Chủ nhật, 08 Tháng sáu 2003, 07:24 GMT+7

Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng

To tung o Viet Nam la ket hop xet hoi voi tranh tung
Ông Hà Mạnh Trí: "Các cơ quan tố tụng sẽ phải thay đổi nhiều nếu dự luật được thông qua".

Hàng loạt quy định mới trong dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, như tại tòa thẩm phán hay kiểm sát viên hỏi chính, luật sư tham gia tố tụng thế nào... đang gây tranh cãi trên diễn đàn Quốc hội. Có người muốn giữ như hiện hành, người khác muốn cải cách. TS đã có cuộc trao đổi với trưởng ban soạn thảo, Viện trưởng VKSND Tối cao Hà Mạnh Trí về vấn đề này.

- Bản tổng hợp ý kiến cho thấy cơ quan tố tụng các cấp không muốn sửa đổi nhiều Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành (ban hành từ năm 1988), nhưng dự luật trình Quốc hội lại rất nhiều điểm mới. Tại sao vậy?

- Hệ thống tư pháp của ta khác các nước rất nhiều, và nhiều người đã quen với trình tự thủ tục hiện tại, nên không muốn thay đổi. Tuy nhiên thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử án hình sự thời gian qua cho thấy đã đến lúc cần cải cách. Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị cũng nói rõ: Nghị án phải căn cứ vào kết quả tranh tụng tại tòa. Để được như vậy thì phải nâng cao vai trò của luật sư, của VKS trong suốt quá trình tố tụng vụ án. Phải cá thể hóa trách nhiệm của từng cơ quan, từng cá nhân tiến hành tố tụng... Đây là những vấn đề rất lớn, thực hiện được đã là thành công lắm rồi.

- Thảo luận về dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, nhiều đại biểu ngành tòa án băn khoăn rằng họ sẽ mất quyền hỏi chính tại phiên tòa. Ông giải thích việc này thế nào?

- Những cái mới, dù rất đúng và cần thiết, vẫn thường khó được được chấp nhận ngay. Hơn nữa nhiều người chưa hiểu đúng. Tinh thần thể hiện trong luật là thẩm phán chủ tọa vẫn chủ trì toàn bộ diễn biến phiên tòa, và vẫn thực hiện xét hỏi. Nhưng vấn đề là hỏi cái gì? Như xét xử vụ án Năm Cam ta đã cải cách: Tòa chỉ hỏi bị cáo đã đọc cáo trạng chưa, đồng ý, chưa đồng ý điểm nào... Sau khi bị cáo trình bày, tòa yêu cầu kiểm sát viên giữ quyền công tố làm rõ vấn đề mà bị cáo nêu ra. Bên công tố hỏi lại bị cáo và nêu những vấn đề liên quan đến vụ án. Luật sư bào chữa cho bị cáo cũng hỏi bị cáo để làm sáng tỏ những tình tiết có lợi cho thân chủ. Luật sư và kiểm sát viên bình đẳng với nhau, nhưng không được hỏi nhau mà chỉ hỏi bị cáo. Trong quá trình xét hỏi đó, có gì chưa rõ thẩm phán có thể hỏi thêm để đủ cơ sở giúp tòa đưa ra kết luận. Nếu phát sinh tình tiết mới thì thẩm phán chủ động làm rõ ngay tại phiên tòa, không được thì yêu cầu cơ quan điều tra bổ sung.

- Có ý kiến cho rằng kiểm sát viên giờ đã làm thông khâu điều tra - truy tố - xét xử, tức là nắm rõ vụ án rồi, nên ra tòa họ không cần hỏi nhiều nữa?

- Chứng cứ thu thập trong quá trình điều tra, truy tố chỉ là kết quả xác minh ban đầu. Tất cả cần được làm rõ tại tòa - điều tra công khai. Tòa kết luận sự việc chủ yếu theo diễn biến tại phiên tòa. Vì vậy kiểm sát viên giữ quyền công tố vẫn phải hỏi. Muốn buộc tội thì phải chứng minh chứng cứ buộc tội công khai ngay trong khi xét xử, chứ không thể án tại hồ sơ như trước.

- Dự luật đã nâng cao vai trò của luật sư. Nhưng nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng như vậy chưa đủ, luật sư vẫn chưa hoàn toàn được bình đẳng với cơ quan tố tụng trong nhiều việc: thu thập chứng cứ, điều tra. Ban soạn thảo giải thích thế nào?

