Chủ nhật, 08 Tháng sáu 2003, 07:24 GMT+7

Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng

To tung o Viet Nam la ket hop xet hoi voi tranh tung
Ông Hà Mạnh Trí: "Các cơ quan tố tụng sẽ phải thay đổi nhiều nếu dự luật được thông qua".

Hàng loạt quy định mới trong dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, như tại tòa thẩm phán hay kiểm sát viên hỏi chính, luật sư tham gia tố tụng thế nào... đang gây tranh cãi trên diễn đàn Quốc hội. Có người muốn giữ như hiện hành, người khác muốn cải cách. TS đã có cuộc trao đổi với trưởng ban soạn thảo, Viện trưởng VKSND Tối cao Hà Mạnh Trí về vấn đề này.

- Bản tổng hợp ý kiến cho thấy cơ quan tố tụng các cấp không muốn sửa đổi nhiều Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành (ban hành từ năm 1988), nhưng dự luật trình Quốc hội lại rất nhiều điểm mới. Tại sao vậy?

- Hệ thống tư pháp của ta khác các nước rất nhiều, và nhiều người đã quen với trình tự thủ tục hiện tại, nên không muốn thay đổi. Tuy nhiên thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử án hình sự thời gian qua cho thấy đã đến lúc cần cải cách. Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị cũng nói rõ: Nghị án phải căn cứ vào kết quả tranh tụng tại tòa. Để được như vậy thì phải nâng cao vai trò của luật sư, của VKS trong suốt quá trình tố tụng vụ án. Phải cá thể hóa trách nhiệm của từng cơ quan, từng cá nhân tiến hành tố tụng... Đây là những vấn đề rất lớn, thực hiện được đã là thành công lắm rồi.

- Thảo luận về dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, nhiều đại biểu ngành tòa án băn khoăn rằng họ sẽ mất quyền hỏi chính tại phiên tòa. Ông giải thích việc này thế nào?

- Những cái mới, dù rất đúng và cần thiết, vẫn thường khó được được chấp nhận ngay. Hơn nữa nhiều người chưa hiểu đúng. Tinh thần thể hiện trong luật là thẩm phán chủ tọa vẫn chủ trì toàn bộ diễn biến phiên tòa, và vẫn thực hiện xét hỏi. Nhưng vấn đề là hỏi cái gì? Như xét xử vụ án Năm Cam ta đã cải cách: Tòa chỉ hỏi bị cáo đã đọc cáo trạng chưa, đồng ý, chưa đồng ý điểm nào... Sau khi bị cáo trình bày, tòa yêu cầu kiểm sát viên giữ quyền công tố làm rõ vấn đề mà bị cáo nêu ra. Bên công tố hỏi lại bị cáo và nêu những vấn đề liên quan đến vụ án. Luật sư bào chữa cho bị cáo cũng hỏi bị cáo để làm sáng tỏ những tình tiết có lợi cho thân chủ. Luật sư và kiểm sát viên bình đẳng với nhau, nhưng không được hỏi nhau mà chỉ hỏi bị cáo. Trong quá trình xét hỏi đó, có gì chưa rõ thẩm phán có thể hỏi thêm để đủ cơ sở giúp tòa đưa ra kết luận. Nếu phát sinh tình tiết mới thì thẩm phán chủ động làm rõ ngay tại phiên tòa, không được thì yêu cầu cơ quan điều tra bổ sung.

- Có ý kiến cho rằng kiểm sát viên giờ đã làm thông khâu điều tra - truy tố - xét xử, tức là nắm rõ vụ án rồi, nên ra tòa họ không cần hỏi nhiều nữa?

- Chứng cứ thu thập trong quá trình điều tra, truy tố chỉ là kết quả xác minh ban đầu. Tất cả cần được làm rõ tại tòa - điều tra công khai. Tòa kết luận sự việc chủ yếu theo diễn biến tại phiên tòa. Vì vậy kiểm sát viên giữ quyền công tố vẫn phải hỏi. Muốn buộc tội thì phải chứng minh chứng cứ buộc tội công khai ngay trong khi xét xử, chứ không thể án tại hồ sơ như trước.

- Dự luật đã nâng cao vai trò của luật sư. Nhưng nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng như vậy chưa đủ, luật sư vẫn chưa hoàn toàn được bình đẳng với cơ quan tố tụng trong nhiều việc: thu thập chứng cứ, điều tra. Ban soạn thảo giải thích thế nào?

