Dạy con ở tuổi "khủng hoảng lên 3"

Day con o tuoi khung hoang len 3
(kent-international.edu.vn)

Từ 2 đến 3 tuổi, trẻ phát triển mong muốn độc lập và thường rơi vào khủng hoảng. Nhiều bà mẹ đã "cầu cứu" đến bạn đọc TS khi gặp tình trạng con hư, bướng bỉnh... Thạc sĩ Trần Thị Lệ Thu, giảng viên tâm lý Đại học Văn hóa Hà Nội, sẽ giải đáp về tâm lý trẻ em lứa tuổi này.

Ở tuổi 2-3, hành động của trẻ chưa có động cơ rõ ràng và đầy đủ, động cơ hành động của trẻ chưa trở thành hệ thống dựa trên trật tự ưu tiên về tầm quan trọng nhiều hay ít. Ví dụ hôm nay anh Kim (6 tuổi) đồng ý không đi chơi công viên vì biết bà ngoại bị ho không dẫn mình đi được và nếu đi thì bà có thể bị ốm. Trong ví dụ này Kim đã hiểu rõ vì sao không nên đi chơi, còn trẻ ở độ tuổi 2-3 phải học mới biết được điều này. Cũng ở độ tuổi 2-3, khả năng tự điều khiển hành vi của trẻ còn hạn chế, chính vì vậy trẻ rất khó khăn khi phải kiềm chế không làm điều mà mình thích.

Cuối tuổi lên 2, đầu tuổi lên 3 trẻ bắt đầu ý thức về bản thân mình, biết mình có tên riêng, mình là con gái hay con trai, phân biệt mình với mọi người và thế giới xung quanh. Khả năng tự ý thức về bản thân khiến trẻ nảy sinh ý muốn và hành động phân biệt mình với người khác, đặc biệt trẻ bắt đầu thích nghe lời đánh giá và nhận xét của người lớn về mình, thích được khen.

Tuổi lên 3 trẻ bắt đầu so sánh mình với người lớn, muốn tự làm mọi việc, muốn có quyền đối với mọi vật xung quanh, muốn trở thành người lớn ngay tức khắc; đặc biệt không muốn người lớn can thiệp vào hoạt động của mình (muốn tự mình chọn quần áo, tự khoá cửa, tự rót nước). Mong muốn được làm người lớn, được độc lập là động lực mạnh mẽ thúc đẩy sự phát triển của trẻ đến giai đoạn mới; nhưng đồng thời cũng làm xuất hiện tính bướng bỉnh, ích kỷ và hỗn láo (đặc biệt là hỗn láo đối với người lớn). Ví dụ: Thuỷ Tiên (37 tháng tuổi) muốn làm mọi việc như người lớn: muốn đi chợ mua cặp tóc mầu đỏ, muốn cắt tóc cho em, muốn lái xe ôtô và muốn vẽ cả bức tranh to như bác, nhưng bố mẹ em lại không thể thoả mãn được những ý muốn đó, vì thế xảy ra cái gọi là “cuộc khủng hoảng của tuổi lên 3”.

Chị Thi (có con trai 27 tháng tuổi) và chị Oanh (có con gái 39 tháng) cũng cảm thấy khó khăn khi các con thể hiện thái độ bướng bỉnh, bất tuân lời, luôn tự làm theo ý mình.

Đọc những thông tin trên chắc hai chị cũng hoàn toàn đồng ý với tôi rằng hiện thời con các chị đang trải qua những diễn biến tâm lý tương tự như thế. Chắc các chị cũng sẽ tự hỏi rằng: Mình đã hiểu con mình chưa nhỉ? Mình đã kiên trì và bình tĩnh giải thích, hướng dẫn mọi việc cho con chưa? Đã có lúc nào mình áp đặt con quá đáng chưa? Mình đã làm gì để con biết như thế này mới là ngoan và như thế kia là hư? Và liệu mình có làm gì sai để con bắt chước? v.v...

