Lạm bàn về tính đố kị (tiếp)

Lạm bàn về tính đố kị ( phần 1)

Hình ảnh: Tác giả bài viết (st)
Hình ảnh: Tác giả bài viết (st)

Nhận diện “những cái hơn” thường bị người khác nẩy sinh lòng đố kỵ, trước hết là hơn về tài năng. Bởi vì tài năng là cái giá trị trên cao của một con người, nên nó là khởi điểm dễ khiến người ta ganh tỵ. Lại vì tài năng thường đem lại danh dự, thành công cho con người, từ đó cũng đem lại lợi ích về vật chất nhiều hơn, nên nó là nguồn gốc của sự ganh tỵ nhiều nhất. Trong tâm lý sâu thẳm của mỗi con người nói chung, thường mong muốn cho mình được hơn mà không bao giờ chịu thua kém người khác. Từ đó nảy sinh lòng đố kỵ, bực bội vô cớ, tìm cách chỉ trích, chống đối, gây nên nghi kỵ, chia rẽ, làm cho suy yếu... Cứ như thế, bản thân người hay có tính đố kỵ đã không làm được việc gì cho ra hồn, mà còn làm cho người có tài năng cũng bị ảnh hưởng, không phát huy được hết năng lực của mình, dẫn đến yếu kém chung.

Viết đến đây, bỗng nhớ có lần người viết bài này đã được nghe từ người nào đó nói rằng, người Nhật Bản thường tự ví mình như một hòn đất sét nhỏ bình dị, còn người Việt Nam luôn tự hào mỗi người đều như một viên ngọc lóng lánh. Có điều, khi cần phát huy sức mạnh chung, thì nhiều người Nhật sẽ kết dính thành sức mạnh lớn hơn, còn những “viên ngọc” lóng lánh kia dù có cố liên kết lại, nhưng cứ buông tay ra là mỗi nơi đơn lẻ...một viên. Tuy nhiên, điều đó không phải xảy ra trong mọi hoàn cảnh. Thực tế cho thấy những khi gian khổ ác liệt, trong khói lửa chiến tranh giành giật giữa cái sống và cái chết, thì toàn dân tộc chúng ta thật sự là sát cánh, đồng lòng... Nhưng trong bối cảnh hoà bình cần chung tay xây dựng cuộc sống ấm no giàu đẹp, thì cái tính hơn thua, giành giật, bon chen lại có dịp nẩy sinh. Điều này cho thấy cái tính đố kỵ thường ngang nhiên thâm nhập vào đời sống con người một cách rất “tai ác”!?

Trong sự hơn nhau về tài năng, cũng đã nói đến hơn nhau về quyền lợi vật chất. Nhưng trong cái hơn nhau về quyền lợi vật chất, thì yếu tố tiền bạc là dễ làm cho người ta đố kỵ với nhau nhất. Kẻ giàu có, dư giả tiền bạc bằng những mánh lới làm ăn bất minh, thường tỏ ra xem thường những kẻ nghèo túng, nên ít quan hệ, bất hợp tác...Trong cuộc sống từ xưa đến nay, nhiều “tấm gương” giàu có về tiền bạc dẫn đến có hành động ngông cuồng, như công tử Bạc Liêu đốt tờ giấy bạc có mệnh giá lớn để soi tìm một vật bị đánh rơi có giá trị nhỏ; như các bị can Nguyễn Việt Tiến, Bùi Tiến Dũng tiêu tiền vào những việc vô bổ khi còn đương chức đương quyền; như một số khá đông các vị quan chức làm dự án, công trình thời nay, thường là cứ phải “hơn thua” nơi bàn nhậu thì mới có thể được coi là “chơi đẹp”, là “thông thoáng”... ấy cũng là do cái sự ganh nhau về tiền bạc mà ra. Nhiều người vì sự ganh đua như vậy mà tan cửa nát nhà, lâm vào vòng lao lý, thậm chí bị chết bất đắc kỳ tử cũng đã có rồi…

