Thứ tư, 31 Tháng mười 2007, 09:41 GMT+7

Món ngon mùa mưa

Viết trong những ngày mưa bão…

Cũng đã gần cuối thu nên tìm mãi mà không thấy mây lưng trời, mưa ngang đồi hay sương bên thềm thì cũng chẳng lấy gì làm lạ. Chút lá vàng sót lại cũng kịp tả tơi theo cái mưa, cái gió giật liên hồi của cơn bão Lekima vừa qua. Thu đã chết bên song cửa nhường lại cho mùa đông đang án ngữ khắp nơi nơi.

Mon ngon mua mua
Thật ra thì Huế cũng chỉ có hai mùa mưa nắng, bốn mùa chẳng phân định rõ ràng. Chỉ có ai tinh ý lắm mới nhận ra được cái chuyển mình của thời tiết qua từng chút đổi thay của đất trời. Mùa đông ở Huế cũng là mùa mưa. Vài cơn mưa của vợ chồng Ngâu đầu thu kéo dài cho đến khi nặng hạt và dầm dề thì cũng chính là lúc sang đông. Mùa mưa lại bắt đầu. Cái thứ mưa thâm trầm, dai dẳng hết ngày này qua tháng nọ. Thành ra, muốn đi đâu, làm gì cũng ngại. Mưa kèm với cái lạnh, năng lượng tiêu hao nhiều nên ăn vào là thấy đói. Cái bụng mùa đông cứ cảm thấy thiêu thiếu, làm việc gì cũng chẳng yên. Chính vì thế, tiện đây, tôi viết ra một vài món ngon mùa mưa để các anh chị cùng tham khảo. Để còn ấm cái thân, chắc cái bụng trong những ngày mưa bão sắp tới.

Mới chỉ vừa mới nghe tin áp thấp thôi thì mạ cùng đứa em họ đã lục đục làm muối sả suốt cả buổi chiều. Nhiều lúc trong năm, còn lợi dụng cái thất thường của trời đất, giữa những này hè nóng nực, ông trời lại cho một vài ngày rét mướt, cũng là cơ hội cho mấy bà nội trợ thay đổi khẩu vị cho gia đình, nhấm nháp hương vị mùa mưa giữa tiết hè oi bức. Thường thì những lúc như thế, mạ tôi lại làm món muối sả ruốc, như cái nếp nhà đã cũ. Trong Thực phổ bách thiên (100 bài thơ tứ tuyệt dạy nấu ăn kiểu Huế) của bà nhất phẩm phu nhân Trương Đăng Thị Bích, bút hiệu Tỷ Quê viết và ấn hành năm 1915 có bài:

Rang Muối Sả

Tuy rằng muối sả rất nhiều công,
Thịt nạc vằm ra muối trộn chung,
Ruốc sả đều rồi thêm thí ớt,
Xào cho tơi kỹ sẽ đem dùng.

Muối sả (hình ảnh: Nguoivienxu.vietnamnet.vn)
Muối sả (hình ảnh: Nguoivienxu.vietnamnet.vn)

Mùa mưa, cây sả tốt tươi. Nếu nhà có vườn thì ra hái một vài bó sau hè, còn không thì ra chợ lựa củ nào thật tròn, thật chắc. Rửa sạch, bỏ phần ngọn, chỉ lấy phần củ chắc tròn, cắt lát mỏng rồi giã. Cối sả giã xong có màu tím nhạt, thoang thoảng mùi hương của đất. Nếu ăn cay thì cho thêm vài trái ớt mọi, giã đều. Cùng với một vài nắm đậu phụng đâm chội, có thêm thịt nạc vằm thì càng tốt rồi rang vàng trên chão. Đến khi vàng tới thì cho thêm một chút ruốc, quậy đều kẻo cháy cho tới khi khô thì thôi. Mùi sả cộng với ruốc bay lên sực nức, cùng với gió lan tỏa khắp nơi. Nên hễ có nhà nào làm thì cả xóm đều hay. Muối sả rang xong, để nguội, cho vào lọ rồi ăn dần. Đến buổi cơm lại lấy ra, ăn hoài không ngán. Cái vị muối sả the the, cay cay, cái mặn mặn, nồng nồng của ruốc, hòa chung với cái vị gạo mới còn thơm mùi ruộng nhai mà cứ nghe ngọt lừ trong miệng. Càng nhai lại thấy càng ngon, hương vị ngạt ngào cứ thấm dần vào chân răng, đầu lưỡi. Ăn no, ăn say quên cả mưa to, gió lớn. Mấy chị em phụ nữ giảm béo cũng nên làm một vài lọ muối sả. Có khi hết mùa mưa lại lấy được thân hình thon thả như hồi con gái mà chẳng cần phải kiêng khem gì nhiều, để rồi còn kịp khoe cùng nắng xuân.

