vietbao

Biến đổi khí hậu: VN chưa tận dụng nguồn quỹ toàn cầu

Lần đầu tiên, vấn đề biến đổi khí hậu toàn cầu được đặt lên bàn Hội nghị CG. Ông Donal Brown, Trưởng đại diện Cơ quan phát triển Anh, người đã vận động cho việc này, cho rằng, Việt Nam chưa dành đủ sự quan tâm cần thiết, chưa có kế hoạch tốt đối phó với vấn đề này, do đó, chưa tận dụng được nguồn vốn toàn cầu sẵn có. Việt Nam đang bị tụt lại phía sau so với các nước láng giềng trong tiếp cận các nguồn vốn ODA dành cho vấn đề biến đổi khí hậu.

VN sẽ có chương trình hành động quốc gia về biến đổi khí hậu?

VN vẫn chưa dành đủ sự quan tâm cần thiết cho vấn đề biến đổi khí hậu - Ông Donald Brown.

Trong Hội nghị CG 2007, lần đầu tiên vấn đề biến đổi nghị sự được đưa vào chương trình nghị sự giữa các nhà tài trợ và đại diện Chính phủ Việt Nam. Tại sao cơ quan phát triển Anh lại đưa vấn đề này lên bàn nghị sự vào thời điểm này?

Trong hội nghị tư vấn các nhà tài trợ năm ngoái, tôi rất ngạc nhiên khi không hề có một thảo luận nào về vấn đề biến đổi khí hậu. Tôi đã rất nỗ lực để đưa vấn đề này vào chương trình nghị sự, bởi lẽ khi nhìn vào con đường dài phía trước của Việt Nam, biến đổi khí hậu có thể gây nên những tác động tiêu cực rất lớn lên tăng trưởng kinh tế.

Nghiên cứu của Ngân hàng thế giới WB năm 2006 cho thấy, Việt Nam nằm trong danh sách 5 nước ảnh hưởng lớn nhất của hiện tượng nước biển dâng do tác động của hiện tượng biến đổi khí hậu. Chúng ta đã có thể nhìn thấy rất rõ những tác hại kinh tế của biến đổi khí hậu tới Việt Nam và tới sự phát triển đất nước này.

Nếu mực nước biển tăng lên, Việt Nam sẽ mất rất nhiều, thậm chí, 45% diện tích đồng bằng sông Cửu Long ĐBSCL sẽ nằm dưới mực nước biển. Chúng ta thử tính nếu 45% diện tích ĐBSCL không thể trồng lương thực, đời sống của người Việt Nam sẽ ra sao.

Sinh kế của hàng chục triệu người Việt Nam đang bị đe dọa với những ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Vấn đề này và những hệ quả của nó đang khiến cho cuộc sống người nghèo và những người cận nghèo Việt Nam ở vùng núi, vùng biển, vùng đồng bằng bị đe dọa.

Các chuyên gia cảnh báo riêng việc nước biển dâng cao có thể khiến 22 triệu người Việt Nam mất nhà. Một phần lớn diện tích của đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long có thể bị ngập lụt do nước biển dâng.

Một ví dụ khác là vào năm 1996, tổng thiệt hại do bão lũ là 700 triệu USD. Trong năm 2006, tổng thiệt hại do bão lũ lên tới 1,2 tỷ USD. Chỉ một cơn bão thậm chí đã có mức thiệt hại bằng tổng thiệt hại tất cả các trận bão vào năm 1996.

Theo nhìn nhận của ông, các nhà lãnh đạo và người dân Việt Nam đã nhận thức được sự nghiêm trọng của vấn đề biến đổi khí hậu hay chưa?

Không thể đánh giá thấp người dân Việt Nam trong nhận thức về vấn đề này. Từ thực tế lũ lụt, triều cường hiện nay, người dân hiểu rất rõ những tác động của biến đổi khí hậu với cuộc sống hằng ngày của họ. Tình hình hoàn toàn khác với 20 năm trước.