Cháu của chị Thi có biểu hiện ích kỷ, giành đồ chơi của bạn, cháu thích tự làm theo ý mình, thích chơi với các anh chị lớn vì như thế có thể cháu được nhường đồ chơi, và đặc biệt được khẳng định mình đã lớn như anh chị rồi. Nếu chị tổ chức tốt các trò chơi và tình huống để cháu được đóng vai như làm chị, làm anh, làm ca sĩ, hoặc làm bác sĩ thì cháu có thể sẽ phần nào thoả mãn được mong muốn của mình (được tự mình khám bệnh cho mẹ, tự chọn bài hát, tự phân việc cho các em). Cháu chán đi học vì cô giáo dạy toàn bài cũ, không hấp dẫn hoặc đó chỉ là lý do để cháu khỏi phải đi học. Nếu chị tìm cách nào đó để biến việc không thích đi học của cháu thành việc muốn được đi học thì chị sẽ thành công. Tuổi này cháu thích làm người lớn, phát triển tính tự hào và muốn được khen, do vậy chị có thể giải thích rằng: con đi học để con còn đóng vai cô giáo, cùng cô dạy các bạn bài hát mà con đã biết (chị có thể trao đổi với cô giáo để giúp cháu làm điều này, ví dụ như cô cho cháu được bắt nhịp cho các bạn hát bài mà cháu đã thuộc hoặc cháu hát mẫu cho các bạn), như thế con thật là giỏi, các bạn sẽ rất thích được như con; đi học con còn được tập thể dục, được vẽ, được phiếu bé ngoan... Tuyệt đối không đánh hoặc doạ cháu rằng hư và bướng là mẹ bắt đi học, hoặc hư là mẹ mách cô giáo, vì như vậy sẽ làm cháu sợ và ác cảm với cô giáo, với trường lớp. Chị cần kiên trì giải thích đi giải thích lại và dẫn ra hành động thật cho cháu (tất nhiên có mức độ, không nên quá nhiều).

Con gái của chị Oanh cũng vậy, có biểu hiện bướng bỉnh và thích làm người lớn, thích tự chọn quần áo, giầy. Tương tự như chị Thi, chị nên tổ chức hoạt động chơi phù hợp cho cháu, đặc biệt cần kiên trì giải thích để cháu dần hiểu. Trong lúc cháu không tự kiềm chế được chị cần bình tĩnh giải thích và di chuyển chú ý của cháu sang chuyện khác, ví dụ như chị có thể mang ảnh cưới cô Hoa hoặc ảnh cả nhà đi công viên ra cho cháu xem và nói: con thấy chưa, khi nào đi dự đám cưới hoặc đi chơi công viên mẹ sẽ cho con chọn giầy và quần áo, còn đi học thì bạn nào cũng phải mặc đồng phục, như vậy mới là học sinh ngoan, cô và các bạn mới yêu. Chị có thể giải thích cho cháu mọi việc trước khi đi ngủ nhưng không nên bắt cháu phải nghe nhiều và hứa nhiều quá, vì lúc này với cháu tình huống đã qua lâu rồi; được giải thích và hướng dẫn trong trường hợp cụ thể mà trẻ nghe thấy, cảm thấy và nhìn thấy thì hiệu quả hơn là nói suông. Việc cháu khóc, giật tóc và cắn tay mẹ, có thể là do cháu ức chế quá (vì không được làm theo ý mình thích), không tự chủ được, khi đó chị cần nhẹ nhàng di chuyển chú ý của cháu sang việc khác (để cháu quên nghiến răng đi), không nên đánh lại cháu hoặc quát mắng quá nặng nề.

Hiểu trẻ đã khó, dạy trẻ càng khó hơn, và làm gương cho trẻ càng không dễ. Không hiểu trẻ người lớn sẽ chủ quan áp đặt mong muốn của mình cho trẻ, như thế rất dễ đẩy trẻ lún sâu hơn vào cái gọi là “khủng hoảng của tuổi lên 3”, càng lún sâu thì lại càng khó giúp trẻ vượt qua. Vì vậy người lớn chúng ta cần có sự hiểu biết về tâm lý trẻ; cần kiên trì, bình tĩnh và sáng suốt để có thể mang lại cơ hội phát triển tích cực cho con mình. Và một điều nữa các nhà tâm lý học thực hành khuyên rằng: dạy trẻ bằng cách đánh đòn, doạ nạt là biện pháp rất bất đắc dĩ, dễ mang lại hiệu quả tiêu cực khó lường.

Ths. Trần Thị Lệ Thu

Giảng viên tâm lý Trường Đại học Văn hóa Hà Nội

Việt Báo

Video nổi bật

Thời gian đi đâu mất rồi - bạn sẽ khóc khi nghe bài hát này
00:00 / --:--

TIN Đời Sống-Gia Đình NỔI BẬT

Những bí kíp phòng chống “dê xồm” hiệu quả nhất!

