Đối mặt với tâm lý trượt đại học

- Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), mỗi năm số thí sinh trúng tuyển vào các trường ĐH, CĐ chỉ chiếm chưa đến 30%, còn lại gần 70% thí sinh phải chấp nhận rời xa cánh cửa ĐH, CĐ. Áp lực phải vào đại học đã khiến nhiều em học sinh bế tắc tìm đến cái chết như một cách chuộc lỗi với bố mẹ.

Thống kê hàng năm cho thấy, cứ sau mỗi kỳ thi đại học, cao đẳng, có khoảng 2, 3 vụ học sinh tự tử vì trượt đại học. Bên cạnh đó, con số các bệnh nhân đến khám tâm thần vì sốc, hay trầm cảm do trượt đại học cũng tăng đáng kể.

Trong năm 2010, cả nước ghi nhận 2 học sinh tự tử trong đó có cả một em học sinh giỏi học trường chuyên. Ngày 7/7/2010, nữ sinh N. T. H, sinh năm 1992, ở Lâm Đồng đã uống thuốc trừ cỏ vì... không nhận được giấy báo thi ĐH. Tiếp đó, ngày 13/7/2010, em Trịnh Công S, một học sinh giỏi của trường chuyên Lê Khiết (Quảng Ngãi) đã uống thuốc rầy tự vẫn bởi vì một bài thi làm dang dở...

Còn trong mùa thi đại học, cao đẳng năm 2011, ngay tại điểm thi, một thí sinh đã có hành vi nhảy lan can tự tử vì bị đình chỉ thi. Đó là một thí sinh nữ tại điểm thi Trường THPT Dân lập Lô-mô-lô-xôp (Hà Nội) của ĐHQG Hà Nội. Bị phát hiện gian lận, thí sinh bị lập biên bản và đình chỉ thi. Trong khi các giám thị đang lập biên bản, với tâm trạng hoảng loạn, thí sinh này đã chạy ra khỏi phòng thi, định nhảy qua lan can tự tử. Rất may các cán bộ tại đây đã kịp thời ngăn cản hành động của em nữ sinh.

Đừng quá tuyệt vọng

Chia sẻ cũng các thí sinh trượt đại học, Nguyễn Trọng Bình (SV năm 4, Trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐGQG TP.HCM) cho biết em cũng đã từng thi trượt cả hai trường ĐH dù có học lực khá giỏi.

“Với bản tính ít nói, cộng với áp lực từ phía bạn bè, nhà trường và hoàn cảnh gia đình đang gặp khó khăn do mẹ bị ung thư. Lúc đó, tôi rất tuyệt vọng, có những lúc đã nghĩ đến cái chết. Nhưng được sự giúp đỡ của bạn bè, người thân, tôi đã cố gắng vượt qua và tiếp tục ôn thi. Đến đợt thi tuyển sinh năm sau thì tôi trúng tuyển vào ĐH Khoa học tự nhiên” – Trọng Bình chia sẻ.

Đối với Trọng Bình, may mắn của em là có được sự giúp đỡ kịp thời từ người thân và bạn bè, nhưng còn nhiều em khác, khi rút mình vào vỏ ốc, các em tự định hướng theo sự tiêu cực của bạn thân dẫn đến những hậu quả đau lòng.

Một bệnh nhân đang điều trị tại Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai

Đừng biến các em thành nạn nhân của kỳ vọng

Bác sĩ Nguyễn Văn Dũng (Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, sau mỗi kỳ thi đại học, các đẳng, các trường hợp đến khám và điều trị tại Viện sức khỏe tâm thần đều mắc phải những rối loạn về cảm xúc.

Những rối loạn cảm xúc của các thí sinh thường đến do kỳ vọng quá lớn của gia đình, thầy cô, bạn bè và thường mặc định với sức học của em đó thì chắc chắn phải đỗ đại học. Bên cạnh đó, cũng có một số em bị áp lực do có nhân cách yếu như tính tự cao, tự đại, hay hờn dỗi hoặc các em mắc phải sau một tâm bệnh nào đó.

Bác sĩ Dũng cho biết, nhiều trường hợp các bệnh nhân đến đây là các em học sinh của các trường chuyên lớp chọn với mặc định cứ thi ĐH là đỗ. Nhưng khi thực tế không phải vậy thì các em không thể đối diện với cha mẹ, thầy cô và bạn bè. Những trường hợp này thường tìm cách tự tử để giải thoát khỏi những mặc cảm tội lỗi của bản thân.

Tuy nhiên, điều mà bác sỹ Dũng cảnh báo đó là khi những dấu hiệu rối loạn về cảm xúc ngày càng nặng, bệnh nhân sẽ rất dễ xuất hiện chứng bệnh hoang tưởng, chạy nhảy lung tung, hành động không có kiểm soát. Nặng hơn nữa, bệnh nhân sẽ cảm thấy u uất, chán sống và tìm mọi cách để hủy hoại bản thân như rạch tay tự tử hay uống thuốc tự tử.

**

Thạc sĩ Nguyễn Thị Hiệp Ngọc (Giáo viên trường THPT chuyên Lương Văn Chánh, Phú Yên) cho biết, thực tế cho thấy, số thí sinh đậu ĐH, CĐ chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng số thí sinh dự thi tuyển sinh ĐH, CĐ hàng năm. Do đó, việc không đậu ĐH, CĐ là chuyện hết sức bình thường. Không phải các thí sinh đậu ĐH, CĐ đã là học sinh học giỏi mà các bạn đó biết chọn trường hợp với sở thích, năng lực học tập của bản thân.

Một lời khuyên từ các nhà tâm lý, thay vì đặt quá nhiều kỳ vọng, chì chiết, mắng mỏ trước những sai sót của con, cha mẹ hãy động viên, an ủi khi các em khi vấp ngã. Còn các em học sinh hãy tự trang bị cho mình bản lĩnh, ý chí để vượt qua những khó khăn, thử thách trong cuộc sống.

Thanh Châu