Thứ tư, 31 Tháng mười 2007, 09:41 GMT+7

Món ngon mùa mưa

Viết trong những ngày mưa bão…

Cũng đã gần cuối thu nên tìm mãi mà không thấy mây lưng trời, mưa ngang đồi hay sương bên thềm thì cũng chẳng lấy gì làm lạ. Chút lá vàng sót lại cũng kịp tả tơi theo cái mưa, cái gió giật liên hồi của cơn bão Lekima vừa qua. Thu đã chết bên song cửa nhường lại cho mùa đông đang án ngữ khắp nơi nơi.

Mon ngon mua mua
Thật ra thì Huế cũng chỉ có hai mùa mưa nắng, bốn mùa chẳng phân định rõ ràng. Chỉ có ai tinh ý lắm mới nhận ra được cái chuyển mình của thời tiết qua từng chút đổi thay của đất trời. Mùa đông ở Huế cũng là mùa mưa. Vài cơn mưa của vợ chồng Ngâu đầu thu kéo dài cho đến khi nặng hạt và dầm dề thì cũng chính là lúc sang đông. Mùa mưa lại bắt đầu. Cái thứ mưa thâm trầm, dai dẳng hết ngày này qua tháng nọ. Thành ra, muốn đi đâu, làm gì cũng ngại. Mưa kèm với cái lạnh, năng lượng tiêu hao nhiều nên ăn vào là thấy đói. Cái bụng mùa đông cứ cảm thấy thiêu thiếu, làm việc gì cũng chẳng yên. Chính vì thế, tiện đây, tôi viết ra một vài món ngon mùa mưa để các anh chị cùng tham khảo. Để còn ấm cái thân, chắc cái bụng trong những ngày mưa bão sắp tới.

Mới chỉ vừa mới nghe tin áp thấp thôi thì mạ cùng đứa em họ đã lục đục làm muối sả suốt cả buổi chiều. Nhiều lúc trong năm, còn lợi dụng cái thất thường của trời đất, giữa những này hè nóng nực, ông trời lại cho một vài ngày rét mướt, cũng là cơ hội cho mấy bà nội trợ thay đổi khẩu vị cho gia đình, nhấm nháp hương vị mùa mưa giữa tiết hè oi bức. Thường thì những lúc như thế, mạ tôi lại làm món muối sả ruốc, như cái nếp nhà đã cũ. Trong Thực phổ bách thiên (100 bài thơ tứ tuyệt dạy nấu ăn kiểu Huế) của bà nhất phẩm phu nhân Trương Đăng Thị Bích, bút hiệu Tỷ Quê viết và ấn hành năm 1915 có bài:

Rang Muối Sả

Tuy rằng muối sả rất nhiều công,
Thịt nạc vằm ra muối trộn chung,
Ruốc sả đều rồi thêm thí ớt,
Xào cho tơi kỹ sẽ đem dùng.

Muối sả (hình ảnh: Nguoivienxu.vietnamnet.vn)
Muối sả (hình ảnh: Nguoivienxu.vietnamnet.vn)

Mùa mưa, cây sả tốt tươi. Nếu nhà có vườn thì ra hái một vài bó sau hè, còn không thì ra chợ lựa củ nào thật tròn, thật chắc. Rửa sạch, bỏ phần ngọn, chỉ lấy phần củ chắc tròn, cắt lát mỏng rồi giã. Cối sả giã xong có màu tím nhạt, thoang thoảng mùi hương của đất. Nếu ăn cay thì cho thêm vài trái ớt mọi, giã đều. Cùng với một vài nắm đậu phụng đâm chội, có thêm thịt nạc vằm thì càng tốt rồi rang vàng trên chão. Đến khi vàng tới thì cho thêm một chút ruốc, quậy đều kẻo cháy cho tới khi khô thì thôi. Mùi sả cộng với ruốc bay lên sực nức, cùng với gió lan tỏa khắp nơi. Nên hễ có nhà nào làm thì cả xóm đều hay. Muối sả rang xong, để nguội, cho vào lọ rồi ăn dần. Đến buổi cơm lại lấy ra, ăn hoài không ngán. Cái vị muối sả the the, cay cay, cái mặn mặn, nồng nồng của ruốc, hòa chung với cái vị gạo mới còn thơm mùi ruộng nhai mà cứ nghe ngọt lừ trong miệng. Càng nhai lại thấy càng ngon, hương vị ngạt ngào cứ thấm dần vào chân răng, đầu lưỡi. Ăn no, ăn say quên cả mưa to, gió lớn. Mấy chị em phụ nữ giảm béo cũng nên làm một vài lọ muối sả. Có khi hết mùa mưa lại lấy được thân hình thon thả như hồi con gái mà chẳng cần phải kiêng khem gì nhiều, để rồi còn kịp khoe cùng nắng xuân.