- Đó là vì Việt Nam không như những nước theo truyền thống tranh tụng khác - luật sư hoàn toàn ngang hàng với cơ quan công tố, tòa chỉ đơn thuần là điều hành xét xử, làm trọng tài. Lần sửa đổi này cần hiểu rõ là vẫn kết hợp xét hỏi với tranh tụng, và có phân biệt người tiến hành tố tụng (tòa án, VKS, cơ quan điều tra...) với người tham gia tố tụng (bị can, bị cáo, luật sư, những người liên quan...). Chứng minh tội phạm vẫn là trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng, bị can, bị cáo không có nghĩa vụ phải chứng minh mình vô tội. Do đó phải dành cho người tiến hành tố tụng những quyền nào đó khác hẳn với người tham gia. Nếu không, trong một vụ án hình sự có tổ chức, đông bị can, bị cáo, luật sư được hỏi hết người này đến người kia thì thông cung mất.

- Dự luật quy định chung chung rằng luật sư được dùng “các biện pháp luật định” để thu thập chứng cứ. Vậy biện pháp đó là gì?

- Đó là các quyền mà pháp luật quy định cho luật sư: được tham gia từ khi có người bị bắt, được tham gia các cuộc hỏi cung, được thu thập chứng cứ từ bị can, bị cáo, người thân của họ. Luật sư có quyền hỏi bị can nếu được điều tra viên đồng ý. Nhưng câu hỏi và trả lời không phải ghi vào biên bản hỏi cung, bởi đó là biên bản điều tra vụ án do điều tra viên thực hiện. Luật sư có quyền ghi lại các lời khai của bị can để phục vụ cho việc bào chữa, tranh luận trước tòa.

Ta không quy định chỉ được hỏi cung khi có mặt luật sư. Bởi đó là quyền của bị can, nếu họ không yêu cầu thì luật sư cũng không thể tham gia được. Tôi nghĩ chỉ quy định vậy thôi mà bị can nhận thức được thì họ cũng có lợi lắm rồi.

- Nhưng các quy định như vậy thì cơ quan điều tra vẫn sẽ có những thủ thuật gây khó khăn cho luật sư?

- Luật sư cũng có nhiều thủ thuật, tại sao lại cấm cơ quan điều tra. Vấn đề là làm gì cũng không được trái luật. Cũng thừa nhận là luật hiện hành nói luật sư được tham gia từ giai đoạn điều tra, tức khi đã khởi tố bị can, nhưng không có cơ chế rõ ràng nên khó thực hiện. Dự luật lần này quy định rõ hơn: người bào chữa có quyền được thông báo trước về thời gian và địa điểm lấy lời khai của người bị bắt, bị tạm giữ, hỏi cung bị can.

Nghĩa Nhân thực hiện

Theo dòng sự kiện:
Ngành tòa án không muốn thay đổi trình tự xét hỏi (25/05/2003)
Bộ luật Tố tụng hình sự dành chương riêng cho khiếu nại tố cáo (23/05/2003)
Chủ tọa là trọng tài, kiểm sát viên và luật sư - bình đẳng (22/05/2003)
‘Cơ quan điều tra không nên can thiệp hoạt động luật sư’ (20/05/2003)
Hoan nghênh Quốc hội sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự (09/05/2003)
Xem tiếp»
Việt Báo

Chủ đề liên quan

TIN An Ninh - Pháp Luật NỔI BẬT

Những đặc vụ bảo vệ yếu nhân Việt - Họ là ai?

Không hầm hố, phô trương cơ bắp cuồn cuộn, kính đen, khoanh tay trước ngực kiêu hãnh, súng lớn, súng nhỏ, phương tiện hỗ trợ trang bị tận răng… như đặc vụ nhiều nước, những người bảo vệ yếu nhân Việt Nam dung dị, dễ gần, thái độ cởi mở. Nhưng xét về hiệu quả, đặc vụ của những nước có bề dày truyền thống như Mỹ cũng phải vị nể.

Nhận xét tin Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết To tung o Viet Nam la ket hop xet hoi voi tranh tung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Pháp Luật của chuyên mục An Ninh - Pháp Luật.

Litigation in Vietnam is associated with litigation questioning
Vietnam, Ha Manh Tri, VKSND evening, Code of Criminal Procedure Code, legal proceedings, Investigation Agency, prosecutors, the issues, discussion, lawyers, defendants, interrogation, the accused, involved, rules, rights

A series of new provisions in the draft Criminal Procedure Code, such as court judges, or controlling asked the lawyer how the proceedings ... controversial National Assembly on the board. Some people want to keep as current, others want to improve ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Thoi su 24h209 Xu vu an rung dong Dac Lac
    Thời sự 24h(20/9): Xử vụ án rúng động Đắc Lắc

    - Háo hức chờ cao tốc dài nhất VN thông toàn tuyến; Va chạm container, đầu xe lửa văng khỏi ray; Lời khai tinh ranh của kẻ khống chế con tin ở HN; Trở lại hiện trường vụ cháy cực lớn ở Bình Dương; Vào lớp 1, bé phải đóng hơn 5 triệu đồng... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/9.

