vietbao

Quy trách nhiệm người đứng đầu: Phải trao thực quyền

Nghị định quy định chế độ trách nhiệm cá nhân đối với người đứng đầu cơ quan nhà nước được chờ đợi từ lâu mặc dù trách nhiệm người đứng đầu đã từng được đề cập trong một số văn bản luật như Luật phòng chống tham nhũng, Pháp lệnh công chức...

Lấy ý kiến dân về quy định trách nhiệm người đứng đầu

> Xem toàn văn dự thảo Nghị định

Dự thảo lần đầu tiên của một nghị định về vấn đề này được Thủ tướng Chính phủ công bố ngày 25/5 nhằm trưng cầu ý kiến nhân dân vì thế đã nhận được sự quan tâm đông đảo từ công chúng. Các ý kiến từ nhiều giới trong xã hội bày tỏ sự ủng hộ đối với dự thảo nghị định, song băn khoăn về hiệu quả thực thi và những khó khăn khi áp dụng nghị định vào các trường hợp cụ thể.

Đại biểu QH khóa XI tỉnh Tây Ninh Nguyễn Đình Xuân

Nghị định được ban hành sẽ tạo điều kiện cho cơ chế từ chức

a
Nếu có tham nhũng, người đứng đầu cơ quan, địa phương sẽ chịu trách nhiệm về sai phạm.
Có một điểm hay trong dự thảo là các vị đứng đầu trước khi phát hiện ra sai trái xảy ra trong lĩnh vực của mình nếu kịp thời khắc phục hậu quả rồi xin từ chức thì được xem là tình tiết giảm nhẹ.

Tôi rất đồng tình điều này, vì trước đây có nhiều vụ việc mà QH đặt vấn đề là các vị quan chức nên từ chức, nhưng chúng ta không có cơ chế nào cho từ chức cả. Vì vậy, nghị định này sẽ là một trong những văn bản tôi nghĩ là liên quan đến vấn đề từ chức.

Nghị định này đã được chờ đợi từ lâu, bởi sau khi ra chúng ta có Luật phòng chống tham nhũng, trong đó đã nhắc đến trách nhiệm của người đứng đầu khi xảy ra tham nhũng, thì đây là nghị định đầu tiên của Chính phủ hướng dẫn thi hành luật đó.

Điều tôi thấy không ổn ở đây là tên của nghị định: Quy định trách nhiệm của người đứng đầu. Thế nhưng nội dung bên trong thì đề cập đến cả người đứng đầu và cấp phó. Điều này có vẻ không logic lắm. Chúng ta nói về người đứng đầu thì phải quy về người đứng đầu thôi. Nhưng người phó cũng trở thành người đứng đầu khi xét đến lĩnh vực của họ.

Khi chúng ta xét một bộ nào đó, thì ông bộ trưởng là người đứng đầu. Ông thứ trưởng là người giúp việc thôi nên bình thường ta không xét đến trách nhiệm ông thứ trưởng.

Tuy nhiên, trong lĩnh vực cụ thể như vụ thứ trưởng Bộ Thương mại Mai Văn Dâu thì xét riêng lĩnh vực cấp quota thì ông Dâu là người đứng đầu và phải chịu trách nhiệm về những tiêu cực. Như vậy chúng ta phải xét trách nhiệm người đứng đầu là ông thứ trưởng.

Vậy việc xét trách nhiệm của người đứng đầu sẽ gặp khó khăn gì, theo ông?

Theo tôi, để xét trách nhiệm của người đứng đầu trong từng vụ việc xảy ra thì đôi khi gặp rất nhiều khó khăn.

Ông Nông Quang Lộc, hưu trí, cựu Hiệu trưởng trường Sỹ quan quân đội:

Lâu nay tôi thấy chúng ta thường mang danh tập thể, rồi có sai sót thì không gán cho cá nhân nào cả. Đã đến lúc chúng ta phải có quy định cụ thể xem thủ trưởng phải chịu trách nhiệm về việc gì.

Nếu có sai sót thì người đứng đầu phải dũng cảm thừa nhận, đúng với tư cách của một thủ trưởng cơ quan. Làm thủ trưởng mà cái gì cũng chờ tập thể thì không được.