Các nhà lãnh đạo Việt Nam cũng đã nhận thức được vấn đề này. Họ đã nhìn thấy rất nhiều những thách thức. Như Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu hôm 6/12, rằng ông coi đây là vấn đề trọng yếu. Thủ tướng hy vọng trong năm tới, Việt Nam sẽ xây dựng được kế hoạch hành động quốc gia về vấn đề biến đổi khí hậu. Đây là lần đầu tiên, tôi được nghe người lãnh đạo cao nhất của Việt Nam phát biểu như vậy.

Tuy nhiên, thách thức nằm ở chỗ thực hiện kế hoạch hành động đó như thế nào. Với những vấn đề như biến đổi khí hậu, nó quá lớn để thuộc vào trách nhiệm của một bộ duy nhất. Một mình Bộ Tài nguyên và Môi trường không thể giải quyết được.

Để đối phó với vấn đề này, cần phải giống như khi gia nhập WTO, cần một sự hợp tác để giành thắng lợi ở tất cả các cấp, không chỉ Thủ tướng, Phó Thủ tướng. Phải có một cam kết mạnh mẽ trong toàn Chính phủ và một cơ chế thống nhất, triển khai kế hoạch hành động.

Ông có gợi ý chính sách cụ thể nào cho Việt Nam trong việc đối phó với vấn đề biến đổi khí hậu?

Lũ lụt liên miên trong năm 2007 đã tác động nghiêm trọng tới sinh kế hàng chục triệu người dân VN. Ảnh: VNN
Vấn đề đầu tiên Việt Nam cần làm là lên kế hoạch cẩn thận, chặt chẽ, nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Phải xem xét lại chiến lược phát triển, đưa ra một kế hoạch để giải quyết.

Ví dụ, Việt Nam cần tính toán kỹ lưỡng hơn về những thay đổi có thể diễn ra khi tiến hành xây dựng cơ sở hạ tầng. Hiện nay, Việt Nam đầu tư rất nhiều vào phát triển cơ sở hạ tầng: đường, cầu... nhưng việc xây dựng hệ thống đường bộ sẽ thay đổi dòng chảy của sông ngòi. Những biến đổi khí hậu sẽ khiến Việt Nam gánh chịu nhiều lũ hơn. Do đó, khi tiến hành các hoạt động đầu tư cần tính toán vấn đề khí hậu nhiều hơn. Có rất nhiều các phương pháp hiện đại có thể hỗ trợ cho quá trình lên kế hoạch. Việt Nam cần sử dụng nhiều hơn.

Gợi ý thứ hai cho Việt Nam là đảm bảo an ninh lương thực thông qua phát triển nông nghiệp. Cơ chế của chúng ta hiện nay cần phải tính toán, lên kế hoạch đảm bảo an ninh lương thực. Chúng ta cần phải nghiên cứu các vụ mùa có thể trồng ở khu vực ít mưa hơn.

Ông Nguyễn Khắc Hiếu, phó ban chỉ đạo thực hiện công ước khí hậu và nghị định thư Kyoto của Việt Nam cho biết Việt Nam đã thực hiện xong các nghĩa vụ được quy định trong Nghị định thư Kyoto. Ông nói Việt Nam sẽ tiếp tục đàm phán trong tư thế thành viên của nhóm G77. Trong 10 thành phố lớn nằm trong danh sách nguy cơ cao của OECD vào năm 2070, có 9 thành phố thuộc châu Á. Trong số này Calcutta và Mumbai của Ấn Độ đứng hàng đầu. TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng (Việt Nam) đứng hàng thứ ba, còn lại là Dhaka (Bangladesh), Quảng Châu và Thượng Hải (Trung Quốc), Bangkok (Thái Lan) và Yangon (Myanmar)…

Những nghiên cứu rất cần thiết để đưa ra những kế hoạch cho tương lai. Việc này sẽ mất 5-10 năm. Làm việc này ngay từ bây giờ, chúng ta có thể sẵn sàng. Nếu không sẽ không lường trước những ảnh hưởng sẽ xảy đến.