  • Thoi su 24h189 Bao so 3 lam chet 11 nguoi
    Thời sự 24h(18/9): Bão số 3 làm chết 11 người

    Sạt lở kinh hoàng, 11 người thương vong; Lưu thông thế nào trên cao tốc dài nhất Việt Nam?; Quảng Ninh thiệt hại 20 tỷ do bão số 3; 'Xử' chủ xe khách để tai nạn 3 người chết trở lên... 

  • Thoi su 24h179 GD Cong an HN ha ke bat con tin
    Thời sự 24h(17/9): GĐ Công an HN 'hạ' kẻ bắt con tin

    Quảng Ninh gấp rút đối phó bão số 3; 7 phút tướng Chung 'hạ' kẻ khống chế con tin; 7 người một nhà thiệt mạng trong vụ cháy ở Sài Gòn; Cảnh giường chiếu phản cảm của Phi Thanh Vân với tình trẻ

  • Thoi su 24h169 Xe 16 cho lao xuong ho Tay
    Thời sự 24h(16/9): Xe 16 chỗ lao xuống hồ Tây

    Thủ tướng ra 'đầu bài' cho giáo dục ĐH; Bão số 3 di chuyển nhanh, miền Bắc sắp mưa lớn; Vụ bé gái bị bạo hành: Cha ruột xuất hiện tìm con; Xe 16 chỗ lao xuống hồ Tây; Bắt tiếp 11 xe quá tải lọt trạm cân nhiều tỉnh...

  • Thoi su 24h129 dich dau mat do lay lan nhanh o HN
    Thời sự 24h(12/9): dịch đau mắt đỏ lây lan nhanh ở HN

    Đi trinh sát phá án, đại úy biên phòng bị bắt nhầm; Đường dân góp thóc 5 năm để làm bị rút ruột?; Bị cáo lao đầu vào tường tự sát tại tòa; Phát hiện xác ca sĩ Hồ Duy Minh dưới chân cầu...

  • Ban tin suc khoe tuan tu 14209
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 14-20/9)

    Dịch đau mắt đỏ: Nguy cơ bỏng giác mạc do xông lá lốt; Dịch Ebola sẽ hoành hành thêm 12-18 tháng nữa; Một bé trai tử vong sau khi tiêm vaccine 5 trong 1;Tận mắt nhìn "thần dược" Trung Quốc "kích phọt" nông sản Việt; 7 dấu hiệu bạn đã bị vô sinh; Tăm bông gây hại cho tai; 9 thời điểm “yêu” rất dễ cùng nhau "lên đỉnh"... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 1409 2009
    Toàn cảnh Showbiz tuần (14/09 – 20/09)

    Ngọc Trinh, Linh Chi mặc bikini đóng quảng cáo cho Vietjet Air, Hồ Ngọc Hà bị tố gian lận trong cuộc đua với Sơn Tùng M-TP, Đông Nhi tới MTV EMA 2014, Siêu mẫu Ngọc Thúy kiện mẹ ruột ra tòa đòi 5 căn biệt thự, Khánh My xuất hiện trong quảng cáo dịch vụ 'ngủ trong sáng', Chồng sắp cưới khẳng đinh đã chia tay Ngọc Lan và có tình mới, Ca sĩ Giang Tử qua đời, Kim Woo Bin và Song Ji Hyo quay phim tại Việt Nam, Cựu thủ lĩnh Westlife Shane Filan có đêm diễn thành công tại Việt Nam, Chồng Trương Vũ Kỳ bị bắt vì mua dâm,...là những thông tin giải trí nổi bật trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1409 2009
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (14/09 - 20/09)

    Vụ bắt cóc con tin ở Thanh Xuân; Bé 4 tuổi bị cha mẹ hành hạ dã man; Vụ cháy nhà làm 7 người chết ở TP.HCM; Quan tham mắc chứng tâm thần vì...quá sốc? là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 149 209
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (14/9 - 20/9)

    Bạo hành trẻ em - câu chuyện không còn mới nhưng vẫn liên tiếp xảy ra những vụ việc đau lòng; Mẹ đẻ con rồi cho vào bồn xả nước, cánh tay con cuốn vào máy xay là nhiều câu chuyện nuôi dạy con đáng lên án; Đám cưới cô dâu đi dép tổ ong, đám cưới không chú rể... Nhiều câu chuyện gia đình cảm động; tin thực phẩm bẩn đáng chú ý là những sự kiện nổi bật tuần qua...

  • Su kien quoc te noi bat 079 139
    Sự kiện quốc tế nổi bật (07/9 - 13/9)

    Tổng thống Mỹ B. Obama công bố chiến lược chống khủng bố, EU thông qua lệnh trừng phạt mới nhằm vào các công ty của Nga, Hà Lan công bố kết quả vụ điều tra máy bay rơi MH 17... là những tin nổi bật trong tuần qua.