Khi bổ nhiệm, đề bạt cán bộ thì phải theo đúng quy trình, nhưng thủ trưởng có quyền giới thiệu, bảo đảm lời giới thiệu của mình và chịu trách nhiệm trước lời giới thiệu. Về tài sản của công, thủ trưởng phải kiểm tra, đôn đốc từ khi mua sắm đến khi sử dụng.

Nếu không kiểm tra, không chịu trách nhiệm về những thất thoát, lãng phí thì đứng đầu làm gì. Rõ ràng người thủ trưởng hưởng lương cao hơn mà lại không chịu trách nhiệm thì theo tôi, điều này không công bằng. Mọi việc xảy ra trong cơ quan, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm đầu tiên, sau đó mới xét đến cấp dưới.

Với một vụ lật tàu hỏa chẳng hạn, người đứng đầu là ai? Là ông Tổng cục trưởng Tổng cục Đường sắt, ông thứ trưởng phụ trách Giao thông đường sắt hay Bộ trưởng Giao thông? Như vậy ta phải xét người đứng đầu theo nhiều cấp và phải có quy định về việc này.

Việc xảy ra liên quan đến 2 sở thì phải xét trách nhiệm của người đứng đầu tỉnh, việc xảy ra ở 2 tỉnh thì phải xét trách nhiệm của người đứng đầu Chính phủ. Hay chẳng hạn như vụ nước tương có chất gây ung thư. Vì nơi sản xuất nước tương này ở địa bàn TP HCM, nên người đứng đầu đầu tiên ta nghĩ đến là Chánh thanh tra Sở Y tế hay cơ quan an toàn vệ sinh thực phẩm của thành phố. Nhưng cũng phải nghĩ đến người ở cương vị cao hơn: Giám đốc Sở Y tế hay cao hơn nữa là Bộ trưởng Y tế. Vậy thì theo tôi, phải có cơ chế để quy trách nhiệm rõ ràng, nếu không sẽ không có điểm dừng và khó xử lý.

Theo ông, việc thực hiện nghị định này có thể gặp khó khăn hay không, bởi trong thực tế, người đứng đầu không hoàn toàn có quyền bổ nhiệm hay cách chức cán bộ cấp dưới?

Đây là một vấn đề khó khăn. Một số bộ trưởng đã nói trước QH rằng họ không có quyền chọn cấp phó của mình hay thậm chí cả vụ trưởng. Muốn miễn nhiệm các vị đó thì càng khó hơn.

Nhưng khi chúng ta có nghị định này rồi thì ông bộ trưởng sẽ có cơ sở để đề đạt với Chính phủ thay đổi cấp phó của mình. Cơ sở để đề đạt là: Nếu không thay ông cấp phó này thì tôi không chịu trách nhiệm việc làm của ông ta.

Nếu tôi nhớ không nhầm, khi còn là phó Thủ tướng, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã có lần nói: Tôi chưa thấy bộ trưởng nào đề nghị thay cấp phó cả. Bây giờ cứ thử đề nghị xem Chính phủ có ý kiến thế nào. Như vậy vấn đề có hai mặt, một mặt người đứng đầu không có quyền quyết định, nhưng khi bổ nhiệm cấp phó bao giờ người ta cũng hỏi ý kiến cấp trưởng và nếu thủ trưởng đề nghị thay đổi hay kỷ luật cấp phó thì cấp trên cũng luôn xem xét. Sau khi ra nghị định này thì ý kiến của người đứng đầu sẽ càng quan trọng hơn.

Luật sư Trần Đình Triển, Trưởng ban Pháp chế, Hiệp hội Ngân hàng:

Để người đứng đầu chịu trách nhiệm, phải trao thực quyền cho họ

Quy trach nhiem nguoi dung dau Phai trao thuc quyen
Vụ nước tương có chứa chất gây ung thư đang xôn xao dư luận nhưng "quả bóng" trách nhiệm lại được "đá qua đá lại" giữa Sở Y tế TP.HCM và Cục Vệ sinh ATTP Bộ Y tế. Chưa ai lên tiếng nhận trách nhiệm về vụ việc nghiêm trọng đã bị ém nhẹm thông tin hàng năm trời này.
Theo tôi, điều quan trọng là chúng ta thực hiện được đến đâu những quy định của nghị định này. Bởi đã có nhiều văn bản về trách nhiệm người đứng đầu: trong Hiến pháp, Pháp lệnh công chức, Luật phòng chống tham nhũng...

