vietbao

Giải phẫu 112: Bài học cải cách HC và tin học hoá

Bản thân tên của đề án 112 cho thấy nó chỉ tập trung vào tin học hoá, nên trọng tâm thiên quá nhiều về CNTT, và thất bại là không khó hiểu.

Cải cách hành chính (CCHC) là một trong những công việc trọng tâm mà Chính phủ chủ trương. Nếu làm khéo CCHC có thể làm cho thế cạnh tranh của đất nước được cải thiện đáng kể. CCHC và tin học hoá quản lý hành chính có quan hệ với nhau thế nào? Có thể rút ra những bài học gì từ những việc làm vừa qua?

Hôm qua, ngày 13/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an) đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với 8 cán bộ liên quan đến những sai phạm trong việc thực hiện Đề án 112 (đề án Tin học hóa quản lý Hành chính Nhà nước 2001-2005).

Nhưng việc dừng triển khai đề án này đã được Thủ tướng ra quyết định từ ngày 19/4/2007. Dư luận ngay khi đó đã bàn tán rất sôi nổi về “thất bại được báo trước”, về “ném tiền qua cửa sổ”, về “lãng phí hàng trăm tỷ đồng”, đến những ý kiến bạn đọc đòi “xử lý nghiêm khắc”, “truy cứu trách nhiệm hình sự”, v.v...

Có những ý kiến xác đáng nhưng cũng không ít ý kiến thiếu cơ sở, càng ít có những phân tích trầm tĩnh, khách quan, cẩn trọng ngõ hầu tìm ra những bài học xác đáng để rút kinh nghiệm, để góp ý cho các đề án tiếp theo.

Khi công cụ biến thành mục tiêu

Bài học thứ nhất có thể rút ra, và đã được cảnh báo ngay từ đầu, rằng tin học, công nghệ thông tin (CNTT), máy móc, mạng, v.v... chỉ là công cụ, những công cụ rất hữu hiệu nếu biết cách dùng, nhưng chỉ là công cụ. Cốt lõi là cải cách hệ thống hành chính.

Tuy ngay trang đầu website của đề án 112 có dòng chữ rất trang trọng “Chương trình tổng thể cải cách hành chính của Chính phủ”, nhưng 5 nội dung chính của 112 cho thấy vai trò của CCHC mờ nhạt mà chủ yếu chỉ tập trung vào CNTT. Trong tất cả các chương trình sau, dù tên gọi có ra sao: “chính phủ điện tử”, “áp dụng CNTT”, hay “thực hiện nghị định 64”, thì vấn đề CCHC vẫn là trung tâm.

Mà CCHC trước hết là đụng đến những việc như: công việc nào Nhà nước nhất thiết phải làm, việc nào Nhà nước đang làm nhưng không nên làm (sẽ phải chuyển cho khu vực tư nhân hay khu vực xã hội, lộ trình chuyển giao ra sao)? Những việc nào là cốt lõi nên làm ngay, những việc nào có thể làm sau (thứ tự ưu tiên của những việc cần làm) với những công việc ưu tiên và cần làm trong một khoảng thời gian trước mắt, chẳng hạn vài ba năm, thì phải xét quy trình làm việc, thủ tục ra quyết định, các biểu mẫu, các tiêu chuẩn về thông tin, báo cáo, v.v...

Phải rà soát tất cả các quy trình này, xem khâu nào hợp lý, khâu nào chưa, các quá trình tương tác với nhau ra sao, những thông tin đòi hỏi ở dạng nào, với CNTT thì có thể sửa đổi, đơn giản hóa quy trình ra sao, v.v... Chỉ sau khi có những nghiên cứu như vậy, thảo luận đi đến thống nhất về quy trình, thủ tục, chuẩn, biểu mẫu, đầu vào, đầu ra... thì mới có cơ sở để ra những quyết định về phân rã thành các hệ thống con, về yêu cầu đầu tư phần cứng, mạng, yêu cầu phát triển phần mềm ứng dụng.

Đặc biệt, phải hết sức lưu ý tính nhất quán của dữ liệu, đến quy trình, thủ tục, chuẩn; thiếu chúng thì chúng ta không có nền hành chính thống nhất và đề án dứt khoát thất bại. Đấy là những quyết định rất lớn và chỉ những người lãnh đạo cao nhất mới có thẩm quyền quyết định.

Bản thân tên của đề án 112 cho thấy nó chỉ tập trung vào tin học hoá, tức là nó cũng phản ánh sự nhận thức chưa đúng này, nên trọng tâm thiên quá nhiều về CNTT, và như thế thất bại là không khó hiểu. Đáng tiếc đây là lỗi rất thường xuyên xảy ra ở nhiều nơi trong suốt 50 năm qua trên khắp thế giới, chứ không chỉ ở Việt Nam. Và tất cả các dự án “tin học hóa” mắc lỗi này đã đều thất bại.