- Đó là vì Việt Nam không như những nước theo truyền thống tranh tụng khác - luật sư hoàn toàn ngang hàng với cơ quan công tố, tòa chỉ đơn thuần là điều hành xét xử, làm trọng tài. Lần sửa đổi này cần hiểu rõ là vẫn kết hợp xét hỏi với tranh tụng, và có phân biệt người tiến hành tố tụng (tòa án, VKS, cơ quan điều tra...) với người tham gia tố tụng (bị can, bị cáo, luật sư, những người liên quan...). Chứng minh tội phạm vẫn là trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng, bị can, bị cáo không có nghĩa vụ phải chứng minh mình vô tội. Do đó phải dành cho người tiến hành tố tụng những quyền nào đó khác hẳn với người tham gia. Nếu không, trong một vụ án hình sự có tổ chức, đông bị can, bị cáo, luật sư được hỏi hết người này đến người kia thì thông cung mất.

- Dự luật quy định chung chung rằng luật sư được dùng “các biện pháp luật định” để thu thập chứng cứ. Vậy biện pháp đó là gì?

- Đó là các quyền mà pháp luật quy định cho luật sư: được tham gia từ khi có người bị bắt, được tham gia các cuộc hỏi cung, được thu thập chứng cứ từ bị can, bị cáo, người thân của họ. Luật sư có quyền hỏi bị can nếu được điều tra viên đồng ý. Nhưng câu hỏi và trả lời không phải ghi vào biên bản hỏi cung, bởi đó là biên bản điều tra vụ án do điều tra viên thực hiện. Luật sư có quyền ghi lại các lời khai của bị can để phục vụ cho việc bào chữa, tranh luận trước tòa.

Ta không quy định chỉ được hỏi cung khi có mặt luật sư. Bởi đó là quyền của bị can, nếu họ không yêu cầu thì luật sư cũng không thể tham gia được. Tôi nghĩ chỉ quy định vậy thôi mà bị can nhận thức được thì họ cũng có lợi lắm rồi.

- Nhưng các quy định như vậy thì cơ quan điều tra vẫn sẽ có những thủ thuật gây khó khăn cho luật sư?

- Luật sư cũng có nhiều thủ thuật, tại sao lại cấm cơ quan điều tra. Vấn đề là làm gì cũng không được trái luật. Cũng thừa nhận là luật hiện hành nói luật sư được tham gia từ giai đoạn điều tra, tức khi đã khởi tố bị can, nhưng không có cơ chế rõ ràng nên khó thực hiện. Dự luật lần này quy định rõ hơn: người bào chữa có quyền được thông báo trước về thời gian và địa điểm lấy lời khai của người bị bắt, bị tạm giữ, hỏi cung bị can.

Nghĩa Nhân thực hiện

Theo dòng sự kiện:
Ngành tòa án không muốn thay đổi trình tự xét hỏi (25/05/2003)
Bộ luật Tố tụng hình sự dành chương riêng cho khiếu nại tố cáo (23/05/2003)
Chủ tọa là trọng tài, kiểm sát viên và luật sư - bình đẳng (22/05/2003)
‘Cơ quan điều tra không nên can thiệp hoạt động luật sư’ (20/05/2003)
Hoan nghênh Quốc hội sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự (09/05/2003)
Xem tiếp»
Việt Báo

Chủ đề liên quan

Nhận xét tin Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết To tung o Viet Nam la ket hop xet hoi voi tranh tung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Pháp Luật của chuyên mục An Ninh - Pháp Luật.

Litigation in Vietnam is associated with litigation questioning
Vietnam, Ha Manh Tri, VKSND evening, Code of Criminal Procedure Code, legal proceedings, Investigation Agency, prosecutors, the issues, discussion, lawyers, defendants, interrogation, the accused, involved, rules, rights

A series of new provisions in the draft Criminal Procedure Code, such as court judges, or controlling asked the lawyer how the proceedings ... controversial National Assembly on the board. Some people want to keep as current, others want to improve ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2310 Nu tai xe dam 10 nguoi nhap vien
    Thời sự 24h(23/10): Nữ tài xế đâm 10 người nhập viện

    Tách huyện Phú Quốc, Kiên Giang bầu Phó chủ tịch; Sở Y tế báo cáo khẩn vụ bé gái tử vong ở Quốc Oai; Khoảnh khắc hiếm thấy của các BTV nổi tiếng VTV; Nữ tài xế đâm 10 người nhận đạp nhầm chân ga

  • Thoi su 24h2110 Ong Ba Thanh vang mat tai ky hop QH
    Thời sự 24h(21/10): Ông Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH

    Ông Nguyễn Bá Thanh vắng mặt tại kỳ họp QH; Điều lạ ở ‘lãnh địa’ của xe quá tải; Dư luận trái chiều về cái chết của TTGT nhảy lầu; Trưởng phòng y tế huyện bị chém vỡ sọ...