Mùa mưa cũng là mùa lụt. Sau vụ gặt Hè Thu, khi “lúa lên tra, rơm lên đụn” xong xuôi thì cũng là lúc con lụt đến. Rồi cứ thế, lụt ông, lụt bà, con to, lụt nhỏ, lụt bòn, lụt xép nối đuôi liên hồi cho đến tận tháng Chạp.

Lụt to lút ngõ
lụt nhỏ lút đồng
lụt xép ướt lông
lụt ông ướt nhà
lụt bà ướt bếp…

Đi chợ mùa lụt, mấy bà nội trợ cố lùng cho được vài mớ cá cấn, cá mại, cá to, cá nhỏ đủ chủng loại, đủ màu sắc, say con nước bạc sa vào mấy tay cất rớ, gọi chung là cá nước lụt. Mấy con cá đang mùa tức trứng, chỉ chực con nước đầu nguồn đổ về để vượt thác sinh sôi, ai dè lại xuôi theo dòng nước dữ sa vào tay mấy tay cất rớt hay chẳng may lọt vào nơm, vào đó. Để rồi vào mắt mấy bà nội trợ, biến thành om cá kho, ngon không chê vào đâu được. Cá mua về, rửa sạch cho bay mùi nước bạc, bẻ thêm vài trái ớt xanh, dăm bảy hạt tiêu, rồi kho trên bếp cho đến khi thịt cá săn đều, ăn vào thấy dai là ngon. Sau mỗi buổi cơm, bếp than còn đỏ hồng thì cứ để nồi cá liu riu trên bếp. Con cá cong mình, đầu ngó đuôi thì không còn gì ngon bằng, gọi là kho cá ngó đuôi. Thành ra, bữa cơm sau om cá lại ngon hơn bữa trước. Cá mùa này ăn béo ngậy, con nào cũng chắc bụng trứng vàng rộm, nhìn thôi đã thèm. Nếu gặp may, mua được vài mớ mắm dưa, mắm cá của mấy O, mấy Mệ dưới Thuận An lên, đem về kho thật cay thì sơn hào, hải vị cũng không gì sánh bằng. Dân mắm ruốc, vừa ăn vừa khen. Cứ nhịn vì sợ mất phần bữa sau. Gạo lúa mới, vần than trong cái nối đất cho có một lớp cháy vàng mơ thơm phức ở đáy nồi, ăn với cá lụt kho khô thì cứ gọi là ăn mê ăn mệt. Trời mưa, cầm chén cơm trắng, ăn dăm vài con cá, thơm ngát cả mùi đồng.

Cá kho tộ
Cá kho tộ

... Ăn đi vài con cá
Năm bảy cái chột nưa
Có ai biết, ai ngờ
Thế vẫn tròn danh dự...
Con cá , chột nưa – Tố Hữu