Hiện nay, có rất nhiều nguồn tài chính cho việc này. Việt Nam có cơ hội để thu hút đầu tư, để các nguồn vốn để cắt giảm khí thải toàn cầu.

Trên thế giới, có rất nhiều quỹ sẵn có phục vụ cho các cơ chế làm sạch toàn cầu. Việt Nam có thể sử dụng nguồn quỹ này. Việt Nam đang bị tụt lại phía sau so với các nước láng giềng Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan trong tiếp cận các nguồn vốn này.

Sẽ không bỏ tiền nếu chưa có kế hoạch tốt

Trên thực tế, nguyên nhân của biến đổi khí hậu toàn cầu xuất phát từ các nước phát triển hơn là các nước đang phát triển nhưng chính các nước đang phát triển, đặc biệt là người nghèo ở các nước này lại chịu tác động nhiều nhất. Anh và các nước phát triển khác có kế hoạch nào để chia sẻ gánh nặng, giúp các nước đang phát triển như Việt Nam đối phó với vấn đề này?

Có hai điều các nước phát triển như Anh có thể làm, một là chuyển giao công nghệ. Tôi đã nói về các thiết bị hiện đại để tính toán ảnh hưởng của biến đổi khí hậu khi xây dựng cơ sở hạ tầng. Chúng tôi có thể giúp các nước đang phát triển như Việt Nam tiếp cận với các công nghệ này.

Đồng thời, các nước phát triển như Anh đã cung cấp một lượng tài chính rất lớn trong quỹ toàn cầu như cơ chế phát triển xanh. Những quỹ này Việt Nam hoàn toàn có thể tiếp cận. Điều đáng thất vọng là Việt Nam chưa tận dụng được nhiều từ những nguồn quỹ như vậy.

Các nước giàu đổ thừa nếu chuyển giao công nghệ sạch qua Trung Quốc và các nước nghèo, các công nghệ này sẽ bị ăn cắp bản quyền.

Làm thế nào Việt Nam có thể tiếp cận những nguồn vốn đó trong giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, thưa ông?

Cũng giống như các nước đang phát triển khác, Việt Nam cần có một kế hoạch tốt, một cam kết mạnh mẽ về khí hậu toàn cầu.

Việt Nam đã nhận thức vấn đề biến đổi khí hậu, tuy nhiên, thời gian qua, Việt Nam phải đối mặt với quá nhiều thách thức, do đó, chưa dành đủ sự tập trung cho vấn đề này.

Việt Nam chưa hề đưa ra một kế hoạch để có thể tiếp cận nguồn vốn. Do đó, chưa được nhận vốn. Việt Nam chưa hề có một kế hoạch nào. Các nhà tài trợ không thể đưa tiền khi không biết bạn sẽ dùng tiền đó như thế nào. Cần phải có một kế hoạch cụ thể.

Rất nhiều ngân hàng trên thế giới quản lý những dạng quỹ như thế này. Việt Nam cần làm việc chặt chẽ với các tổ chức để tiếp cận các nguồn vốn này. Sau khi có một kế hoạch hành động tốt, các bạn có thể tiếp cận dễ dàng nguồn quỹ này đối phó với vấn đề biến đổi khí hậu.

Về song phương, Anh có kế hoạch cụ thể cung cấp ODA cho Việt Nam trong giải quyết vấn đề này không?

Anh cung cấp ODA cho Việt Nam để giúp giải quyết các vấn đề của Việt Nam. Chúng tôi cung cấp tiền để Việt Nam giải quyết những vấn đề mà Chính phủ xem là ưu tiên. Các nhà tài trợ nói chung và Anh nói riêng hoàn toàn đi theo Việt Nam trong việc sử dụng vốn.

Nếu Chính phủ có một kế hoạch tốt, đặt vấn đề này là ưu tiên, và đề nghị phía Anh hỗ trợ, Chính phủ Anh sẵn sàng. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ không bỏ tiền cho tới khi có một kế hoạch tốt.