  • Thoi su 24h1810 No kinh hoang tai TPHCM
    Thời sự 24h(18/10): Nổ kinh hoàng tại TP.HCM

    Vì sao BS Tường không bị truy tố tội "Giết người"?; Nữ PGĐ Sở nói gì về vụ ẩu đả tại khách sạn; Trộm đột nhập siêu thị đã qua mặt bảo vệ thế nào; Thiếu nữ lớp 9 bị cố tình đánh chết để bịt đầu mối...

  • Thoi su 24h1710 Mr Dam lai vung tien choi troi
    Thời sự 24h(17/10): Mr Đàm lại vung tiền chơi trội

    Sự cố sập hàng loạt website: Nghi vấn bị phá hoại; Xuất hiện xe đặc chủng 13 tỷ chuyên ‘bắt’ xe quá tải; Mr.Đàm lại vung tiền chơi trội; Bộ CA điều tra vụ tàu Sunrise 689 bị cướp biển; Cảnh khó tin tại đường trên cao Hà Nội; 

  • Thoi su 24h1610 HN sap phat nguoi thong qua camera
    Thời sự 24h(16/10): HN sắp "phạt nguội" thông qua camera

    Bệnh viện lớn nhất TPHCM lên tiếng vụ đấu thầu thuốc; Phá đường dây mại dâm trăm đô, chỉ tiếp khách Tây; Hà Nội sắp "phạt nguội" thông qua 450 camera; Giết cha ở Vĩnh Long mang xác lên Sài Gòn phi tang;

  • Ban tin suc khoe tuan 121810
    Bản tin sức khỏe tuần (12-18/10)

    Nguy cơ dịch Ebola vào Việt Nam là rất cao; Tâm sự của một bác sĩ: "Ở Việt Nam có nhiều Nina Phạm thầm lặng"; Sốc với công nghệ “thổi phồng” gà còi thành béo căng; 5 cách đơn giản tính chính xác tuổi thai; 3 dấu hiệu thần kinh vô cùng nguy hiểm ở trẻ nhỏ;Học lỏm bí quyết giảm cân an toàn kiệu quả kiểu Hàn Quốc; Sử dụng máy tính bảng gây hại đến xương và vai; Lý do tình dục mùa thu viên mãn nhất trong năm; Chữa mồ hôi tay, chân triệt để nhờ lá lốt...là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1210 1810
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nổ lớn tại TP.HCM: Hóa chất nồng nặc, mảnh thi thể vương vãi; Hộp đen tàu Sunrise 689 biến mất, Bộ Công an vào cuộc; Hà Nội phạt nguội vi phạm giao thông bằng camera: Khó khả thi; Xe điên đâm liên tiếp trên đường Phạm Hùng; Rắn độc tràn về làng tấn công người dân ở Nghệ An ... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1210 1810
    Toàn cảnh Showbiz tuần (12/10 – 18/10)

    Nghi án Khánh My làm "đào" quán karaoke, Elly Trần thừa nhận có con, Việt Hương và dàn sao Việt bị đối xử tệ bạc ở Nhật, Hương Tràm 'đá đểu' Robbey, Hà Anh bị cấm diễn 3 tháng, Nhóm F Band dùng khăn Piêu của người Thái làm khổ trong X-Factor, Xuân Lan vướng nghi vấn sinh con với đàn ông đã có vợ, Yanbi bị dân mạng "ném đá" vì miệt thị người đồng tính, Siêu mẫu Võ Hoàng Yến bị tố làm gãy tay đồng nghiệp, Moon Geun Young có bầu dù đã chia tay Kim Bum, Chae Rim hạnh phúc trong ngày lên xe hoa lần 2 là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 1210 1810
    Tin An ninh - Pháp luật tuần qua (12/10 - 18/10)

    Nữ sinh lớp 12 giết cán bộ huyện trong nhà nghỉ; Bàng hoàng những vụ "ngáo đá" lên cơn giết người; Nữ sinh giết con rồi đốt xác để giấu chuyện mang thai; Diễn biến mới vụ TMV Cát Tường ném xác nạn nhân xuống sông; Đến tòa ly hôn, vợ đâm chết chồng trước sân tòa án; Ly cà phê cuối cùng của tử tù đầu tiên bị tiêm thuốc độc;.......là những tin đáng chú ý trong tuần.

  • The gioi noi bat tuan qua tu 12101810
    Thế giới nổi bật tuần qua (từ 12/10-18/10)

    Căng thẳng Trung - Hàn sau vụ ngư dân Trung Quốc bị bắn chết; Sự xuất hiện của lãnh đạo Kim Jong-un với hình ảnh chống gậy; Biểu tình tại Hồng Kông vẫn căng thẳng; Thế giới tiếp tục cuộc chiến chống dịch bệnh Ebola; ... là những tin tức nổi bật trong tuần qua.