Mùa mưa cũng là mùa lụt. Sau vụ gặt Hè Thu, khi “lúa lên tra, rơm lên đụn” xong xuôi thì cũng là lúc con lụt đến. Rồi cứ thế, lụt ông, lụt bà, con to, lụt nhỏ, lụt bòn, lụt xép nối đuôi liên hồi cho đến tận tháng Chạp.

Lụt to lút ngõ
lụt nhỏ lút đồng
lụt xép ướt lông
lụt ông ướt nhà
lụt bà ướt bếp…

Đi chợ mùa lụt, mấy bà nội trợ cố lùng cho được vài mớ cá cấn, cá mại, cá to, cá nhỏ đủ chủng loại, đủ màu sắc, say con nước bạc sa vào mấy tay cất rớ, gọi chung là cá nước lụt. Mấy con cá đang mùa tức trứng, chỉ chực con nước đầu nguồn đổ về để vượt thác sinh sôi, ai dè lại xuôi theo dòng nước dữ sa vào tay mấy tay cất rớt hay chẳng may lọt vào nơm, vào đó. Để rồi vào mắt mấy bà nội trợ, biến thành om cá kho, ngon không chê vào đâu được. Cá mua về, rửa sạch cho bay mùi nước bạc, bẻ thêm vài trái ớt xanh, dăm bảy hạt tiêu, rồi kho trên bếp cho đến khi thịt cá săn đều, ăn vào thấy dai là ngon. Sau mỗi buổi cơm, bếp than còn đỏ hồng thì cứ để nồi cá liu riu trên bếp. Con cá cong mình, đầu ngó đuôi thì không còn gì ngon bằng, gọi là kho cá ngó đuôi. Thành ra, bữa cơm sau om cá lại ngon hơn bữa trước. Cá mùa này ăn béo ngậy, con nào cũng chắc bụng trứng vàng rộm, nhìn thôi đã thèm. Nếu gặp may, mua được vài mớ mắm dưa, mắm cá của mấy O, mấy Mệ dưới Thuận An lên, đem về kho thật cay thì sơn hào, hải vị cũng không gì sánh bằng. Dân mắm ruốc, vừa ăn vừa khen. Cứ nhịn vì sợ mất phần bữa sau. Gạo lúa mới, vần than trong cái nối đất cho có một lớp cháy vàng mơ thơm phức ở đáy nồi, ăn với cá lụt kho khô thì cứ gọi là ăn mê ăn mệt. Trời mưa, cầm chén cơm trắng, ăn dăm vài con cá, thơm ngát cả mùi đồng.

Cá kho tộ
Cá kho tộ

... Ăn đi vài con cá
Năm bảy cái chột nưa
Có ai biết, ai ngờ
Thế vẫn tròn danh dự...
Con cá , chột nưa – Tố Hữu

Xã Quảng Thọ, huyện Quảng Ðiền, Thừa Thiên Huế, quê hương của Tố Hữu nối tiếng với đặc sản chột nưa. Nói cho rõ ràng là cái chột của cây nưa, một loại thực vật trồng ở những nơi ẩm thấp, gần gũi với cây môn, cây bạc hà nhưng lá của nó lại rất giống lá đu đủ. Cây nưa được trồng vào tháng 4 hàng năm sau khi thu hoạch vụ lúa Đông Xuân. Cho tới khi mấy con lụt lăm le nhảy lên bờ thì cũng là lúc nhổ nưa. Củ nưa chất lên giàn bếp làm lương thực độn cho buổi giêng hai thóc cao, gạo kém, còn chột nưa (thân) chế biến thành thức ăn sau khi tước bỏ lớp da bên ngoài. Chột nưa có thể kho, xào, muối chua ăn dần hay cắt khúc nấu chung với cá. Nhưng không gì tuyệt dịu hơn khi nấu canh với cá nước lụt. Sự hòa quyện giản đơn này lại cho ra món ăn dân dã, đảm bảo ai một lần nếm thử thì cứ mỗi mùa lụt lại cố tìm về ăn cho bằng được. Cái vị thanh thanh, mát mát của nó đã trở thành món canh ngon không thể thiếu được khi ăn chung với muối sả, cá kho. Cứ thế, cả nhà cứ sum vầy quanh bữa cơm, ăn hết chén này qua chén khác mà chẳng thấy no cái bụng. Mặc cho mưa hay gió rét cứ rào rạt ngoài hiên.

Đọc Truyện Online – theo blog Blirding

Vài nét về blogger: Blirding – “Như gió như mây...”

Gửi cảm nhận của bạn theo mẫu phản hồi sau:

Việt Báo

Nhận xét tin Món ngon mùa mưa

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Món ngon mùa mưa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mon ngon mua mua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Món ngon mùa mưa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Blog Hay.