Xã Quảng Thọ, huyện Quảng Ðiền, Thừa Thiên Huế, quê hương của Tố Hữu nối tiếng với đặc sản chột nưa. Nói cho rõ ràng là cái chột của cây nưa, một loại thực vật trồng ở những nơi ẩm thấp, gần gũi với cây môn, cây bạc hà nhưng lá của nó lại rất giống lá đu đủ. Cây nưa được trồng vào tháng 4 hàng năm sau khi thu hoạch vụ lúa Đông Xuân. Cho tới khi mấy con lụt lăm le nhảy lên bờ thì cũng là lúc nhổ nưa. Củ nưa chất lên giàn bếp làm lương thực độn cho buổi giêng hai thóc cao, gạo kém, còn chột nưa (thân) chế biến thành thức ăn sau khi tước bỏ lớp da bên ngoài. Chột nưa có thể kho, xào, muối chua ăn dần hay cắt khúc nấu chung với cá. Nhưng không gì tuyệt dịu hơn khi nấu canh với cá nước lụt. Sự hòa quyện giản đơn này lại cho ra món ăn dân dã, đảm bảo ai một lần nếm thử thì cứ mỗi mùa lụt lại cố tìm về ăn cho bằng được. Cái vị thanh thanh, mát mát của nó đã trở thành món canh ngon không thể thiếu được khi ăn chung với muối sả, cá kho. Cứ thế, cả nhà cứ sum vầy quanh bữa cơm, ăn hết chén này qua chén khác mà chẳng thấy no cái bụng. Mặc cho mưa hay gió rét cứ rào rạt ngoài hiên.

Đọc Truyện Online – theo blog Blirding

Vài nét về blogger: Blirding – “Như gió như mây...”

Gửi cảm nhận của bạn theo mẫu phản hồi sau:

Việt Báo

Nhận xét tin Món ngon mùa mưa

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Món ngon mùa mưa bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Mon ngon mua mua ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Món ngon mùa mưa ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Việt Nam của chuyên mục Blog Hay.

Sign in or rain
rainy season, fish, a few, days of rain, food, flood, lemongrass, delicious, salt

Write a storm these days ....

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu ngay 108 den 168
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ ngày 10-8 đến 16-8)

    Tổng thổng Mỹ, Obama cho phép không kích quân nổi dậy ở Iraq, kết quả các cuộc bầu cử Tổng thống ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, Trung Quốc bác bỏ đề xuất giải quyết tranh chấp ở Biển Đông của Philippines... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1008 1608
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/08 - 16/08)

    Thông tin TQ phát hành sách phi pháp về đường chín đoạn; Ngày 19/8 chính thức công bố kết luận thanh tra chùa Bồ Đề; Chống trượt cao học, 40 người lót tay hơn 1 tỷ đồng; hay Công điện khẩn về tăng cường phòng chống virus cúm A/H5N6 ..... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (10/08 - 16/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 1008 1608
    Toàn cảnh Showbiz tuần (10/08 – 16/08)

    Chuyện tình yêu đầy sóng gió của các mỹ nhân Phi Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà, DJ Oxy, chiêu trò mới gây chú ý của Ngọc Trinh, Đàm Vĩnh Hưng, nhóm nhạc Hàn Quốc 2NE1 gây "bão" ở Việt Nam, vấn đề thu tiền tác quyền âm nhạc lại nóng, tài tử Robin Williams qua đời, diễn viên "Thiên long bát bộ" bị bắt vì dùng ma túylà những thông tin nổi bật tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 108 168
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/8 - 16/8)

    Kem đánh răng Colgate chứa chất gây ung thư khiến người tiêu dùng hoang mang, sau khi giảm giá xăng, Petrolimex lại than ít lãi, Thanh Long được mùa mất giá khiến người nông dân điều đứng, lãi khủng của Vietnam Airlines, đủ chiêu "né trần" giá sữa của doanh nghiệp... là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 108 168
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (10/8 - 16/8)

    Đám cưới của cô dâu bị ung thư, tình yêu trái ngọt của chàng trai tật nguyền và rất nhiều câu chuyện tình yêu gây xúc động; Nuôi dạy con - Những câu chuyện hy sinh và cả những sự việc tàn ác; Chuyện gia đình của những mối tình đồng tính; Nhiều tin tức thực phẩm độc hại nên lưu ý; cùng với đó là những bài viết đáng suy ngẫm về thực trạng cuộc sống quanh ta...