Ông có nhận định như thế nào về khả năng xây dựng kế hoạch và đối phó với vấn đề này của Việt Nam?

Việt Nam có thể đạt được bất cứ điều gì mà Việt Nam muốn đạt. Chỉ cần Việt Nam lên kế hoạch mà thôi. Chúng ta có thể thấy hiện nay sự gia tăng nhận thức của mọi tầng lớp nhân dân Việt Nam về việc đối phó với vấn đề này. Tôi tin tưởng rằng, với quyết tâm của lãnh đạo, Việt Nam hoàn toàn có thể đối mặt với thách thức biến đổi khí hậu.

Hiện nay, Việt Nam có quá nhiều ưu tiên và chưa tập trung cho vấn đề này. Mọi thứ đang ở giai đoạn bắt đầu khi Chính phủ bắt đầu đưa vấn đề ra bàn luận.

Từ phía các nhà tài trợ, chúng tôi cam kết sẽ đáp lại những nỗ lực của Việt Nam. Chúng tôi sẽ tiếp tay cho Chính phủ ngay khi các bạn đặt kế hoạch lên bàn.

  • Phương Loan (thực hiện)
Việt Báo
Comment :Biến đổi khí hậu: VN chưa tận dụng nguồn quỹ toàn cầu
Ý kiến bạn đọc
Viết phản hồi
Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Biến đổi khí hậu: VN chưa tận dụng nguồn quỹ toàn cầu bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Bien doi khi hau VN chua tan dung nguon quy toan cau ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Biến đổi khí hậu: VN chưa tận dụng nguồn quỹ toàn cầu ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Chính Trị
Climate change: VN not make use of global funds
Vietnam, China, Mr Donal Brown, the developing countries, Climate Change, developed countries, action plan, a plans, plans for the first time, donors can, globalization, access, utilize, he
For the first time, the issue of global climate change on the table is CG. Mr Donal Brown, Manager Development Agency UK, who have lobbied for this, said that Vietnam has not devoted enough attention is needed, not a good plan to deal ...
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • viet bao
  • Thoi su 24h267 An mang dau long tu viec ly hon gia hoa that
    Thời sự 24h(26/7): Án mạng đau lòng từ việc ly hôn giả hóa thật

    Sự thật sốc về cô gái “hở bạo” tiếp thị Bệnh viện thẩm mỹ Kangnam; Mẹ nạn nhân bị cưa chân phản bác kết luận của Sở Y tế; Vụ trao nhầm con: Nước mắt vẫn chưa ngừng rơi!; Người đàn ông bỏ xe bánh mỳ, nhảy sông Đà vì bị truy sát?; Bệnh nhân phải đóng trước 220 nghìn mới được đi vệ sinh ở bệnh viện

  • Thoi su 24h257 Can bo hon nguc nang Biang
    Thời sự 24h(25/7): Cán bộ hôn ngực nàng Biang

    Kẻ "gạ tình" người mẹ liên quan gì đến vụ cháu bé bị mất tích ở Long Biên?; Vụ xả thải: Bộ TNMT thông báo nóng với Formosa; Ông bố đập sữa trước cửa siêu thị: "Đã mua chịu lại còn kiếm chuyện"; Cán bộ hôn ngực nàng Biang: Xử lý đúng quy trình; Ngày con dâu bỏ đi, bố mẹ chồng khóc cạn nước mắt thương 5 cháu nhỏ

  • Thoi su 24h217 Cong ly nao cho nguoi vo mang noi dau tot cung
    Thời sự 24h(21/7): Công lý nào cho người vợ mang nỗi đau tột cùng

    Đình chỉ hay khen thưởng CSGT "giơ chân" cản người phạm luật?; Xót xa những vụ tự tử vì bệnh tật và tận cùng nghèo khó; "Rác thải Formosa tràn lan, trách nhiệm chính thuộc xã, phường"; Vụ cô gái bị chồng thiêu: Công lý nào cho người vợ đang mang nỗi đau tột cùng?; Mổ nhầm chân: chuyên môn yếu kém hay tắc trách?

