Chủ nhật, 08 Tháng sáu 2003, 07:24 GMT+7

Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng

To tung o Viet Nam la ket hop xet hoi voi tranh tung
Ông Hà Mạnh Trí: "Các cơ quan tố tụng sẽ phải thay đổi nhiều nếu dự luật được thông qua".

Hàng loạt quy định mới trong dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, như tại tòa thẩm phán hay kiểm sát viên hỏi chính, luật sư tham gia tố tụng thế nào... đang gây tranh cãi trên diễn đàn Quốc hội. Có người muốn giữ như hiện hành, người khác muốn cải cách. TS đã có cuộc trao đổi với trưởng ban soạn thảo, Viện trưởng VKSND Tối cao Hà Mạnh Trí về vấn đề này.

- Bản tổng hợp ý kiến cho thấy cơ quan tố tụng các cấp không muốn sửa đổi nhiều Bộ luật Tố tụng hình sự hiện hành (ban hành từ năm 1988), nhưng dự luật trình Quốc hội lại rất nhiều điểm mới. Tại sao vậy?

- Hệ thống tư pháp của ta khác các nước rất nhiều, và nhiều người đã quen với trình tự thủ tục hiện tại, nên không muốn thay đổi. Tuy nhiên thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử án hình sự thời gian qua cho thấy đã đến lúc cần cải cách. Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị cũng nói rõ: Nghị án phải căn cứ vào kết quả tranh tụng tại tòa. Để được như vậy thì phải nâng cao vai trò của luật sư, của VKS trong suốt quá trình tố tụng vụ án. Phải cá thể hóa trách nhiệm của từng cơ quan, từng cá nhân tiến hành tố tụng... Đây là những vấn đề rất lớn, thực hiện được đã là thành công lắm rồi.

- Thảo luận về dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự, nhiều đại biểu ngành tòa án băn khoăn rằng họ sẽ mất quyền hỏi chính tại phiên tòa. Ông giải thích việc này thế nào?

- Những cái mới, dù rất đúng và cần thiết, vẫn thường khó được được chấp nhận ngay. Hơn nữa nhiều người chưa hiểu đúng. Tinh thần thể hiện trong luật là thẩm phán chủ tọa vẫn chủ trì toàn bộ diễn biến phiên tòa, và vẫn thực hiện xét hỏi. Nhưng vấn đề là hỏi cái gì? Như xét xử vụ án Năm Cam ta đã cải cách: Tòa chỉ hỏi bị cáo đã đọc cáo trạng chưa, đồng ý, chưa đồng ý điểm nào... Sau khi bị cáo trình bày, tòa yêu cầu kiểm sát viên giữ quyền công tố làm rõ vấn đề mà bị cáo nêu ra. Bên công tố hỏi lại bị cáo và nêu những vấn đề liên quan đến vụ án. Luật sư bào chữa cho bị cáo cũng hỏi bị cáo để làm sáng tỏ những tình tiết có lợi cho thân chủ. Luật sư và kiểm sát viên bình đẳng với nhau, nhưng không được hỏi nhau mà chỉ hỏi bị cáo. Trong quá trình xét hỏi đó, có gì chưa rõ thẩm phán có thể hỏi thêm để đủ cơ sở giúp tòa đưa ra kết luận. Nếu phát sinh tình tiết mới thì thẩm phán chủ động làm rõ ngay tại phiên tòa, không được thì yêu cầu cơ quan điều tra bổ sung.

- Có ý kiến cho rằng kiểm sát viên giờ đã làm thông khâu điều tra - truy tố - xét xử, tức là nắm rõ vụ án rồi, nên ra tòa họ không cần hỏi nhiều nữa?

- Chứng cứ thu thập trong quá trình điều tra, truy tố chỉ là kết quả xác minh ban đầu. Tất cả cần được làm rõ tại tòa - điều tra công khai. Tòa kết luận sự việc chủ yếu theo diễn biến tại phiên tòa. Vì vậy kiểm sát viên giữ quyền công tố vẫn phải hỏi. Muốn buộc tội thì phải chứng minh chứng cứ buộc tội công khai ngay trong khi xét xử, chứ không thể án tại hồ sơ như trước.

- Dự luật đã nâng cao vai trò của luật sư. Nhưng nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng như vậy chưa đủ, luật sư vẫn chưa hoàn toàn được bình đẳng với cơ quan tố tụng trong nhiều việc: thu thập chứng cứ, điều tra. Ban soạn thảo giải thích thế nào?

- Đó là vì Việt Nam không như những nước theo truyền thống tranh tụng khác - luật sư hoàn toàn ngang hàng với cơ quan công tố, tòa chỉ đơn thuần là điều hành xét xử, làm trọng tài. Lần sửa đổi này cần hiểu rõ là vẫn kết hợp xét hỏi với tranh tụng, và có phân biệt người tiến hành tố tụng (tòa án, VKS, cơ quan điều tra...) với người tham gia tố tụng (bị can, bị cáo, luật sư, những người liên quan...). Chứng minh tội phạm vẫn là trách nhiệm của cơ quan tiến hành tố tụng, bị can, bị cáo không có nghĩa vụ phải chứng minh mình vô tội. Do đó phải dành cho người tiến hành tố tụng những quyền nào đó khác hẳn với người tham gia. Nếu không, trong một vụ án hình sự có tổ chức, đông bị can, bị cáo, luật sư được hỏi hết người này đến người kia thì thông cung mất.