Tôi thấy hầu như văn bản nào cũng chốt lại rằng, người nào vi phạm pháp luật hay không làm tròn trách nhiệm của mình thì tuỳ theo tính chất vi phạm sẽ bị xử lý theo pháp luật. Vấn đề vĩ mô đã có, nhưng đi vào cụ thể là cái gì thì phải rõ hơn nữa.

Nghị định phải quy định rõ điều gì, theo ông?

Ông Trần Đại Nghĩa, UB Khoa học Xã hội Nhân văn:

Theo tôi, chúng ta nên làm thí điểm ở cấp vụ, viện xem những quy định trong dự thảo có tính khả thi đến đâu. Điều quan trọng, theo ý tôi, là liệu chúng ta có thực hiện được việc người đứng đầu phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về mọi sai phạm trong đơn vị mình và phải chịu những hình thức kỷ luật nặng như cách chức hay không.

Nếu để thất thoát, lãng phí thì không ai khác, người đứng đầu phải đền toàn bộ số tiền bị mất. Điều này giống như đối với doanh nghiệp tư nhân, có một đồng vốn thì giám đốc ít nhất phải có trách nhiệm bảo toàn số vốn đó.

Thậm chí, trong chính trị, chúng ta phải làm quyết liệt hơn lĩnh vực kinh tế.

Tôi nghĩ, để người giữ chức vụ cao nhất chịu trách nhiệm thì phải trao thực quyền cho họ, quyền được chọn và sa thải cấp dưới chẳng hạn. Quyền và nghĩa vụ phải gắn với nhau.

Ví dụ, để quyết định một dự án đầu tư ở một tỉnh, thì phải có cả một tập thể quyết định: Ủy ban nhân dân, các sở ngành liên quan. Như vậy, quyền của cá nhân người đứng đầu không có mà nằm rải rác nhiều cơ quan, khi có sai sót, nếu quay trở lại gắn trách nhiệm cho cá nhân thì không hợp lý. Đi vào triển khai nghị định sẽ rất khó thực hiện.

Tôi cũng nghĩ, để xây dựng nghị định, chúng ta cần rút kinh nghiệm khi ban hành những văn bản pháp quy khác. Lấy ví dụ nghị quyết 388 của Thường vụ QH về bồi thường thiệt hại đối với những án oan sai. Do có nghị quyết, những án oan sai đang có xu hướng bị đóng băng, bởi nếu phải bồi thường thì trước hết ảnh hưởng uy tín cơ quan bảo vệ pháp luật. Người ta ngại mất uy tín nên không muốn làm. Thứ hai, hầu như việc bồi thường đều lấy từ ngân sách Nhà nước, chứ chưa có vụ oan sai nào mà thẩm phán, điều tra viên hay kiểm sát viên sau khi bồi thường thì phải bồi thường lại cho Nhà nước. Cứ lấy tiền của Nhà nước ra, còn trách nhiệm của cá nhân thì không có.

Cần rút kinh nghiệm từ nghị quyết 388 đó và xét xem ngân sách lấy ở đâu ra trong trường hợp thất thoát, lãng phí, tham nhũng. Những cá nhân làm sai lấy đâu ra tiền để bồi thường thiệt hại? Nếu quy ra vật chất thì có khi rất lớn: khu đô thị mới, khu công nghiệp chẳng hạn. Những thất thoát khi thu hồi đất, xây dựng dự án có thể vô cùng lớn. Nếu cá thể hoá trách nhiệm thì vô hình chung những người đứng đầu sẽ "án binh bất động", không làm gì cả, hoặc làm nhưng phải tham nhũng, kiếm chác để có một quỹ ngầm trong bản thân họ để lỡ có sai thì có tiền mà trả. Đấy là điều chúng ta nên tính đến.

