Cải cách thủ tục hải quan của VN được đánh giá cao

Phó Tổng thư ký Tổ chức Hải quan quốc tế Kunio Mikuriya đánh giá cao nỗ lực cải cách thủ tục, điện tử hoá hoạt động của Hải quan VN

Phó Tổng thư ký WCO Kunio Mikuriya (giữa) tại cuộc họp báo trưa 7/9 (Ảnh: HC)

Sang VN tham dự các cuộc đối thoại, hội thảo do Tiểu ban Thủ tục Hải quan APEC (SCCP) tổ chức trong khuôn khổ SOM 3 đang diễn ra tại Đà Nẵng và Hội An, 7/9, ông Kunio Mikuriya, Phó Tổng thư ký Tổ chức Hải quan thế giới (WCO) đã có cuộc họp báo khá đột xuất trước khi rời VN.

Ông cho biết, trong mấy ngày qua, SCCP đã tập trung thảo luận các biện pháp nhằm giảm thiểu thủ tục hải quan để tăng cường sức cạnh tranh, bảo đảm an toàn thương mại trong bối cảnh nạn khủng bố đang đe doạ an ninh, thịnh vượng toàn cầu, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, tổ chức đối thoại giữa hải quan với doanh nghiệp... Qua đó nhằm đẩy mạnh hơn nữa sự giao lưu thương mại và đầu tư giữa các nền kinh tế một cách an toàn, thuận lợi và nhất là không làm tăng chi phí của doanh nghiệp.

Ông Kunio Mikuriya nhấn mạnh: "Càng ngày người ta càng nhận thức rõ thương mại quốc tế là động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Do vậy, họ càng quan tâm hơn đến việc cải cách các thủ tục hải quan, điều này sẽ tạo môi trường thuận lợi hơn cho cạnh tranh và tăng trưởng kinh tế!".

Riêng về hoạt động của Hải quan VN (HQVN), ông Kunio Mikuriya cho hay, trong các cuộc đối thoại giữa hải quan và doanh nghiệp tại SOM 3, ông nghe được rất nhiều lời khen, chủ yếu trên hai lĩnh vực: HQVN có hệ thống computer rất hiện đại, phục vụ tích cực cho hoạt động nghiệp vụ. Đồng thời HQVN rất có khả năng quản lý, xử lý các rủi ro. Trong lĩnh vực này, chỉ những hàng hoá được xác định có nguy cơ dẫn đến rủi ro mới bị kiểm tra kỹ lưỡng, còn phần lớn hàng hoá khác đều được thông quan nhanh chóng, trung chuyển trôi chảy, được các đối tác đánh giá cao.

Cách thức tốt nhất để tăng cường chất lượng dịch vụ hải quan là làm thế nào để các quy định, thủ tục của hải quan mỗi nền kinh tế thành viên APEC trở nên đơn giản và hài hoà hoá dựa trên các chuẩn mực của WCO. Về vấn đề này thì hệ thống thủ tục của HQVN cũng đang ngày càng tiếp cận được với chuẩn mực của các tổ chức Hải quan ASEAN, Hải quan APEC và WCO...

Ông Kunio Mikuriya: "Tôi biểu dương những nỗ lực của Hải quan VN" (Ảnh: HC)

Ông cũng cho biết thêm, gần đây WCO đã cử chuyên gia sang VN phân tích tình hình dịch vụ của ngành hải quan. Sau khi có báo cáo của các chuyên gia về cải cách và hiện đại hoá của HQVN, WCO sẽ tiếp tục có những sự hỗ trợ để HQVN phát triển mang tính định hướng chiến lược.

Tại cuộc họp báo, TS đã đặt câu hỏi với ông Kunio Mikuriya: "Những đánh giá tích cực của ông đối với hoạt động của HQVN chủ yếu dựa trên những trang bị kỹ thuật và cải cách thủ tục. Nhưng trên thực tế, sự phiền hà đối với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu lại đến từ yếu tố con người, cụ thể là một bộ phận cán bộ, nhân viên hải quan. Ông đánh giá tình hình này ở VN như thế nào và theo ông thì làm cách nào để cải thiện một cách có hiệu quả?"

Ông Kunio Mikuriya cho rằng: "Nói một cách công bằng thì những sự phiền hà trong hoạt động hải quan do yếu tố con người gây ra không chỉ xuất hiện ở VN mà hầu như nước nào cũng có. Do vậy, vấn đề xây dựng đội ngũ nhân viên hải quan có chất lượng, phẩm chất tốt là điều mà WCO rất quan tâm.

Để nâng cao phẩm giá của người làm công tác hải quan, có hai điều then chốt đang được WCO áp dụng. Một là đơn giản hoá thủ tục hải quan, giảm tối đa cơ hội tiếp xúc trực tiếp giữa nhân viên hải quan với doanh nghiệp. Qua đó cũng giảm thiểu cơ hội có thể làm nảy sinh tiêu cực. Điều thứ hai là đẩy mạnh việc điện tử hoá hoạt động hải quan.

Trong công tác quản lý nhân sự, cần tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình làm việc, chí ít cũng ở mức độ chấp nhận được; làm tốt công tác khen thưởng, đào tạo, đào tạo lại... cho đội ngũ nhân viên hải quan. Bên cạnh việc cần có sự hỗ trợ về chính trị rất cao của lãnh đạo ngành hải quan thì cũng cần có sự hợp tác tích cực của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp xây dựng được văn hoá tuân thủ các quy định của hải quan, không chấp nhận hối lộ thì cơ hội để nhân viên hải quan nhũng nhiễu cũng khó xảy ra!".

Ông Kunio Mikuriya nhấn mạnh một lần nữa, hoạt động xuất nhập khẩu của VN đang gia tăng rất nhanh, đặc biệt hoạt động xuất khẩu ngày càng khởi sắc và đóng góp lớn cho sự tăng trưởng đầy ấn tượng của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, Hải quan VN đứng trước yêu cầu phải ngày càng đơn giản hoá thủ tục để đáp ứng kỳ vọng của các đối tác doanh nghiệp.

Điều quan trọng là VN cần tiếp tục các nỗ lực đang tiến hành, đưa thủ tục hải quan ngày càng tiệm cận hơn với các chuẩn mực của hải quan quốc tế đã được công nhận rộng rãi để đáp ứng yêu cầu phát triển của doanh nghiệp. Đây cũng là cách thức tốt nhất để tăng cường chất lượng dịch vụ hải quan. Việc VN đăng cai Năm APEC 2006 là sự kiện quan trọng để HQVN học hỏi và chia xẻ những kinh nghiệm, thành tựu tốt về thủ tục hải quan cùng các nước thành viên.

• Hải Châu