Địa vị, chức vụ lại còn là lý do khiến cho có người ganh tỵ nhau đến tàn bạo. Vì địa vị, chức vụ mà người ta có thể giết hại lẫn nhau, như các vụ ám sát tổng thống, chính khách, nhân vật thủ lĩnh đối lập…đã xảy ra ở một số nước. Lại cũng vì địa vị, chức vụ mà người ta luôn tìm cách làm hại lẫn nhau, nhẹ thì đả kích, nói xấu, chia rẽ, bè phái..., nặng thì vu khống, đe doạ, khủng bố... làm cho thành người tàn phế suốt đời... Nguy hiểm hơn, chính cái sự ganh ghét, đố kỵ này vô hình chung gây ra một thảm hoạ xã hội. Bởi vì trước sự ganh ghét, đố kỵ của người đời, cũng có một số người can đảm đứng lên đấu tranh nhằm làm rõ phải trái. Nhưng số người như vậy không phải là nhiều, hầu như ở nơi đâu cũng chỉ là thiểu số cho nên dù có đấu tranh, phản bác mạnh mẽ thì cũng khó giành phần thắng. Bên cạnh đó, lợi dụng cơ chế lấy phiếu tín nhiệm ở môi trường “thích ai thì bỏ phiếu cho người đó”, những kẻ cơ hội thường thoả mãn cái tâm đố kỵ của mình bằng cách ra sức lôi kéo, mua chuộc những người nhẹ dạ cả tin…

Có một chuyện thật như đùa rằng, một vị phó trưởng phòng trình độ yếu kém, rất ít uy tín trong đơn vị. Thế nhưng trước một lần bỏ phiếu tín nhiệm vào buổi chiều, thì trưa hôm đó anh ta liền lấy xe ô tô mời tất cả các chị em trong phòng đi ăn trưa và… gội đầu. Kết quả nhờ số chị em phụ nữ khá đông nên phiếu của anh ta vẫn đạt quá bán. Thế là anh ta lại nghiễm nhiên tại vị cho đến ít nhất một nhiệm kỳ tiếp theo! Một số đông khác thì tỏ thái độ cam phận im lặng để cầu mong lấy hai chữ “bình an”. Tiếc thay, nhiều người hiền lành tốt bụng không thèm chấp nhặt, ganh đua, thậm chí mặc cái sự đời..., cho nên một số không ít các vị trí có vai vế trong xã hội lại rơi vào tay những người mang nặng tâm đố kỵ! Cứ theo chiều hướng đó, hầu như ở mọi lúc mọi nơi vẫn cứ có đất dung thân cho những kẻ mang lòng đố kỵ nhỏ nhen. Mà đã là đố kỵ nhỏ nhen lại có chút chức quyền, thì đó chính là thảm hoạ mà xã hội phải gồng mình chịu đựng!

Nói về danh tiếng, thực ra là nói về cái gì đó rất hão huyền. Nhưng trong thực tế, danh tiếng cũng là một thứ để người ta tranh giành hơn thua với nhau. Người viết bài này nghĩ rằng, giống như con gà tức nhau tiếng gáy, con ễnh ương, con dế mèn... ganh nhau tiếng kêu to, thì những con người chưa đủ tầm trí tuệ, chưa đạt đến độ hiểu biết cần thiết để nhận ra thực sự danh tiếng chỉ là thứ hão huyền, do vậy mới vì danh tiếng mà đố kỵ với nhau chăng?

Còn về bạn bè? Có nhiều người nhận thấy người khác có nhiều bạn thân, còn mình thì không được mấy người quan tâm, thăm hỏi mà ngấm ngầm tỏ lòng bực bội. Nếu như mọi người ai ai cũng biết rằng, người có nhiều bạn tốt là do bản thân có tấm lòng chân thật, thẳng thắn nhưng không làm mất lòng ai, lối sống hoà đồng nhưng lành mạnh, biết đề cao lòng tự trọng, chịu khó học hỏi, hiểu biết nhiều nhưng khiêm tốn, giản dị...; trái lại, người ít bạn trước hết là do từ chính bản thân mình, hoặc cũng có khi là do hoàn cảnh khách quan đem lại mà phải chấp nhận. Hiểu được như vậy, thì chắc sẽ không còn ai mang cái tâm đố kỵ nữa cũng nên!

Ngoài những chuyện nói trên, trong cuộc sống cũng còn nhiều điều khiến con người ta mang lòng đố kỵ. Như chuyện cổ tích ngày xưa, nàng Bạch Tuyết vì xinh đẹp quá mà bị đương kim hoàng hậu tìm mọi cách loại trừ, thì ngày nay sắc đẹp vẫn cứ là một trong những cái cớ để những người đẹp lườm nguýt lẫn nhau! Thi đấu thể thao mà lập thành tích cao hơn, thì trong sự hân hoan chào mừng của những người lập thành tích thấp hơn, thế nào cũng khó tránh khỏi sự ganh đua bực tức! Bên nhà hàng xóm mới mua được cái tivi lớn có màn hình phẳng, mà nhà mình chưa có, thế là tủi thân và cảm thấy nhà hàng xóm kia thật... đáng ghét. Mà cũng thật lạ, nếu nhà hàng xóm là một ông bà ngoại quốc từ phương trời Tây xa lạ đến đây, thì dù họ có xây nhà cao 5 tầng, 10 tầng hay gì gì đi nữa, thì bên nhà mình vẫn cứ... “ăn no ngủ kỹ” như thường. Nhưng nếu nhà hàng xóm đích thực là đồng bào với mình, thì xem chừng cái sự hơn thua, ganh tức đã như thành lệ sẵn. Chuyện đến mức như thế, thì quả là cái tính đố kỵ thật đáng lên án biết bao!