 Những gã “dê xồm” luôn hiện hữu ở đâu đó quanh bạn và làm bạn thấy sợ hãi trước những hành vi biến thái của gã. Hãy áp dụng những bí kíp dưới đây bạn sẽ không cần phải hốt hoảng khi thấy gã.

Nhận xét tin Dạy con ở tuổi "khủng hoảng lên 3"

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Dạy con ở tuổi "khủng hoảng lên 3" bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Day con o tuoi khung hoang len 3 ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Dạy con ở tuổi "khủng hoảng lên 3" ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tổng Hợp của chuyên mục Đời Sống-Gia Đình.

Teaching children at the age of "crisis to 3"
Tran Thi Le Thu, Hanoi Cultural, psychological crisis, adults, may explain, in school, child, children, his age, she

From 2 to 3 years, children develop independence and often desired in crisis. Many mothers have "for help" to read VnExpress when you see the damaged condition, stubborn ... Master Tran Thi Le Thu, professor of psychology Hanoi University of Culture, will answer ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h0605 Khoi to nguoi mau Trang Tran
    Thời sự 24h(06/05): Khởi tố người mẫu Trang Trần

    VKS đề nghị bắt buộc ghi âm, ghi hình khi hỏi cung; MC U60 ăn mặc 'nhức mắt' nhất Việt Nam; Nước mắt các nghệ sĩ tiễn biệt NSƯT Anh Dũng; Khởi tố người mẫu Trang Trần; Sập cần cẩu, 3 mẹ con chết tại chỗ; Thực hư vụ hai pho tượng “biến mất” ở Thái Nguyên...là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 5/5.

  • Thoi su 24h55 VTV doi thu do Ha Noi sang TQ
    Thời sự 24h(5/5): VTV "dời" thủ đô Hà Nội sang TQ

    Trung ương bàn công tác nhân sự khóa tới; Hoàng Thùy Linh nóng bỏng tái xuất VTV 8 năm sau scandal; VTV nhầm lẫn "dời" thủ đô Hà Nội sang Trung Quốc; Giảng viên không có bằng tiến sĩ sẽ rời ĐH Ngoại thương ...là những thông tin thời sự nổi bật ngày 4/5.

  • Thoi su tuan qua Mit tinh dieu binh mung 40 nam thong nhat dat nuoc
    Thời sự tuần qua: Mít tinh, diễu binh mừng 40 năm thống nhất đất nước

    Thủ tướng: Vượt lên khác biệt, chân thành hòa hợp dân tộc; Truy điệu 2 phi công trong vụ máy bay Su-22 rơi; Bí mật 16 tấn vàng trong ngày giải phóng; Tàu chở 48 du khách bị đâm chìm trên vịnh Hạ Long; NSƯT Anh Dũng chia tay cõi trần, về với vợ Phương Thanh ..là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Thoi su 24h294 Sa Pa xu phat khach san 46 trieudem
    Thời sự 24h(29/4): Sa Pa xử phạt khách sạn 46 triệu/đêm

    Hàng triệu người hành hương về đất Tổ; Giám đốc Công an TP.HCM được thăng hàm Trung tướng; Cửa ngõ Thủ đô chật cứng ngày đầu nghỉ lễ; Chủ tịch Sa Pa xử phạt vụ khách sạn 46 triệu/đêm; Xe khách 47 chỗ “nhồi” tới 105 người;... là những thông tin thời sự đáng chú ý ngày 28/4.

  • Thoi su tuan qua Can bo cam dau nhom toi pham
    Thời sự tuần qua: Cán bộ cầm đầu nhóm tội phạm

    Bộ Y tế đề xuất bổ sung 'quyền được chết'; Kinh hoàng Sapa: Khách sạn 3 sao chém 46 triệu ngủ đêm 30/4; Chi 120 triệu cho quản giáo để gọi điện trong tù; Hà Nội: Nữ giám đốc bị sát hại tại nhà; Hỗn loạn chưa từng có ngày công viên nước miễn phí; Cán bộ thuế cầm đầu ổ nhóm tội phạm...là những thông tin thời sự nổi bật tuần qua.

  • Ket cuc buon cua thu uong ruou trong gioi tre
    Kết cục buồn của “thú” uống rượu trong giới trẻ

    Giữa mâm chỉ bày vỏn vẹn bát nước chấm, hai chục chiếc chân vịt luộc vừa được mua với giá 20 nghìn đồng nhưng chai rượu voodka cỡ lớn của Thủy (nam sinh trường Đại học Xây dựng Hà Nội) và nhóm bạn đã vơi đi phân nửa...