  • Thoi su 24h197 Dung sung bat tre em cuop taxi
    Thời sự 24h(19/7): Dùng súng bắt trẻ em, cướp taxi

    Phía sau bản án tử của Vũ Văn Tiến: Con dại một lần, mẹ đau một đời; Hà Nội sẽ trồng cây phượng hoa màu tím, nở quanh năm; Mưa xô ngã cầu bêtông tiền tỷ: Quy trình trách nhiệm; Vụ chất thải Formosa: Doanh nghiệp nói khác Sở TNMT?; Chiếu laser Nội Bài: Phát hiện thủ phạm nhưng khó xử lý

  • Thoi su 24h187 Lo duong day gai goi chan dong showbiz
    Thời sự 24h(18/7): Lộ đường dây gái gọi chấn động showbiz

    Thực phẩm bẩn: Nghịch cảnh con người đang âm thầm giết hại nhau; Vụ chất thải Formosa: Thêm nhiều mâu thuẫn giật mình; Ân hận của người mẹ mỗi đứa con sinh ra của... một ông bố khác nhau; Bác sĩ ra chợ quyên tiền cứu bệnh nhi: Đời xấu xa sao cây táo nở hoa?; Cá hồ chết bốc mùi thối, cả khu phố bịt khẩu trang suốt ngày

  • Thoi su 24h147 Bi ban than cua bo hiep dam den mang thai
    Thời sự 24h(14/7): Bị bạn thân của bố hiếp dâm đến mang thai

    Formosa tự đổi công nghệ luyện cốc: Hành vi tội ác; Uất ức lời kể 5 ngư dân bị tàu TQ đâm chìm tàu ở Hoàng Sa; Nghi án mẹ ép con gái uống thuốc trừ sâu để cùng chết; Bàng hoàng phát hiện suốt 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km; Tiếp viên ở quán karaoke ăn mặc mát mẻ, ngồi trên đùi khách rót bia

  • Thoi su 24h137 Chong thieu song vo vi bi can nhan
    Thời sự 24h(13/7): Chồng thiêu sống vợ vì bị cằn nhằn

    Thực hư chuyện 'bố đi hát karaoke gặp đúng con gái làm dịch vụ'; "Bảo kê" xe cấp cứu: Bộ trưởng Y tế vào cuộc quá chậm?; Vụ chôn rác thải Formosa trong trang trại của Giám đốc: Có sai luật?; Tạm giữ nhóm "quái xế" cùng 20 chân dài mặc mát mẻ phục vụ karaoke; 10 năm, gần 60 ngàn tỷ đồng tham nhũng nhưng chỉ thu hồi được 4,6 ngàn tỷ

  • Thoi su 24h127 Vo bop cua quy khien chong chet tuc tuoi
    Thời sự 24h(12/7): Vợ bóp của quý khiến chồng chết tức tưởi

    Phạt 100 triệu phòng khám "mạo danh" Sở Y tế HN "chặt chém" khách; Xe cứu thương ngoại tỉnh phải “mua” bệnh nhân ở Hà Nội?; Formosa lén lút chôn chất thải ở trang trại của Giám đốc Công ty Môi trường; Gây bức xúc lớn, các dự án giao thông BOT được Quốc hội đưa vào giám sát; Vụ gần 400 GV ở Thanh Hóa mất việc: 50-100 triệu đồng chạy làm GV hợp đồng?

