Thứ hai, 09 Tháng hai 2004, 10:18 GMT+7

Vụ kiện về chất độc da cam : Ba công dân Việt Nam sẽ thắng kiện?

Vu kien ve chat doc da cam Ba cong dan Viet Nam se thang kien
Ba công dân Việt Nam: bà Phan Thị Phi Phi – giáo sư Đại học Y Hà Nội; ông Nguyễn Văn Quý - cựu chiến binh; bà Dương Quỳnh Hoa – nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam đã chính thức “đâm đơn” kiện khoảng 20 công ty của Mỹ, các đơn vị đã sản xuất chất độc da cam những năm 1960 – 1970 theo đơn đặt hàng của Chính phủ Mỹ để sử dụng trong chiến tranh Việt Nam.

Đây là vụ kiện hy hữu trong lịch sử ngành tư pháp Hoa Kỳ, liệu ba công dân “tí hon” này có thắng nổi các “gã khổng lồ”?

Vì sao phải kiện?

GS-TS Nguyễn Trọng Nhân – Phó chủ tịch Hội Cứu trợ nạn nhân chất độc da cam, cơ quan đại diện cho ba cá nhân đứng đơn, cho biết: “Quân đội Mỹ đã rải chất độc, trong đó có chất da cam tại Việt Nam trong khoảng thời gian từ năm 1961 đến năm 1971. Và cho đến nay ta vẫn tiếp tục phát hiện ra những kho chất độc mà Mỹ để lại ở một số nơi. Vấn đề tác hại của chất độc da cam, trong đó có nạn nhân của những chất độc đó, nảy sinh ngay từ khi rải. Sau này, chúng ta càng ngày càng thấy rõ tác hại của nó tới sức khỏe con người và môi trường.

Trong lịch sử pháp luật Hoa Kỳ đã có nhiều vụ kiện tương tự. Vụ kiện đòi các hãng sản xuất thuốc lá bồi thường là một ví dụ. Ngoài ra còn có nhiều vụ kiện tương tự mà các nguyên đơn là người không có quốc tịch Hoa Kỳ. Riêng đối với trường hợp nguyên đơn là các nạn nhân của chất độc màu da cam trong cuộc chiến tranh tại Việt Nam thì một vụ kiện tương tự đã xảy ra vào năm 1985. Khi đó, tất cả các cựu chiến binh Hoa Kỳ bị nhiễm chất dioxin đã khởi kiện các công ty hóa chất nước này lên Tòa Thượng thẩm Liên bang Hoa Kỳ và đơn kiện được chấp nhận.
Tòa Thượng thẩm đã ra phán quyết buộc các công ty hóa chất phải chi một khoản tiền 180 triệu USD để lập quỹ bồi thường cho các cựu binh Hoa Kỳ. Đến năm 1997, số tiền này đã được chi hết cho việc bồi thường cho những cựu chiến binh là nạn nhân của chất độc màu da cam.
Tuy nhiên, đến năm 2003, các nạn nhân chất độc da cam Hoa Kỳ lại tiếp tục khởi kiện lên Tòa án Thượng thẩm Hoa Kỳ đòi bồi thường cho những trường hợp bệnh tật phát sinh sau khi việc bồi thường theo phán quyết 1985 chấm dứt, thậm chí là cho cả con cái của họ (thế hệ 1) và những thế hệ 2, 3… Điển hình là trường hợp của Daniel Stephenson, một cựu binh, phát hiện mình bị ung thư năm 1998. Ngày 9/6/2003, Tòa án Thượng thẩm Hoa Kỳ cũng đã chấp nhận đơn kiện này.

Để góp phần giải quyết hậu quả, khi Ngoại trưởng Mỹ Albright, sau đó là Tổng thống Clinton sang thăm Việt Nam, chúng ta đã có những trao đổi và đề nghị Mỹ giúp đỡ cho những nạn nhân chất độc hóa học, trong đó chủ yếu là chất độc da cam. Mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng Phạm Văn Trà sang thăm Mỹ cũng đã nêu vấn đề phía Mỹ cần có hỗ trợ, giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam.

“Thời gian qua, chúng ta đã thiện chí đề xuất với Mỹ giải quyết vấn đề này với con đường êm ả nhất. Nhưng phía Mỹ đã im lặng. Không phải vì họ thiếu tiền mà phía Mỹ chưa thấy được trách nhiệm của mình trong việc này nên bắt buộc những nạn nhân của chúng ta phải kiện” – ông Nhân nói.

Dùng chính căn cứ, tư liệu của Mỹ để kiện

Theo giáo sư Nhân, chứng lý để ta khởi kiện không phải ở đâu xa mà chính là những tư liệu, bằng chứng mà Mỹ từng công bố trên báo chí. Chính quân đội Mỹ đã công bố từng rải 76 triệu lít chất độc da cam/dioxin vào Việt Nam những năm 1961 – 1971. Ngoài ra còn có nhiều tư liệu khảo sát, nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ về hậu quả, nạn nhân của chất độc da cam được công bố trên báo chí.

Đặc biệt, ba người đứng đơn kiện cũng chính là bằng chứng sống về di hại của chất độc da cam. Họ mang trong mình những bệnh thuộc danh mục bệnh tật mà Viện Hàn lâm khoa học Mỹ và Viện Y học Mỹ đã thừa nhận là hậu quả của việc sử dụng chất độc da cam. Cụ thể, năm 1999, bà Dương Quỳnh Hoa đã được một giáo sư Mỹ đưa máu qua Đức để xét nghiệm, kết quả nồng độ chất độc dioxin ở trong máu là 20 ppt (1 ppt bằng một phần nghìn tỉ gram). Tính ngược trở lại, vào những năm 1970, nồng độ dioxin trong máu của bà Hoa khoảng 300 ppt (tỷ lệ dioxin cho phép tối đa trong máu ở các nước công nghiệp là từ 6-8 ppt). Giáo sư Nguyễn Thị Phi Phi, từng ở các chiến trường Quảng Nam, Quảng Ngãi, liên tiếp bị sảy thai 4 lần trong các năm từ 1971 – 1973. Ông Nguyễn Văn Quý, quê Hải Dương, hiện đang sống tại Hải Phòng, có hai con đều bị dị tật bẩm sinh, bản thân ông bị ung thư phổi.

Khả năng thắng kiện rất cao

Ông Lê Thanh Sơn - luật sư điều hành Hãng luật AIC - Lawyers & Consultants (Việt Nam) cho biết: Trước hết, cần phải hiểu rằng đây là một vụ kiện dân sự, nghĩa là các nạn nhân chất độc màu da cam khởi kiện các công ty hóa chất đã sản xuất ra dioxin được sử dụng trong chiến tranh Việt Nam (khoảng từ 1961 – 1971) để đòi bồi thường thiệt hại về sức khỏe. Bị đơn của vụ kiện này là các công ty hóa chất Hoa Kỳ chứ không phải là Chính phủ Hoa Kỳ. Do vậy, cơ quan có thẩm quyền giải quyết vụ kiện này là Tòa Thượng thẩm Liên bang chứ không phải là Tòa án Quốc tế.

Vu kien ve chat doc da cam Ba cong dan Viet Nam se thang kien

Những em bé dị tật - nạn nhân của chất độc da cam ở Quảng Nam.

Việc khởi kiện các công ty hóa chất của Hoa Kỳ là hoàn toàn có cơ sở pháp luật. Pháp luật Hoa Kỳ quy định rất rõ ràng về nghĩa vụ pháp lý của các công ty đối với sản phẩm mà mình sản xuất. Luật pháp Liên bang Hoa Kỳ cũng có quy định rất rõ về quyền khởi kiện của người nước ngoài sử dụng hoặc bị ảnh hưởng bởi sản phẩm của nhà sản xuất. Nhà sản xuất phải đền bù thiệt hại, kể cả cho người nước ngoài vì những độc hại do sản phẩm của mình gây ra.

Theo ông Sơn, để nắm chắc phần thắng trong vụ kiện như thế này, nguyên đơn phải xây dựng hồ sơ bệnh án đầy đủ và thuyết phục. Đây là yếu tố quyết định việc tòa án có chấp nhận đơn kiện hay không.

Việc xây dựng hồ sơ bệnh án phải làm công phu, bao gồm cả những tư liệu, hình ảnh hoặc băng video… “Như chúng ta đều biết, dioxin mặc dù là chất “độc nhất trong các chất độc”, nhưng lại có khả năng tự phân hủy và thải ra ngoài theo thời gian. Do đó, rất khó để xác định được những dị tật, tổn hại sức khỏe của các nạn nhân là do dioxin gây ra, đặc biệt là đối với các nạn nhân thuộc thế hệ thứ hai và thứ ba.

Vì vậy, việc cần làm ngay là xây dựng hồ sơ bệnh án cho các nạn nhân đời đầu (thế hệ gốc và thế hệ 1) trước khi những nạn nhân này qua đời. Sau đó hoàn thiện hồ sơ về các thế hệ 2, 3… Việc làm này cần có sự hỗ trợ rất lớn từ các bác sĩ, chuyên gia, tổ chức y tế nước ngoài và quốc tế, đặc biệt là Hoa Kỳ” – ông Sơn nói.

(Theo Pháp Luật TPHCM)


Nhận xét tin Vụ kiện về chất độc da cam : Ba công dân Việt Nam sẽ thắng kiện?

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Vụ kiện về chất độc da cam : Ba công dân Việt Nam sẽ thắng kiện? bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Vu kien ve chat doc da cam Ba cong dan Viet Nam se thang kien ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Vụ kiện về chất độc da cam : Ba công dân Việt Nam sẽ thắng kiện? ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Pháp Luật của chuyên mục An Ninh - Pháp Luật.

The case of Agent Orange: Three citizens of Vietnam will win?
Vietnam, the United States Supreme Court, Nguyen Van Quy, Phan Thi Phi Phi, the Ministry of Health, the Provisional Revolutionary Government, Hanoi Medical University, Agent skin Orange, Agent Orange, Ms. Duong Quynh Hoa, orders, companies, veterans, use of, the victim, years

Three citizens of Vietnam: Phan Thi Phi Phi - University professor Health Hanoi, Mr. Nguyen Van Quy - veterans, Ms. Duong Quynh Hoa - former Minister of Health Provisional Revolutionary Government of South Vietnam were officially "filed" conditions of the company ... 20





  • Thoi su 24h227 Ngat lim ben thi the 3 con chet duoi
    Thời sự 24h(22/7): Ngất lịm bên thi thể 3 con chết đuối

    Đã có điểm thi, dự kiến điểm chuẩn 25 trường đại học; Bão đi qua, miền núi phía Bắc chìm trong biển nước; Bố mẹ ngất lịm bên thi thể 3 con thơ; 7 người chết do sạt lở đất ở Hà Giang

  • Thoi su 24h217 3 me con nguoi Viet tren MH17
    Thời sự 24h(21/7): 3 mẹ con người Việt trên MH17

    Bão Thần Sấm đổ bộ vào Quảng Ninh; 3 mẹ con người Việt thiệt mạng trên MH17; Phá ổ cá độ bóng đá tiền tỷ ở Hà Nội; Rộ tin đào được 16kg vàng ở Đà Nẵng...

  • Thoi su 24h197 Ro tin dao duoc 16 kg vang
    Thời sự 24h(19/7): Rộ tin đào được 16 kg vàng

    Bão Thần Sấm ngày càng mạnh, giật cấp 16-17; Thủ khoa khối D đầu tiên đạt 24 điểm; Hành trình khai quật bào thai và sự đồi bại của 2 anh em; Đại gia Yên Bái: Xẻ núi xây mộ đá 15 tỷ

  • Thoi su 24h187 Phi cong tre dot xac nguoi tinh
    Thời sự 24h(18/7): 'Phi công trẻ' đốt xác người tình

    Tránh bão, sơ tán dân trước 16h ngày 18/7; Xe khách đâm xe tải trên cao tốc, 4 người chết; Mưa lớn, phố Hà Nội thành sông; Nỗi thất vọng mang tên Vinaconex; 'Phi công trẻ' giết người tình rồi đốt xác phi tang; Hoãn vụ kiện 1.000 tỷ...

  • Thoi su 24h177 Gian khoan 981 dich chuyen
    Thời sự 24h(17/7): Giàn khoan 981 dịch chuyển

    Giàn khoan Hải Dương 981 đang dịch chuyển; Bão cấp 13 cách Hoàng Sa 780km; Thủ khoa đại học đầu tiên đạt 29,7 điểm; Hậu trường nực cười của các cuộc thi nhan sắc 'ao làng'; Máy bay trễ 1h vì hành khách bất ngờ đòi xuống

  • Nghin le chuyen tuan qua 137 197
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (13/7 - 19/7)

    TQ rời giàn khoan HD-981 ra khỏi khu vực Hoàng Sa; Bão Rammasun đổ bộ Việt Nam, bão quét từ Quảng Ninh tới các tỉnh biên giới; Vỡ đường ống dẫn nước Sông Đà lần thứ 9...là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (13/7 - 19/7).

  • Ban tin suc khoe tuan tu 13197
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 13-19/7)

    Vì sao người dân phải mòn mỏi đợi vaccine dịch vụ?; Cảnh giác với chiêu giả nhân viên y tế đến nhà lừa tiền; Mực ống bày bán trên vỉa hè ướp hóa chất lạ; Ngáp ngủ nhiều giúp tăng trí nhớ; Quan hệ trong bao lâu để cả hai đều thỏa mãn?; Mẹ bầu ăn nhạt sinh con thần đồng... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1307 1907
    Toàn cảnh Showbiz tuần (13/07 – 19/07)

    Thí sinh "Nữ hoàng sắc đẹp Việt Nam 2014" ném danh hiệu vào xe rác, Baggio thừa nhận từng lén lút qua lại với Andrea khi đã kết hôn, Tiễn đưa nhà văn Tô Hoài về nơi an nghỉ cuối cùng, Cường đôla tung ảnh hạnh phúc, Lý Nhã Kỳ phát âm tiếng Anh sai, Phạm Băng Băng từng bị băng huyết vì phá thai ở nhà,...là những thông tin nổi bật của showbiz trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1307 1907
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (13/07 – 19/07)

    Tổng cục Cảnh sát kiểm tra tin đồn Lê Văn Luyện trốn trại; Vụ Cát Tường: 'Tôi có niềm tin lần này sẽ tìm thấy xác con'; Vợ cùng "phi công trẻ" lập mưu giết chồng; Những cuộc 'xóa số' tàn bạo của giang hồ đất Cảng; Hàng nghìn người xem xử tội phạm hiếp dâm hàng loạt; Người tâm thần phạm tội: Những vụ án kinh hoàng; ........là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Toan canh kinh te tuan 1307 1907
    Toàn cảnh kinh tế tuần (13/07 - 19/07)

    Sau sự tăng giá bất ngờ của xăng, giá thực phẩm leo thang chóng mặt, WB dự báo kinh tế Việt nam tăng trưởng 5.4%, lợi nhuận ngành ngân hàng được công bố không có mấy điểm sáng, lãi suất được dự báo tiếp tục giảm... là những tin tức - sự kiện kinh tế nổi bật trong tuần vừa qua.