vietbao

Đời nương rẫy

Bấm ngay Subscribe / Đăng Ký xem video hay mới nhất >>

Doi nuong ray
Tay nhóm lửa mà cái bụng H"Đuyên buồn thiu vì trưa nay lại ăn cháo trắng (ảnh: Y.T)

Đường vào rẫy mùa mưa trơn như bôi mỡ. Hết liệng ngang rồi liệng dọc, chiếc xe chao đảo như muốn ngã nhào. Mặc cho Sơn, chàng tài xế người Dao ra lệnh ngồi im nhưng mỗi khi chiếc bánh xe lệch khỏi "đường ray", tôi lại la lên hoảng hốt. Con đường đau khổ này chính là đường sinh tử của đồng bào M’nông từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Những em bé M"nông trên rẫy

30 phút vật lộn với con đường đất đỏ lầy lội dài 9 cây số khiến "con ngựa sắt" hết khả năng "chiến đấu". Muốn đi vào sâu trong rẫy phải lội bộ. Đi chưa được cây số, bước chân như hóa đá vì lớp đất đỏ đặc quánh, dày cộp bám dưới đế dép. Sơn đùa: "Tại đất Tây Nguyên mến người lạ đấy!". Vượt qua một ngọn đồi với hai con suối nhỏ, chúng tôi đến nhà H"Ring. Mới 7 giờ, người lớn trong nhà đã lên rẫy hết. Giữa triền đồi thênh thang chỉ còn trơ trọi hai đứa trẻ trần truồng, mặt mày lem luốc, chân đất quẩn quanh bên mái chòi liêu xiêu, lụp xụp. Thoáng thấy người lạ, hai đứa chạy tót vào nhà, trốn trên một góc giường. Cậu bé Y Huyn (6 tuổi) vội lấy tay che đứa bé nằm trong nôi lại. Hai cặp mắt đen lay láy, hun hút, có chút hoang dã nhìn chúng tôi đầy cảnh giác. Khó khăn lắm Y Huyn và H"Phơn, cô em gái nhỏ hơn một tuổi mới chịu ngỏ lời. Nhưng câu chuyện giữa chúng tôi liên tục bị ngắt quãng bởi tiếng khóc ré lên của Y Mác, cháu của Y Huyn và H"Phơn. Từng cơn gió lùa qua những tấm phên thưa rách nát, xốc vào nôi khiến em bé run lên bần bật. Y Mác chỉ mặc độc một mảnh vải mỏng dính người. Càng lúc Y Mác càng ré dữ dội, dỗ thế nào cũng không nín. Vớ lấy tấm ni lông trên tường, H"Phơn trùm Y Mác lại, nói: "Chị ở chơi. H"Phơn bế hắn ra rẫy để mẹ hắn cho hắn bú". Tôi đòi theo. H"Phơn ngăn: "Rẫy của H"Phơn cách đây nửa quả đồi và hai con suối lớn. Trời lại mưa. Chị không quen đi không được đâu". Thoáng chốc, bóng của "cô bé" dì 5 tuổi bế đứa cháu chưa đầy 7 tháng tuổi chìm nghỉm giữa cơn mưa rừng trắng xóa. Sấm chớp ầm ầm. Tiếng Y Mác ré lên như xé nát cả đại ngàn.

Vào "giờ hành chính" đến chòi nào cũng gặp trẻ em dưới 7 tuổi ở nhà. Đứa lớn trông đứa nhỏ, đứa nhỏ trông đứa nhỏ hơn và chia nhau làm mấy công việc lặt vặt như quét nhà, rửa chén. Lên 7 thì đủ tuổi đi rẫy. Cây cuốc, cái xẻng còn cao to hơn cả Y Luyn vậy mà cậu bé xử lý gọn lỏn như thanh niên thực thụ. Còn Y Phù lên 10 rồi mà lé đé như trẻ lên 5. Tuy nhỏ con, Y Phù vẫn là niềm tự hào của mệ H"Phoih vì "bọn này không ai sạc cỏ bằng hắn đâu". Thường thì mọi người lên rẫy đến trưa tròn bóng mới được về chòi. Riêng bé gái trạc 9 tuổi như H"Đuyên làm nửa buổi thì vào rừng kiếm thức ăn về lo cơm nước cho cả nhà. Vừa nêm muối vào nồi cháo trắng, H"Đuyên vừa thở dài: "Lại ăn cháo trắng rồi vì cả tuần nay chẳng tìm ra thứ gì ăn được cả". Nhà H"Phoih may mắn hơn, kiếm được mấy búp măng tươi về luộc chấm mắm. Thấy Y Bê lấy từ trần nhà xuống một con cá chim nhỏ xíu nướng sẵn, rứt rứt vài miếng mỏng dính bỏ vào nồi cháo, tôi lấy làm ngạc nhiên: "Nhà cả chục người sao chỉ có chừng ấy cá?". Y Bê cười: "Con cá này để dành cho thằng Y Mác ăn. Còn cả nhà ăn gì cũng được". Bữa trưa chỉ có mấy quả cà đắng chấm nước muối vậy mà ai cũng và cơm thật ngon lành...