  • Vân Anh (thực hiện)
Việt Báo
Comment :Quy trách nhiệm người đứng đầu: Phải trao thực quyền
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Quy trách nhiệm người đứng đầu: Phải trao thực quyền bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Quy trach nhiem nguoi dung dau Phai trao thuc quyen ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Quy trách nhiệm người đứng đầu: Phải trao thực quyền ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Chính Trị
Terms head responsibilities: To give real power
Department of Health, responsible, personal liability, state agencies, the heads, the responsibility, expected, legal documents, decree, we, regulations, corruption, they must, head, level
Decree provides personal liability regime for the head of state is awaited although chief responsibility had previously been mentioned in a number of legal documents such as anti-corruption law, civil servants Ordinance ....
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h258 Hanh ha con roi chup hinh gui cho vo
    Thời sự 24h(25/8): Hành hạ con rồi chụp hình gửi cho vợ

    Đi tìm lời giải cho cây chuối lạ cao 15 cm ra 6 bắp ở Huế; Những vụ tự sát thương mình và người thân để trục lợi bảo hiểm nổi tiếng; Quan Formosa xin rút kinh nghiệm, người Việt hào phóng bao dung; Hà Nội: Một tuần xử lý gần 200 ‘ma men’, người vi phạm bất ngờ; Xử phạt nồng độ cồn, nhân viên quán bia "mật báo" cho khách

  • Thoi su 24h248 Chat xac nguoi tinh bo bao tai o Sai Gon
    Thời sự 24h(24/8): Chặt xác người tình bỏ bao tải ở Sài Gòn

    Cứu một cụ bà trong đám cháy, thiếu úy CSGT nhập viện cùng nạn nhân; Cắt điện, nước của quán cà phê Xin Chào là sai quy định; Nhiều phi công xác nhận bị chiếu đèn laser khi hạ cánh xuống Tân Sơn Nhất; Sập hầm vàng ở Lào Cai: công bố danh tính 7 công nhân bị chết; Ẩn tình vụ vợ U60 thuê người đánh sảy thai cô giúp việc 19 tuổi

  • Thoi su 24h238 Gai tre thue chat chan tay truc loi
    Thời sự 24h(23/8): Gái trẻ thuê chặt chân tay trục lợi

    Xé áo, cắt tóc nhân tình ở phố: Nhân tình là "osin" của kẻ chủ mưu; Giám định ADN để nhận dạng 150 ngôi mộ bị xâm phạm; Vụ "tháp nghiêng" chờ sập: 3/4 hộ dân đã di dời; Dân không có quyền kiểm tra CSGT': Giám sát khác kiểm tra; Bạn gái trễ giờ lên máy bay, nam thanh niên xông vào đánh nhân viên hàng không

  • Nhung thong tin dang doc nhat trong tuan tu 2182782016
    Những thông tin đáng đọc nhất trong tuần (từ 21/8-27/8/2016)

    Vụ rơi máy bay quân sự làm một học viên phi công tử vong, tự thuê người chặt chân, tay mình để trục lợi bảo hiểm, đau đáu lòng ngư dân miền Trung câu hỏi bao giờ cá biển ăn được, hay vụ sập mỏ vàng ở Lào Cai đoạt mạng 7 người,... là những tin nóng được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 2108 27082016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (21/08 - 27/08/2016)

    Tiền ở một loạt các ngân hàng lại "bốc hơi", vấn nạn thực phẩm bẩn bủa vây người Việt, áp lực thu ngân sách khiến giá xăng dầu tăng, những băn khoăn về việc mua điện từ Lào, CPI tháng 8 tăng 0,1% so tháng trướ ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Tong hop tin An ninh phap luat tuan 142082016
    Tổng hợp tin An ninh - pháp luật tuần (14-20/8/2016)

    Như một gáo nước lạnh tạt vào mặt khi dư luận còn đang bàng hoàng trước thảm án Lào Cai. Trọng án Yên Bái, 3 nạn nhân là những người đứng đầu cơ quan lãnh đạo tỉnh. Thảm án Hà Giang, mẹ giết 3 con ruột vì mâu thuẫn với chồng. Giết mẹ vợ và em vợ ở Thái Bình.Những vụ án như một chuỗi sự kiện tiếp diễn xảy ra trong một thời gian ngắn. Có thể nói tuần này là t