Cũng cần nói thêm rằng, những kẻ có tính đố kỵ thường hay chỉ trích để tìm cách hạ uy tín của người giỏi, người làm việc tốt. Có thể họ cũng là người rất hiểu lý luận, biết lẽ đời... nhưng quan điểm của họ về đạo đức chưa rõ ràng, chưa vững vàng nên lòng đố kỵ vẫn tồn tại! Ở mức nặng, lòng đố kỵ có thể biến thành tâm địa độc ác, dễ làm chuyện xằng bậy, điên rồ, gây hậu quả khó lường. Ở mức nhẹ, người có lòng đố kỵ thường hay có hành vi quấy phá lặt vặt nhằm hạ uy tín, chia rẽ, cô lập người tốt hoặc nếu có khen ai thì cũng không thực lòng.

Cũng như muôn vàn hiện tượng, sự vật khác đều phải tuân theo quy luật khách quan, cụ thể ở đây là quy luật nhân - quả, thì nguyên nhân làm nảy sinh tính đố kỵ là do con người ta thường chỉ thấy bản thân mình là quan trọng, là cần được và nhất thiết phải được thừa hưởng mọi quyền lợi có thể có. Chính từ quan niệm sai lệch đó mà con người ta cứ nuôi dưỡng mãi trong lòng mình cái thói tự tôn vô vị, tự cho mình hơn mọi người dù cho chính mình cũng không biết mình có ưu điểm gì là nổi bật(?) Thậm chí thói tự tôn còn xấu hơn cả thói kiêu mạn, vì khi kiêu mạn người ta còn dựa vào một ưu điểm nào đó của mình để thấy mình hơn người, lấy đó làm điều thích thú.

Thêm vào đó là cái thói xấu không muốn thua kém ai, nhưng lại không có cách gì để mà hơn người, thế là xuất hiện tâm lý thù ghét một cách vu vơ bất kỳ ai “dám” hơn mình. Đó là thói vị kỷ. Chính thói tự tôn kết hợp với thói vị kỷ làm thành tâm đố kỵ, tức là lòng thù ghét một cách vô cớ bất kể những ai hơn mình.

Rõ ràng nguyên nhân của tính đố kỵ là xuất phát tự lòng người mà ra. Vậy llàm thế nào để chữa trị được “căn bệnh” đố kỵ này? Ai cũng biết biển sâu còn có thể dò, trời cao còn có thể bay lên… còn lòng người thì thăm thẳm khôn cùng, làm sao có thể đo, có thể dò cho xiết?

Vì thế, nếu đặt vấn đề là làm thế nào để khắc phục, triệt tiêu cái tính đố kỵ, thì xin hãy phấn đấu cho đến một ngày xã hội thực sự có một nền giáo dục thật tốt, một môi trường văn hoá - xã hội thật lành mạnh… Còn hiện tại, cách cần nhất là phải chú trọng đến việc đề phòng tâm đố kỵ. Đó là mỗi một con người chúng ta, hãy luôn luôn cầu mong cho người khác tiến bộ, tài năng, thành đạt và ấm no, hạnh phúc hơn mình! Phải cố sức tìm thấy ưu điểm nào mà người khác hơn mình để mà ngưỡng mộ, noi theo. Thấy bạn thành công thì lòng mình hoan hỷ và thành thật kính trọng. Gặp người có trí tuệ, nhân cách cao cả thì coi họ như thầy của mình. Nghĩ được như vậy, làm được như vậy là cái tâm của mình trong sáng, sẽ không còn chỗ cho cái tâm đố kỵ nương náu nữa. Trong trạng thái được tự do lựa chọn, hãy ra sức khai thác phần trong sáng của tâm hồn, làm cho ánh sáng của lương tri và trí tuệ lấn át hẳn bóng đen của sự đố kỵ, rồi sẽ đến lúc cái tính đố kỵ, ganh ghét nhỏ nhen sẽ bị chôn vùi trong quên lãng của người đời./.

