giám đốc Công ty Xổ số Kiến thiết Lâm Đồng;Tin nhắn bí ẩn và cái chết của một thiếu nữ; Hào Anh cắm xe đi bar, giục mẹ bán đất... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/10.

  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Nghin le chuyen tuan qua 2610 0111
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (26/10 - 01/11)

    Thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau vụ TNGT; Tiền lương tối thiểu năm 2015: Tìm mọi nguồn để tăng lương; Tàu nước ngoài đâm chìm tàu cá VN: Bỏ mặc ngư dân kêu gào; Cháy lớn ở phố Đại Từ, cột khói bốc cao hàng trăm mét; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắc-xin cho 60 trẻ ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2610 0111
    Toàn cảnh Showbiz tuần (26/10 – 01/11)

    Người mẫu Duy Nhân chiến đấu với bệnh ung thư vòm họng, Kết thúc chuyện tình Hà Hồ - Cường đô-la, Sơn Tùng M-TP phải đền 600 triệu vì hủy sô, Jennifer Phạm trở thành "thảm hoạ" của Cặp đôi hoàn hảo, Thu Thủy kết hôn, FB Boiz bị tước giải thưởng Bài hát Việt, Jennifer Lawrence chia tay thủ lĩnh Coldplay, Kelly Clarkson hào hứng khoe sắp đến Việt Nam,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2610 0111
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (26/10 - 01/11)

    Những vụ giết lái xe ôm, cướp tài sản man rợ; Bóp cổ bạn gái vì... xấu hơn ảnh trên mạng; Tên cướp giết 3 người trong 40 ngày chấn động miền Tây; Vụ Cát Tường: Ra tòa, bảo vệ Khánh sẽ khai toàn bộ sự thật?; Băng cướp bịt mặt, lái ô tô đi cướp tiệm vàng giữa ban ngày; Haivl bị đóng cửa: Chủ trang Haivl có thể bị khởi tố tội danh nào?;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Su kien quoc te noi bat Tu 2610 den 111
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 26-10 đến 1-11)

    Bà Dilma Rousseff tái trúng cử Tổng thống Brazil; Tổng thống Zambia qua đời ở tuổi 77, ông Guy Scott, Tổng thống da trắng đầu tiên ở châu Phi kế nhiệm; ông Poroshenko tái trúng cử tổng thống Ukraine... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.