  • Thoi su 24h117 Co gai tre xinh dep tu vong ben ve duong
    Thời sự 24h(11/7): Cô gái trẻ xinh đẹp tử vong bên vệ đường

    Sự cố môi trường Formosa: Xác định hàm lượng độc tố dưới đáy biển; Thuê giúp việc 6 triệu/tháng, chủ nhà phẫn nộ vì em bé bị véo tai, ăn tát; Nhà máy làm chết cá đầu nguồn sông Đà không có khu xử lý nước thải; Từ vụ chặn xe cấp cứu: Bảo vệ bệnh viện hay lực lượng..."bảo kê"?; Dọa đuổi ông lão xuống xe, nhân viên xe buýt bị đình chỉ việc

  • Nghin le chuyen tuan qua 1707 23072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 17/07 - 23/07/2016

    Đau chân trái bác sĩ mổ nhầm chân phải; CSGT giơ chân, người đi xe máy lao dải phân cách; Cán bộ giao thông trách mắng người dân vì tự ý vá đường; Bé gái 4 tuổi mất tích bất ngờ, gia đình kêu gọi giúp đỡ ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 177237
    Sự kiện quốc tế nổi bật (17/7-23/7)

    Khủng bố trung tâm mua sắm ở Munich làm 10 người thiệt mạng; Samsung xin lỗi vì những clip mua dâm của chủ tịch Lee; Trump chính thức nhận đề cử tổng thống; Trung Quốc ngang ngược tuyên bố tiếp tục cải tạo tại Biển Đông là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 177 237
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (17/7- 23/7)

    Bị thương chân trái, mổ nhầm chân phải: BV Việt Đức nói gì; Hai bé sơ sinh dính liền ở Hà Giang đã mất; Siêu âm thai bình thường, sinh con bị dị tật: Bài học nào cho bố mẹ; Vợ thờ ơ với 'chuyện ấy', lí do là ở chồng;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Tong Hop Doi Song Tuan Qua 170724072016
    Tổng Hợp Đời Sống Tuần Qua (17/07-24/07/2016)

    Hàng loạt những sản phẩm kém chất lượng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng được phát hiện . Bài toán chi tiêu gia đình, cùng những câu chuyện gia đình, vụ đánh ghen ầm ĩ làm ta giật mình trước lối sống ngày nay, là các thông tin nổi bật nhất tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1707 23072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (17/07 - 23/07/2016)

    'Đại án' 9000 tỷ đồng tại Ngân hàng Xây dựng, lương của các sếp tập đoàn gần nửa tỷ đồng, giá xăng điều chỉnh giảm mạnh, vấn nạn cà phể bẩn, tăng trưởng tín dụng tiếp tục có con số mới ... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật tuầ

  • Nghin le chuyen tuan qua 1007 16072016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 10/07 - 16/07/2016

    Formosa chôn 100 tấn chất thải tại Hà Tĩnh; Ngư dân bàng hoàng kể tàu TQ tông chìm tàu cá ở Hoàng Sa; Cô giáo Sài Gòn bị tố tán tỉnh nam sinh lớp 8; 3 năm nuôi nhầm con của 1 gia đình ở cách nhà mình 5 km ... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Su kien quoc te noi bat 107167
    Sự kiện quốc tế nổi bật (10/7-16/7)

    Toà PCA ra phán quyết Trung Quốc không có chủ quyền lịch sử ở Biển Đông; Tân Thủ tướng Anh Theresa May công bố danh sách nội các mới; Khủng bố đẫm máu đúng Quốc khánh Pháp; Đảo chính thất bại ở Thổ Nhĩ Kỳ... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 107 167
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (10/7- 16/7)

    Ổ bệnh bạch hầu đang bùng phát mạnh tại Bình Phước; Bác sĩ ra chợ xin từ thiện cứu 2 bé song sinh dính liền; Cảm động câu chuyện về sản phụ ung thư phổi quyết giữ thai nhi; Mách bạn bài thuốc điều trị sẩy thai từ hàng trăm năm trước;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 1007 16072016
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/07- 16/07/2016)

    Lại nóng chuyện huy động 500 tấn vàng trong dâm, lãi suất tiêu dùng lên tới 70-80%/năm, EVN chiếm hơn 1/3 tổng số nợ mà Chính phủ phải bảo lãnh, nhiều ngân hàng báo lãi khủng trong quý II, kiểm tra xử phạt hàng loạt công ty đa cấp... Cùng với những thông tin về tài chính- ngân hàng, bất động sản, thị trường tiêu dùng..là nhữ