Cũng vì thói ghen tỵ mà một số người có thái độ ứng xử rất vô lý. Thấy có người mặc một cái áo đẹp giống như mình, họ tỏ vẻ khó chịu. Thấy người khác mua sắm được một vật dụng hay một tiện nghi mới nào, họ cũng săm soi để ý. Rõ ràng, đó là một thói quen ứng xử kỳ quặc! Bỏ tật ghen tỵ đi, chúng ta sẽ biết quan tâm đến những đau khổ của người khác, giúp đỡ họ, tự nguyện tìm cách giảm thiểu hố sâu ngăn cách giữa người với người trong cuộc sống. Và khi sống được như vậy, cuộc đời ta nhất định sẽ có những thay đổi đáng kể và cuộc sống của người khác cũng sẽ được thay đổi đáng kể...

Gửi từ email của Tuấn Ba - Địa chỉ email này đang được bảo vệ khỏi chương trình thư rác, bạn cần bật Javascript để xem nó

  • Ý kiến của bạn?
Việt Báo

Video được xem nhiều nhất

Sức mạnh hệ thống tên lửa phòng không của Việt Nam
00:00 / --:--

Video nổi bật

TIN Blog Hay NỔI BẬT

Khác biệt ‘đỉnh’ của đôi ta

Theo quan điểm của các nhà khoa học, “đỉnh” của các chị em có nhiều khác biệt so với nam giới và còn là một vấn đề cần được nghiên cứu nhiều hơn nữa.

Nhận xét tin Lạm bàn về tính đố kị (tiếp)

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Lạm bàn về tính đố kị (tiếp) bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Lam ban ve tinh do ki tiep ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Lạm bàn về tính đố kị (tiếp) ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề của chuyên mục Blog Hay.

Abuse discusses envy the (next)
envy, neighbors, people, can, man, envy, talk about, do you, yourself, please, to the mind, each

discusses the envy Abuse (Part 1) Pictures: The author (st).

Xem tiếp: Blog Hay


  • Thoi su 24h0402 Virus Zika teo nao lay qua duong quan he
    Thời sự 24h(04/02): Virus Zika teo não lây qua đường quan hệ

    Những lần “trảm tướng” nhanh như chớp của Bộ trưởng Thăng; Hành trình vây bắt đối tượng có lệnh truy nã đặc biệt nguy hiểm; Hành lý của khách bị rạch ở sân bay: Thanh tra Bộ GTVT vào cuộc; Phá trọng án trong những ngày Tết nguyên đán đã cận kề;Câu chuyện giảm nghèo chưa bao giờ dừng lại;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 04/02/2016.

  • Thoi su 24h0302 Dot phao no co the bi tu den 7 nam
    Thời sự 24h(03/02): Đốt pháo nổ có thể bị tù đến 7 năm

    Sửa tàu Cát Linh-Hà Đông, Trung Quốc chưa nghe: Tội hình thức; “Ngáo đá” khống chế hai cháu bé, dọa dội nước sôi; "Choáng" với quy trình sản xuất chè Đinh 3 triệu đồng/kg; Sự thật sau lời đồn về cái chết bí ẩn của nam sinh trên cầu; Liên tiếp có nhiều trẻ em nhập viện vì ngộ độc chì trong thuốc cam;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 03/02/2016.

  • Thoi su 24h0202 sap bay lua doi 3 trieu lay 12 trieu
    Thời sự 24h(02/02): sập bẫy lừa đổi 3 triệu lấy 12 triệu

    3/14 mẫu thực phẩm phục vụ Tết không đạt chất lượng; 102 người đi bộ bị xử phạt trong ngày đầu: "Cần nhưng chưa đủ"?; Bị phát hiện bột ngọt từ nguyên liệu TQ, chốt cửa tẩu tán; WHO ban bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu về virus Zika;

  • Thoi su 24h0102 Dao mo moi chon trom di 1 phan co the
    Thời sự 24h(01/02): Đào mộ mới chôn, trộm đi 1 phần cơ thể

    Kẻ gian đào mộ mới chôn, trộm đi một phần cơ thể; Đã tháo dỡ hết biển báo dưới 50km/h sau 10 ngày; CSGT trưng dụng tài sản cá nhân, tổ chức: Luật quy định thế nào?; "Người dân đừng trộm hoa ven hồ Gươm nữa"; Đã có kết quả xét nghiệm gạo từ thiện gây ngộ độc;... là những tin tức thời sự nổi bật ngày 01/02/2016.