’Nguyên
Nguyên trưởng ban điều hành Đề án 112 Vũ Đình Thuần tại lễ giới thiệu về "thành quả bước đầu đạt được" của Đề án 112, ngày 9/9/2005.
Người đứng đầu cơ quan phải làm chủ dự án

Bài học thứ hai, mà kinh nghiệm từ các năm 1960 trên khắp thế giới đều cho thấy, là, nếu người đứng đầu cơ quan không làm chủ dự án (thí dụ, với đề án 112 là Thủ tướng, các hệ thống con hay phần hệ thống ở Bộ, địa phương thì các Bộ Trưởng, Chủ tịch tỉnh, Thành phố phải làm chủ), thì dự án chắc chắn thất bại. Bởi vì CCHC liên quan đến những vấn đề tổ chức bộ máy, thay đổi quy trình, thay đổi các quy định (thậm chí thay đổi cả luật và khi đó chỉ có những người đứng đầu này mới có thể quyết định).

Chủ dự án quyết định mọi vấn đề liên quan đến đề án như: phạm vi đề án, chẩn y các quy trình (kéo theo việc ban hành rất nhiều văn bản quy phạm pháp luật vào giai đoạn đưa hệ thống vào cuộc sống và việc chuẩn bị chúng là một phần hết sức quan trọng của đề án), những kết quả dự kiến, tổ chức (người, quản lý sự thay đổi, giải quyết các loại xung đột), ngân sách, kế hoạch phát triển, triển khai, đào tạo, bảo dưỡng và duy tu hệ thống, v.v. trên cơ sở những kiến nghị, kế hoạch của các tổ chức giúp việc (Ban quản lý đề án, các nhà tư vấn, chuyên gia độc lập, những người dùng là các cơ quan trung ương và địa phương, v.v.). Đề án 112 đã không làm như vậy, nên thất bại cũng là dễ hiểu.

Bài học thứ ba, là quản lý dự án một cách chuyên nghiệp. Một đề án phải có phạm vi rất cụ thể, phải nêu những kết quả dự kiến, phải có tổ chức để thực hiện dự án. Có khá nhiều kinh nghiệm và tài liệu về quản lý dự án một cách chuyên nghiệp, và việc này cũng không phải quá khó. Ngoài Ban chủ nhiệm dự án, mà các thành viên chủ yếu là những người kiêm nhiệm như đã nói ở trên, phải có Ban điều hành dự án mà thành viên là các chuyên gia (chủ yếu trong các lĩnh vực hành chính, chứ không phải chuyên gia tin học). Các thành viên này (lấy chủ yếu từ các cơ quan nhà nước trung ương và địa phương) phần lớn làm việc toàn thời gian cho đề án. Kế hoạch từng pha của đề án phải được lập và được chủ dự án phê duyệt. Quản lý sự thay đổi phải được đưa vào kế hoạch vì bất cứ hệ thống lớn nào như hệ thống này sẽ trải qua nhiều thay đổi trong quá trình thực hiện. Không nên lẫn lộn giữa quản lý đề án với quản lý nhà nước.

Rất tiếc, đề án 112 cũng chưa làm tốt việc này, nên thất bại cũng là dễ hiểu.

Lưu ý rằng ba bài học trên, và những sai lầm mà từ đó người ta rút ra ba bài học này là khá phổ biến (tức là tỷ lệ các đề án “tin học hóa” thất bại là khá nhiều), cũng là những gợi ý để cải thiện các đề án tương tự trong tương lai mà chúng ta không thể không tiến hành.

Nếu nhận thức được rằng cải cách hành chính và ứng dụng CNTT vào thực hiện cải cách hành chính là một công việc trọng đại, là đầu tư vào hạ tầng cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước trung ương và địa phương, cải thiện đáng kể chất lượng dịch vụ công, nâng cao hiệu quả hoạt động của toàn xã hội, góp phần cải thiện vị thế cạnh tranh của đất nước, thì chịu khó học các bài học của 112 và những kinh nghiệm khác sẽ có thể thực hiện tốt các đề án tương tự trong tương lai.

  • TS Nguyễn Quang A

Việt Báo
Comment :Giải phẫu 112: Bài học cải cách HC và tin học hoá
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Giải phẫu 112: Bài học cải cách HC và tin học hoá bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Giai phau 112 Bai hoc cai cach HC va tin hoc hoa ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Giải phẫu 112: Bài học cải cách HC và tin học hoá ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Chính Trị
Anatomy 112: Lessons reform and computerization HC
administrative reforms, computerization, project owners, computerization, head, projects, lessons, failures and management system, can, do, 112, IT, into
itself the name of Project 112 that it only focuses on computerization, so natural too much focus on IT, and failure is not difficult to understand. .
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Thoi su 24h087 Chu ho chem 2 chau tu vong
    Thời sự 24h(08/7): Chú họ chém 2 cháu tử vong

    Khách sạn giam khách: Quan ứng tiền giữ thể diện Cửa Lò; Treo biển cam kết "không khiêu dâm, kích dục": Nỗi khổ kép; Ai đã “đầu độc” tôm cá ở thượng nguồn sông Đà?; Sau vụ bảo vệ bệnh viện Nhi: Bộ Y tế chấn chỉnh việc vận chuyển người bệnh; Tiêm thuốc khiến bệnh nhân tử vong, bác sỹ bị... khiển trách

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