IPO Facebook - Bong bóng công nghệ sắp được kiểm chứng

Với giới quan sát, sự kiện một công ty mới ra đời được 18 tháng và không có doanh thu như Instagram có thể được mua với giá 1 tỷ USD có thể được nhìn nhận như một điều kỳ diệu nhưng cũng có thể là điều nực cười. 

Tất cả các công ty đang chạy theo làn sóng mới mang tên máy tính di động. Thông thường, mỗi khi có sự chuyển đổi công nghệ  thì cơ hội kiếm được những khoản tiền khổng lồ sẽ xuất hiện nếu nhìn ra được công ty nào thực sự tạo ra được lợi nhuận trong tương lai. 

Nỗi lo sợ về bong bóng công nghệ sẽ sớm được kiểm nghiệm. Facebook sẽ tổ chức roadshow vào tuần tới và phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng vào ngày 18/5. Trước sự kiện này, môi trường đầu tư của ngành công nghệ vẫn có những dấu hiệu tốt xấu đan xen. 

Những khoản đầu tư sớm được đổ vào các công ty internet và công ty phần mềm đang hướng về nền tảng công nghệ cảm ứng. Cùng lúc đó, giá trị của những công ty có doanh thu kỷ lục chuẩn bị IPO hoặc sắp được bán cũng lập những kỷ lục mới. Giá trị của những công ty như Groupon hay Zynga đã tăng gấp đôi chỉ trong vài tháng khi các quỹ đầu tư tương hỗ thay vì đợi đến khi IPO mới đầu tư đã tận dụng lợi thế của các thị trường thứ cấp để đón đầu xu hướng. 

Mùa hè năm ngoái, sự bùng nổ của các công ty này đã lắng xuống khi giá cổ phiếu biến động. Tuy nhiên, nhiều dấu hiệu đã xuất hiện cho thấy giá trị sẽ tăng vọt trở lại. Các công ty mới khởi nghiệp điển hình như công ty cung cấp dịch vụ ví điện tử Square cho biết đang cố gắng huy động lượng vốn lớn hơn nhiều so với trước. 

Tuy nhiên, phố Wall tham gia vào “bữa tiệc” này một cách chậm chạp. Rất ít dấu hiệu về bong bóng được tìm thấy trên thị trường. Đầu tuần này, Marc Andreessen, thành viên hội đồng quản trị Facebook đồng thời là người đồng sáng lập Netscape đã nhấn mạnh nhìn chung các cổ phiếu công nghệ đang ở mức thấp hơn nhiều so với mức giá lịch sử của lần bong bóng trước. 

Như thường lệ, nhà đầu tư vẫn sẵn sàng chi trả cho sự tăng trưởng – thứ hàng hóa hiếm hoi trong thời kỳ kinh doanh khó khăn như hiện nay. Cách đây một năm, với cổ phiếu của những công ty như  mạng xã hội LinkedIn, trang âm nhạc trực tuyến Pandora và mạng xã hội Renren của Trung Quốc tăng vọt, dường như thị trường chứng khoán đã bắt đầu khởi động cho sự bùng nổ IPO trên diện rộng. 

Tuy nhiên, trong khi LinkedIn vẫn giữ được thành tích xuất sắc cả về tình trạng hoạt động cũng như giá cổ phiếu tiếp tục tăng, Pandora, RenRen và Groupon hiện giờ chỉ có giá bằng một nửa so với mức giá IPO. Giá trị thị trường của Groupon đã giảm xuống chỉ còn 6 tỷ USD, bằng với giá mà Google đưa ra khi có ý định mua lại Groupon hồi cuối năm 2010. 

Điều này càng khiến việc bùng nổ đầu tư giai đoạn cuối trở nên bất thường. Thông thường, những người đầu tư vào các công ty tư nhân có nền tảng tốt sẽ thu lại được lợi nhuận nhanh chóng khi kinh doanh chuyển sang thị trường đại chúng. Tuy nhiên, những nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán không làm được điều này và dường như vẫn đang đợi chờ thời gian để thực sự hành động. 

Những thông tin trên càng củng cố ý tưởng cho rằng Facebook đang đối mặt với trong những thách thức lớn nhất mà bất kỳ công ty tăng trưởng nhanh chóng nào cũng gặp phải: phải giữ vững được kết quả kinh doanh ấn tượng mà không mất đi khả năng chớp thời cơ. 

Facebook vẫn còn phải chứng minh nhiều điều, không chỉ vì lợi nhuận của công ty này sụt giảm trong thời gian gần đây mà còn bởi phố Wall sẽ tham gia vào “bữa tiệc” công nghệ.