  • Thoi su 24h2901 Nghi pham giet vo chong dai gia o TG
    Thời sự 24h(29/01): Nghi phạm giết vợ chồng đại gia ở TG

    Nghi “ăn gạo từ thiện… ngộ độc”: Hội nạn nhân chất độc da cam lên tiếng; Hành trình phá đường dây ma túy hội quý tử con nhà giàu; Việt Nam lên phương án đối phó với virus Zika gây teo não; Sân bay Nội Bài lên tiếng vụ "vòi vĩnh": Người tố trên Facebook nói gì?; Coi chừng lỡ chuyến tàu Tết vì... vé không hợp lệ!;... là những tin tức thời sự nổi bật

  • Tet binh than 2016
    Tết bính thân 2016

    Người Việt có thói quen quan tâm tới cuộc sống cá nhân của nhau. Nhưng điều này không phải phù hợp, thậm chí thành khiếm nhã. Tết là dịp điều này thể hiện rõ nhất.

  • Xu phat nguoi di bo vi pham giao thong o HN
    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN

    Tai nạn giao thông chết người do người đi bộ gây ra ở TP.HCM và Hà Nội đáng báo động.

  • Hari Won Tran Thanh Yeu that hay PR
    Hari Won - Trấn Thành: Yêu thật hay PR?

    Showbiz Việt hôm qua (3/2) dậy sóng sau khi hình ảnh MC đắt show bậc nhất hiện nay "khóa môi", cõng người yêu cũ Đinh Tiến Đạt xuất hiện trên mạng.

  • Virus Zika gay tat dau nho o tre so sinh
    Virus Zika gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh

    Mỹ vừa ghi nhận ca lây nhiễm virus Zika gây bệnh teo não đầu tiên không phải do muỗi đốt mà dường như từ quan hệ tình dục.

  • Tien gia cong khai rao ban tren facebook
    Tiền giả công khai rao bán trên facebook

    Lợi dùng lòng tham và sự nhẹ dạ cả tin của người dân, một số đối tượng đã dùng thủ đoạn đổi tiền thật lấy tiền giả để chiếm đoạt tài sản. ------------ Xem thêm: Tiền giả công khai rao bán trên facebook, http://vietbao.vn/tp/Tien-gia-cong-khai-rao-ban-tren-facebook/13583762/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Su kien quoc te noi bat 31162
    Sự kiện quốc tế nổi bật (31/1-6/2)

    Lệnh Hoàn Thành tiết lộ cho tình báo Mỹ bí mật thâm cung của Bắc Kinh; Hoà đàm Syria tạm ngừng do giao tranh khốc liệt trên chiến trường; Bà Clinton chính thức giành chiến thắng 'sít sao nhất lịch sử'; Viễn cảnh nước Anh rời khỏi Liên minh châu Âu đã cận kề.... là những tin chính trong tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 3101 06022016
    Toàn cảnh kinh tế tuần 31/01 – 06/02/2016

    Ngày 2/2/2016 diễn ra buổi họp báo Công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2014, ông Đinh Quang Tri – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định chưa có kế hoạch tăng giá điện, tuy nhiên tới mùa cao điểm, doanh nghiệp 'chưa nói trước được điều gì'. Cũng trong buổi họp này, tổng kết hoạt động kinh doanh của tập đoàn này, EVN lãi hơn

  • Nghin le chuyen tuan qua 0102 05022016
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua 01/02 - 05/02/2016

    Xử phạt người đi bộ vi phạm giao thông ở HN; CSGT trưng dụng tài sản của dân gây tranh cãi; Đề xuất mua tàu Trung Quốc cũ; Hoa trang trí ở hồ Gươm bị ăn trộm; Các điểm bắn pháo hoa giao thừa Tết Bính Thân 2016 tại 64 tỉnh, thành... là những tin tức xã hội nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 3101 0602
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (31/01 - 06/02)

    Cảnh báo nạn trộm cắp, cướp giật dịp Tết; Phận tù 'mồ côi', Tết về rưng rưng nước mắt; Tiền giả công khai rao bán trên facebook; Rượu bia ngày Tết và những hệ lụy: Từ rượu giả đến tai nạn giao thông; Hành trình cảm động của người cha qua 15 tỉnh, thành đi tìm con; Phá án là trách nhiệm chứ không phải chiến công;.....là những tin đáng chú ý.

  • Ban tin Suc khoe tuan qua 311 62
    Bản tin Sức khỏe tuần qua (31/1 - 6/2)

    Thái Lan phát hiện virus Zika, Bộ Y tế Việt Nam họp khẩn; Ăn tiết canh ngày Tết, dễ chết như chơi; Trẻ nhập viện liên tiếp vì ngộ độc chì từ thuốc cam; Không biết bị lạc nội mạc tử cung: Nhiều phụ nữ vô sinh;... là những thông tin Sức khỏe được quan tâm nhất tuần qua.