Sign in or rain
rainy season, fish, a few, days of rain, food, flood, lemongrass, delicious, salt

Write a storm these days ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thoi su 24h239 Ca gia dinh ngat nuoc trong o to
    Thời sự 24h(23/9): Cả gia đình ngạt nước trong ô tô

    Bệnh viện 40 triệu USD cho… nghiện vào chích hút; Những khoản thu độc, lạ đầu năm học; Trưởng ban Quản lý KKT đi xe sang biển xanh giả; Xe ô tô lao xuống ruộng nước, 4 người chết ngạt

  • Thoi su tuan qua Thong xe cao toc dai nhat VN
    Thời sự tuần qua: Thông xe cao tốc dài nhất VN

    Sạt lở kinh hoàng, 6 người chết; Thông xe cao tốc, Hà NộiLào Cai; Băng giang hồ đấu súng chống trả cảnh sát; Bắt tổng giám đốc công ty VN Pharma; Khống chế con tin tại Hà Nội; ‘Quan’ tham thổi giá tàu 100 triệu thành trăm tỉ...

  • Thoi su 24h219 Bat tong giam doc VN Pharma
    Thời sự 24h(21/9): Bắt tổng giám đốc VN Pharma

    7 người cạnh tranh ghế giám đốc, phó giám đốc sở; Bắt tổng giám đốc công ty VN Pharma; Bí mật chưa từng tiết lộ ở cuộc hôn nhân Jennifer PhạmĐức Hải; Thiếu ốc vít, DN Nhật muốn bỏ Việt Nam sang Thái

  • Thoi su 24h209 Xu vu an rung dong Dac Lac
    Thời sự 24h(20/9): Xử vụ án rúng động Đắc Lắc

    - Háo hức chờ cao tốc dài nhất VN thông toàn tuyến; Va chạm container, đầu xe lửa văng khỏi ray; Lời khai tinh ranh của kẻ khống chế con tin ở HN; Trở lại hiện trường vụ cháy cực lớn ở Bình Dương; Vào lớp 1, bé phải đóng hơn 5 triệu đồng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/9.

  • Thoi su 24h189 Bao so 3 lam chet 11 nguoi
    Thời sự 24h(18/9): Bão số 3 làm chết 11 người

    Sạt lở kinh hoàng, 11 người thương vong; Lưu thông thế nào trên cao tốc dài nhất Việt Nam?; Quảng Ninh thiệt hại 20 tỷ do bão số 3; 'Xử' chủ xe khách để tai nạn 3 người chết trở lên... 

  • Su kien quoc te noi bat 149 209
    Sự kiện quốc tế nổi bật (14/9 - 20/9)

    Nỗ lực chống nhóm phiến quân Hồi giáo tự xưng (IS), kết quả cuộc trưng cầu dân ý lịch sử về việc Scotland ở lại hay tách khỏi Vương quốc Anh, phát biểu gây sốc của Thủ tướng Thái Lan Prayuth Chan-ocha... là những tin đáng chú ý nhất trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 14209
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/9)

    Dịch đau mắt đỏ: Nguy cơ bỏng giác mạc do xông lá lốt; Dịch Ebola sẽ hoành hành thêm 12-18 tháng nữa; Một bé trai tử vong sau khi tiêm vaccine 5 trong 1;Tận mắt nhìn "thần dược" Trung Quốc "kích phọt" nông sản Việt; 7 dấu hiệu bạn đã bị vô sinh; Tăm bông gây hại cho tai; 9 thời điểm “yêu” rất dễ cùng nhau "lên đỉnh"... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1409 2009
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/09 – 20/09)

    Ngọc Trinh, Linh Chi mặc bikini đóng quảng cáo cho Vietjet Air, Hồ Ngọc Hà bị tố gian lận trong cuộc đua với Sơn Tùng M-TP, Đông Nhi tới MTV EMA 2014, Siêu mẫu Ngọc Thúy kiện mẹ ruột ra tòa đòi 5 căn biệt thự, Khánh My xuất hiện trong quảng cáo dịch vụ 'ngủ trong sáng', Chồng sắp cưới khẳng đinh đã chia tay Ngọc Lan và có tình mới, Ca sĩ Giang Tử qua đời, Kim Woo Bin và Song Ji Hyo quay phim tại Việt Nam, Cựu thủ lĩnh Westlife Shane Filan có đêm diễn thành công tại Việt Nam, Chồng Trương Vũ Kỳ bị bắt vì mua dâm,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1409 2009
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (14/09 - 20/09)

    Vụ bắt cóc con tin ở Thanh Xuân; Bé 4 tuổi bị cha mẹ hành hạ dã man; Vụ cháy nhà làm 7 người chết ở TP.HCM; Quan tham mắc chứng tâm thần vì...quá sốc? là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 149 209
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (14/9 - 20/9)

    Bạo hành trẻ em - câu chuyện không còn mới nhưng vẫn liên tiếp xảy ra những vụ việc đau lòng; Mẹ đẻ con rồi cho vào bồn xả nước, cánh tay con cuốn vào máy xay là nhiều câu chuyện nuôi dạy con đáng lên án; Đám cưới cô dâu đi dép tổ ong, đám cưới không chú rể... Nhiều câu chuyện gia đình cảm động; tin thực phẩm bẩn đáng chú ý là những sự kiện nổi bật tuần qua...