"Rồi đời nó cũng như mẹ nó, chị nó thôi"

Thôn Đắk R"La, huyện Đắk Min, tỉnh Đắk Nông có tất cả 108 hộ đồng bào M"nông. Hầu hết đều sống nhờ vào củ sắn, hạt đậu, trái bắp trên rẫy. Rẫy cách buôn đến mười mấy cây số đường đất đỏ. Mùa nắng gập ghềnh khó đi, còn mùa mưa trơn tuột. Trừ chi phí đường sá khó khăn, giá thu mua tại rẫy cũng bị hao hụt nhiều. Cuối vụ, chia cho mười mấy đầu người trên một, hai hecta rẫy, tính ra mỗi người cũng chẳng được bao nhiêu. Đời này tới đời nọ, nghèo vẫn hoàn nghèo. Biết thế, nhưng như Y Bê nói: "Không sống nhờ vào rẫy thì biết sống bằng cái gì".

Doi nuong ray

H"Đuyên (giữa) cùng cha và chị gieo hạt trên rẫy (ảnh: Y.T)

Cứ sáng thứ hai, đoàn xe càn (một loại xe công nông đặc trưng ở Tây Nguyên, khét tiếng vì khả năng càn quét) đưa cả buôn vào rẫy. Chiều thứ bảy, đoàn xe lại đưa người từ rẫy về nhà. Trẻ con từ khi mới lọt lòng đã theo cha mẹ lên rẫy. Đến tuổi đến lớp thì về nhà đi học. Trẻ con M"nông chỉ học tới lớp 3, lớp 4, đến lúc nói rành tiếng Kinh thì rủ nhau về rẫy hết. H"Niêng nói: "Đi học phải làm bài, học bài, bị cô giáo mắng. Làm rẫy sướng hơn"! Phụ huynh M"nông cũng ưng cho con nghỉ học vì "đi rẫy mới có tiền mua gạo. Đi học không có tiền mua gạo". Mấy anh cán bộ xã nói đùa: "Mỗi ngày phát cho trẻ đến lớp một ký gạo, bảo đảm phụ huynh sẽ bắt trẻ đi học ngay". Một số gia đình tiến bộ hơn, muốn cho con em học lên để sau này "đời hắn không phải cực khổ như đời ba mẹ". Nhưng ở thôn Đắk R"La muốn đi học cấp 2 phải ra trường dân tộc nội trú ngoài thị trấn. Chẳng ai kiên nhẫn khi "tiền trên rẫy cứ chảy ra thị trấn mà không biết đến khi nào mới về lại". Học được một năm lớp 6 ngoài thị trấn, mẹ H"Nuê không cho em học nữa. Bà bảo: "Nuê đã 15 rồi, lo mà đi rẫy dành dụm tiền lấy chồng thôi. Đi học thì lấy tiền đâu mà cưới". Già làng ngậm ngùi: "Rồi đời nó cũng như đời chị nó, mẹ nó thôi".

Phụ nữ M"nông lấy chồng sớm lắm. Mới 19 tuổi H"Tian đã có một bé gái lên hai và một đứa chưa lọt lòng. Lấy chồng từ thuở 15, đến năm 20 H"Biên đã có 3 con. Khắp thôn Đắk R"La tìm đỏ con mắt không thấy nhà nào 2 con. Nhà H"Nga đông đến nỗi phải mất 2 phút lẩm nhẩm bà mới liệt kê hết tên 12 đứa con. Còn khi hỏi H"Đuyên bao nhiêu tuổi, mẹ H"Phoih gãi đầu: "Chắc 9".

Phóng sự của Yên Thảo

Việt Báo
Người nước nào hay ngoại tình nhất thế giới?
Comment :Đời nương rẫy
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Đời nương rẫy bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Doi nuong ray ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Đời nương rẫy ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình
milpa Life
Y Marx, Y Hyun, school, generation, shifting cultivation, the people, the rainy season, the road, up, home, people, life, to
slippery road to the rainy season as the applied field fat. Horizontal throw and then throw it all along, the car staggered and seemed to fall over. Despite the Son, he ordered the driver sat Dao but every wheel deviates from the "rails", I shouted to panic. The way the pain ...
Đạt ý nguyện nhờ treo tranh theo phong thủy
Đạt ý nguyện nhờ treo tranh theo phong thủy

Để đạt được các mong muốn thầm kín của bản thân trong cuộc sống, bạn có thể treo trong nhà các biểu tượng phong thủy đầy ý nghĩa như sau:

  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t

  • Toan canh kinh te tuan 1408 20082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (14/08- 20/08/2016)

    Những dự án lọc dầu lớn phải bù lỗ tới hàng nghìn tỷ đồng, Bộ Công thương phản hồi về bộ nhiệm tại Sabeco, bảo mật tại các NH lớn, giá xăng tăng trở lại...Cùng với đó là những thông tin bất động sản, tài chính- ngân hàng, thị trường tiêu dùng... tiếp tục là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuần qua.

  • Tong hop tin Doi song tuan qua 15218
    Tổng hợp tin Đời sống tuần qua (15-21/8)

    Mới đây, lời cảnh báo được một vị phụ huynh đưa ra cùng với hình ảnh được cắt ra từ camera của lớp học mẫu giáo cho thấy một bé trai đang cố làm chuyện người lớn với bé gái trong giờ nghỉ trưa khiến nhiều bậc cha mẹ phải suy ngẫm.