  • Hon loan o cong vien nuoc Ho Tay
    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây

    Chen lấn, xô đẩy, bất chấp nguy hiểm trèo rào chỉ vì được tắm miễn phí sẽ đem đến những bài học xấu xí cho trẻ nhỏ...

  • Tranh cai quy dinh nop tien de thoat an tu hinh
    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình

    Nhận thức của xã hội và cả thẩm phán về mục đích áp dụng hình phạt là nhằm trừng trị, răn đe hơn là giáo dục phòng ngừa. ------------ Xem thêm: Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình, http://vietbao.vn/tp/Tranh-cai-quy-dinh-nop-tien-de-thoat-an-tu-hinh/10916606/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Phi cong va tiep vien VNA bi bat tai Han Quoc
    Phi công và tiếp viên VNA bị bắt tại Hàn Quốc

    Cục Hàng không VN đang tiến hành rà soát lại tất cả các khâu soi chiếu an ninh tại Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài để lãm rõ nguyên nhân phi công và tiếp viên Vietnam Airlines có thể “qua mặt” anh ninh vận chuyển 6kg vàng từ..

  • Dieu chinh gia dich vu y te
    Điều chỉnh giá dịch vụ y tế

    Theo phân tích từ Bộ Y tế, việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, đối với người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) được lợi đầu tiên vì được thụ hưởng dịch vụ y tế chất lượng tốt hơn...

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1904 2504
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (19/04 - 25/04)

    Tranh cãi quy định nộp tiền để thoát án tử hình; “Ngáo đá” và những hành vi cuồng loạn; Đại gia mua dâm người mẫu: Có gan chơi không có gan chịu; Cảnh báo: Trộm đột nhập đã vào “mùa”; Tử hình sát thủ tuổi 20 liên tiếp cướp, giết 3 người; Phút ăn năn của nữ sinh cầm dao đâm bạn để trả thù cho em gái;......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Tong hop Doi song tuan qua 194 254
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (19/4 - 25/4)

    Trào lưu nhắn tin "Em yêu anh" gửi chồng đang tạo nên cơn sốt khắp cộng đồng mạng; Vụ hỗn loạn ở CV nước Hồ Tây và những bài học rút ra cho các bậc phụ huynh; Những câu chuyện tình cảm động; Những tấm gương người tốt việc tốt trong đời sống; Nhiều câu chuyện đáng suy ngẫm cùng rất nhiều những thông tin an toàn thực phẩm đáng chú ý tuần qua...

  • Nghin le chuyen tuan qua 1904 2504
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (19/04 - 25/04)

    Hỗn loạn ở công viên nước Hồ Tây; Ngành Y kỳ vọng đổi màu trang phục để bác sĩ không bị oan; Bộ Y tế đề xuất bổ sung quyền được chết; Công bố đường dây nóng phản ánh giao thông dịp nghỉ lễ 30/4; Những hình ảnh lịch sử ngày 30/4... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 194 254
    Sự kiện quốc tế nổi bật (19/4 - 25/4)

    Thảm họa lật thuyền khiến 900 người chết ở Địa Trung Hải; Thủ tướng Hàn Quốc, Lee Wan-koo đã tuyên bố từ chức; các hành động hung hăng của Trung Quốc trên biển Đông và phản ứng của Mỹ - Nhật.... là những tin tức chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1904 25042015
    Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015

    Thanh tra Tổng Cục Thuế vừa yêu cầu Metro phải giảm lỗ 335 tỷ đồng, truy thu thuế tới 62 tỷ đồng theo đó tổng giá trị vi phạm cần xử lý đã lên tới 507 tỷ đồng, người dân đang rất "sốc" khi nhận được hóa đơn tiền điện tháng 4 vì số tiền phải trả thêm quá nhiều tiền so với tháng trước dù cùng số tiêu thụ, năm 2014 ngành đường sắt thu được 400 tỉ nhưng chi lên tới 2.000 tỉ đồng/năm gấp 5 lần khoản thu, ------------ Xem thêm: Toàn cảnh kinh tế tuần 19/04 - 25/04/2015, http://vietbao.vn/Kinh-te/Toan-canh-kinh-te-tuan-1904-25042015/2147556119/47/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn