Chủ nhật, 08 Tháng sáu 2003, 07:24 GMT+7

Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng

To tung o Viet Nam la ket hop xet hoi voi tranh tung
Ông Hà Mạnh Trí: "Các cơ quan tố tụng sẽ phải thay đổi nhiều nếu dự luật được thông qua".

Hàng loạt quy định mới trong dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, như tại tòa thẩm phán hay kiểm sát viên hỏi chính, luật sư tham gia tố tụng thế nào... đang gây tranh cãi trên diễn đàn Quốc hội. Có người muốn giữ như hiện hành, người khác muốn cải cách. TS đã có cuộc trao đổi với trưởng ban soạn thảo, Viện trưởng VKSND Tối cao Hà Mạnh Trí về vấn đề này.

- Bản tổng hợp ý kiến cho thấy cơ quan tố tụng các cấp không muốn sửa đổi nhiều Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành (ban hành từ năm 1988), nhưng dự luật trình Quốc hội lại rất nhiều điểm mới. Tại sao vậy?

- Hệ thống tư pháp của ta khác các nước rất nhiều, và nhiều người đã quen với trình tự thủ tục hiện tại, nên không muốn thay đổi. Tuy nhiên thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử án hình sự thời gian qua cho thấy đã đến lúc cần cải cách. Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị cũng nói rõ: Nghị án phải căn cứ vào kết quả tranh tụng tại tòa. Để được như vậy thì phải nâng cao vai trò của luật sư, của VKS trong suốt quá trình tố tụng vụ án. Phải cá thể hóa trách nhiệm của từng cơ quan, từng cá nhân tiến hành tố tụng... Đây là những vấn đề rất lớn, thực hiện được đã là thành công lắm rồi.

- Thảo luận về dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, nhiều đại biểu ngành tòa án băn khoăn rằng họ sẽ mất quyền hỏi chính tại phiên tòa. Ông giải thích việc này thế nào?

- Những cái mới, dù rất đúng và cần thiết, vẫn thường khó được được chấp nhận ngay. Hơn nữa nhiều người chưa hiểu đúng. Tinh thần thể hiện trong luật là thẩm phán chủ tọa vẫn chủ trì toàn bộ diễn biến phiên tòa, và vẫn thực hiện xét hỏi. Nhưng vấn đề là hỏi cái gì? Như xét xử vụ án Năm Cam ta đã cải cách: Tòa chỉ hỏi bị cáo đã đọc cáo trạng chưa, đồng ý, chưa đồng ý điểm nào... Sau khi bị cáo trình bày, tòa yêu cầu kiểm sát viên giữ quyền công tố làm rõ vấn đề mà bị cáo nêu ra. Bên công tố hỏi lại bị cáo và nêu những vấn đề liên quan đến vụ án. Luật sư bào chữa cho bị cáo cũng hỏi bị cáo để làm sáng tỏ những tình tiết có lợi cho thân chủ. Luật sư và kiểm sát viên bình đẳng với nhau, nhưng không được hỏi nhau mà chỉ hỏi bị cáo. Trong quá trình xét hỏi đó, có gì chưa rõ thẩm phán có thể hỏi thêm để đủ cơ sở giúp tòa đưa ra kết luận. Nếu phát sinh tình tiết mới thì thẩm phán chủ động làm rõ ngay tại phiên tòa, không được thì yêu cầu cơ quan điều tra bổ sung.

- Có ý kiến cho rằng kiểm sát viên giờ đã làm thông khâu điều tra - truy tố - xét xử, tức là nắm rõ vụ án rồi, nên ra tòa họ không cần hỏi nhiều nữa?

- Chứng cứ thu thập trong quá trình điều tra, truy tố chỉ là kết quả xác minh ban đầu. Tất cả cần được làm rõ tại tòa - điều tra công khai. Tòa kết luận sự việc chủ yếu theo diễn biến tại phiên tòa. Vì vậy kiểm sát viên giữ quyền công tố vẫn phải hỏi. Muốn buộc tội thì phải chứng minh chứng cứ buộc tội công khai ngay trong khi xét xử, chứ không thể án tại hồ sơ như trước.

- Dự luật đã nâng cao vai trò của luật sư. Nhưng nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng như vậy chưa đủ, luật sư vẫn chưa hoàn toàn được bình đẳng với cơ quan tố tụng trong nhiều việc: thu thập chứng cứ, điều tra. Ban soạn thảo giải thích thế nào?

- Đó là vì Việt Nam không như những nước theo truyền thống tranh tụng khác - luật sư hoàn toàn ngang hàng với cơ quan công tố, tòa chỉ đơn thuần là điều hành xét xử, làm trọng tài. Lần sửa đổi này cần hiểu rõ là vẫn kết hợp xét hỏi với tranh tụng, và có phân biệt người tiến hành tố tụng (tòa án, VKS, cơ quan điều tra...) với người tham gia tố tụng (bị can, bị cáo, luật sư, những người liên quan...). Chứng minh tội phạm vẫn là trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng, bị can, bị cáo không có nghĩa vụ phải chứng minh mình vô tội. Do đó phải dành cho người tiến hành tố tụng những quyền nào đó khác hẳn với người tham gia. Nếu không, trong một vụ án hình sự có tổ chức, đông bị can, bị cáo, luật sư được hỏi hết người này đến người kia thì thông cung mất.

- Dự luật quy định chung chung rằng luật sư được dùng “các biện pháp luật định” để thu thập chứng cứ. Vậy biện pháp đó là gì?

- Đó là các quyền mà pháp luật quy định cho luật sư: được tham gia từ khi có người bị bắt, được tham gia các cuộc hỏi cung, được thu thập chứng cứ từ bị can, bị cáo, người thân của họ. Luật sư có quyền hỏi bị can nếu được điều tra viên đồng ý. Nhưng câu hỏi và trả lời không phải ghi vào biên bản hỏi cung, bởi đó là biên bản điều tra vụ án do điều tra viên thực hiện. Luật sư có quyền ghi lại các lời khai của bị can để phục vụ cho việc bào chữa, tranh luận trước tòa.

Ta không quy định chỉ được hỏi cung khi có mặt luật sư. Bởi đó là quyền của bị can, nếu họ không yêu cầu thì luật sư cũng không thể tham gia được. Tôi nghĩ chỉ quy định vậy thôi mà bị can nhận thức được thì họ cũng có lợi lắm rồi.

- Nhưng các quy định như vậy thì cơ quan điều tra vẫn sẽ có những thủ thuật gây khó khăn cho luật sư?

- Luật sư cũng có nhiều thủ thuật, tại sao lại cấm cơ quan điều tra. Vấn đề là làm gì cũng không được trái luật. Cũng thừa nhận là luật hiện hành nói luật sư được tham gia từ giai đoạn điều tra, tức khi đã khởi tố bị can, nhưng không có cơ chế rõ ràng nên khó thực hiện. Dự luật lần này quy định rõ hơn: người bào chữa có quyền được thông báo trước về thời gian và địa điểm lấy lời khai của người bị bắt, bị tạm giữ, hỏi cung bị can.

Nghĩa Nhân thực hiện

Theo dòng sự kiện:
Ngành tòa án không muốn thay đổi trình tự xét hỏi (25/05/2003)
Bộ luật Tố tụng hình sự dành chương riêng cho khiếu nại tố cáo (23/05/2003)
Chủ tọa là trọng tài, kiểm sát viên và luật sư - bình đẳng (22/05/2003)
‘Cơ quan điều tra không nên can thiệp hoạt động luật sư’ (20/05/2003)
Hoan nghênh Quốc hội sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự (09/05/2003)
Xem tiếp»
Việt Báo

Chủ đề liên quan

TIN An Ninh - Pháp Luật NỔI BẬT

Vụ “thanh niên 20 tuổi một tháng giết 3 người"

Nguyễn Hoài Nam tỏ ra khôn ngoan khi gần như không để lại bất cứ dấu vết nào khiến công tác điều tra gặp vô vàn trở ngại. Có những lúc tưởng như nghi phạm biết “tàng hình”.

Nhận xét tin Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết To tung o Viet Nam la ket hop xet hoi voi tranh tung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Pháp Luật của chuyên mục An Ninh - Pháp Luật.

Litigation in Vietnam is associated with litigation questioning
Vietnam, Ha Manh Tri, VKSND evening, Code of Criminal Procedure Code, legal proceedings, Investigation Agency, prosecutors, the issues, discussion, lawyers, defendants, interrogation, the accused, involved, rules, rights

A series of new provisions in the draft Criminal Procedure Code, such as court judges, or controlling asked the lawyer how the proceedings ... controversial National Assembly on the board. Some people want to keep as current, others want to improve ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h3110 Nhat vang giup nguoi bi cuop o SG
    Thời sự 24h(31/10): Nhặt vàng giúp người bị cướp ở SG

    Ông Bá Thanh vẫn điều hành công việc qua thư ký; Hàng chục người nhặt vàng giúp người phụ nữ bị cướp ở Sài Gòn; Lẻn vào các nhà đại gia, ăn no ngủ say rồi trộm; Vỡ đập thủy lợi tại Quảng Ninh...

  • Thoi su 24h3010 18 7 ty USD xay san bay Long Thanh
    Thời sự 24h(30/10): 18,7 tỷ USD xây sân bay Long Thành

    18,7 tỉ USD xây sân bay Long Thành; Kể lại lúc băng cướp đi ôtô xông vào tiệm vàng; Bắt giam giám đốc Công ty Xổ số Kiến thiết Lâm Đồng;Tin nhắn bí ẩn và cái chết của một thiếu nữ; Hào Anh cắm xe đi bar, giục mẹ bán đất... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 29/10.

  • Thoi su 24h2910 Ca xa di diet ran doc
    Thời sự 24h(29/10): Cả xã đi diệt rắn độc

    Formosa nói gì về yêu cầu tháo dỡ miếu thờ?; Sơ tán nhiều hộ dân vì ‘hố tử thần’ xuất hiện; 7 siêu xe sung công "ế" vì bán đấu giá quá cao; "Mổ xẻ" các phương án cầu mới cạnh cầu Long Biên...

  • Thoi su 24h2810 Tiem nham nuoc cat cho 60 tre
    Thời sự 24h(28/10): Tiêm nhầm nước cất cho 60 trẻ

    Nội Bài, Tân Sơn Nhất: Thừa nhận tồi tệ, quyết chấn chỉnh?; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắcxin cho 60 trẻ; Giai thoại Thuyết "buôn vua": Mỗi ngày xài một tỷ; Nổ nồi hơi lò bánh tráng, mái nhà bay lả tả... 

  • Thoi su tuan qua thai nhi vang khoi bung me sau TNGT
    Thời sự tuần qua: thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau TNGT

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Bắt tạm giam nguyên Chủ tịch HĐQT Ocean Bank; Mở lại phiên xử vụ TMV Cát Tường trong tháng 11; "Haivl.com bị rút giấy phép vĩnh viễn...

  • Nghin le chuyen tuan qua 2610 0111
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (26/10 - 01/11)

    Thai nhi văng khỏi bụng mẹ sau vụ TNGT; Tiền lương tối thiểu năm 2015: Tìm mọi nguồn để tăng lương; Tàu nước ngoài đâm chìm tàu cá VN: Bỏ mặc ngư dân kêu gào; Cháy lớn ở phố Đại Từ, cột khói bốc cao hàng trăm mét; Tiêm nhầm nước cất thay vì vắc-xin cho 60 trẻ ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2610 0111
    Toàn cảnh Showbiz tuần (26/10 – 01/11)

    Người mẫu Duy Nhân chiến đấu với bệnh ung thư vòm họng, Kết thúc chuyện tình Hà Hồ - Cường đô-la, Sơn Tùng M-TP phải đền 600 triệu vì hủy sô, Jennifer Phạm trở thành "thảm hoạ" của Cặp đôi hoàn hảo, Thu Thủy kết hôn, FB Boiz bị tước giải thưởng Bài hát Việt, Jennifer Lawrence chia tay thủ lĩnh Coldplay, Kelly Clarkson hào hứng khoe sắp đến Việt Nam,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2610 0111
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (26/10 - 01/11)

    Những vụ giết lái xe ôm, cướp tài sản man rợ; Bóp cổ bạn gái vì... xấu hơn ảnh trên mạng; Tên cướp giết 3 người trong 40 ngày chấn động miền Tây; Vụ Cát Tường: Ra tòa, bảo vệ Khánh sẽ khai toàn bộ sự thật?; Băng cướp bịt mặt, lái ô tô đi cướp tiệm vàng giữa ban ngày; Haivl bị đóng cửa: Chủ trang Haivl có thể bị khởi tố tội danh nào?;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • Su kien quoc te noi bat Tu 2610 den 111
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 26-10 đến 1-11)

    Bà Dilma Rousseff tái trúng cử Tổng thống Brazil; Tổng thống Zambia qua đời ở tuổi 77, ông Guy Scott, Tổng thống da trắng đầu tiên ở châu Phi kế nhiệm; ông Poroshenko tái trúng cử tổng thống Ukraine... là những tin chính trong tuần qua.

  • Ban tin suc khoe tuan tu 19 2510
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 19 - 25/10)

    Nhiều nghi vấn vụ bé gái chết bất thường tại bệnh viện Quốc Oai: Chẩn đoán rối loạn tiêu hóa, chết vì viêm màng não?; Bác sỹ "ế ẩm", giáo sư đông nghẹt “khách”; Bệnh viện K bị tố “nhũng nhiễu” bệnh nhân; Dầu bẩn Đài Loan nghi lấy nguyên liệu từ Việt Nam?; Bị cúm khi mang thai có nguy hiểm không?; Những cách giảm cân bằng bưởi hiệu quả nhất; Tác dụng phụ kỳ diệu của cực khoái với nam giới; Dùng nước hoa có thể gây ung thư?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.