- Dự luật quy định chung chung rằng luật sư được dùng “các biện pháp luật định” để thu thập chứng cứ. Vậy biện pháp đó là gì?

- Đó là các quyền mà pháp luật quy định cho luật sư: được tham gia từ khi có người bị bắt, được tham gia các cuộc hỏi cung, được thu thập chứng cứ từ bị can, bị cáo, người thân của họ. Luật sư có quyền hỏi bị can nếu được điều tra viên đồng ý. Nhưng câu hỏi và trả lời không phải ghi vào biên bản hỏi cung, bởi đó là biên bản điều tra vụ án do điều tra viên thực hiện. Luật sư có quyền ghi lại các lời khai của bị can để phục vụ cho việc bào chữa, tranh luận trước tòa.

Ta không quy định chỉ được hỏi cung khi có mặt luật sư. Bởi đó là quyền của bị can, nếu họ không yêu cầu thì luật sư cũng không thể tham gia được. Tôi nghĩ chỉ quy định vậy thôi mà bị can nhận thức được thì họ cũng có lợi lắm rồi.

- Nhưng các quy định như vậy thì cơ quan điều tra vẫn sẽ có những thủ thuật gây khó khăn cho luật sư?

- Luật sư cũng có nhiều thủ thuật, tại sao lại cấm cơ quan điều tra. Vấn đề là làm gì cũng không được trái luật. Cũng thừa nhận là luật hiện hành nói luật sư được tham gia từ giai đoạn điều tra, tức khi đã khởi tố bị can, nhưng không có cơ chế rõ ràng nên khó thực hiện. Dự luật lần này quy định rõ hơn: người bào chữa có quyền được thông báo trước về thời gian và địa điểm lấy lời khai của người bị bắt, bị tạm giữ, hỏi cung bị can.

Nghĩa Nhân thực hiện

Theo dòng sự kiện:
Ngành tòa án không muốn thay đổi trình tự xét hỏi (25/05/2003)
Bộ luật Tố tụng hình sự dành chương riêng cho khiếu nại tố cáo (23/05/2003)
Chủ tọa là trọng tài, kiểm sát viên và luật sư - bình đẳng (22/05/2003)
‘Cơ quan điều tra không nên can thiệp hoạt động luật sư’ (20/05/2003)
Hoan nghênh Quốc hội sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự (09/05/2003)
Xem tiếp»
Việt Báo
Chủ đề liên quan

TIN An Ninh - Pháp Luật NỔI BẬT

Má mì 9x: Tiếc cho những nhan sắc trời phú

Tuy tuổi thì ít, nhưng độ liều lĩnh và ham tiền tới mức đứng ra cầm đầu cả đường dây "em út" chuyên đi khách thì có lẽ nhiều người phải lắc đầu ngao ngán.

Những cuộc săn lùng tội phạm lẩn trốn, ẩn mình

Tội phạm trốn truy nã thường rất cảnh giác, gian xảo trong việc che giấu tung tích và đối phó với lực lượng chức năng. Để bắt được các đối tượng này, đòi hỏi lực lượng truy nã phải hết sức bền bỉ, nhạy bén và mưu trí, dũng cảm…

Nhận xét tin Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết To tung o Viet Nam la ket hop xet hoi voi tranh tung ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Tố tụng ở Việt Nam là kết hợp xét hỏi với tranh tụng ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Pháp Luật của chuyên mục An Ninh - Pháp Luật.

Litigation in Vietnam is associated with litigation questioning
Vietnam, Ha Manh Tri, VKSND evening, Code of Criminal Procedure Code, legal proceedings, Investigation Agency, prosecutors, the issues, discussion, lawyers, defendants, interrogation, the accused, involved, rules, rights

A series of new provisions in the draft Criminal Procedure Code, such as court judges, or controlling asked the lawyer how the proceedings ... controversial National Assembly on the board. Some people want to keep as current, others want to improve ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM


  • Thoi su 24h2301 Tang luong huu va tro cap them 8
    Thời sự 24h(23/01): Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%

    Tăng lương hưu và trợ cấp thêm 8%; Bộ GTVT lên tiếng về vụ Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở; Bắt ông chủ tạp chí cầm đầu đường dây đánh bạc ngàn tỷ; Hàng tấn mỹ phẩm không nguồn gốc "tràn" vào HN; Làm rõ vụ 12 con dê ‘lạc’ vào trang trại Bí thư huyện... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 23/1.

  • Thoi su 24h2201 Cuc truong Duong sat chet tai tru so
    Thời sự 24h(22/01): Cục trưởng Đường sắt chết tại trụ sở

    Cục trưởng Đường sắt VN được phát hiện chết tại phòng làm việc, "Nữ quái" đất Cảng phẫu thuật mặt trốn nã 10 năm; Thưởng Tết thấp nhất là 30 ngàn đồng; Nữ du khách nước ngoài đến Hà Nội đã bị cướp; Bắt nghi phạm vụ hiếp dâm, giết bé gái bịt đầu mối; Giữ lại táo nhập từ Mỹ, cấm bán ra thị trường... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày.

  • Thoi su 24h2101 Xang giam toi 1900 donglit
    Thời sự 24h(21/01): Xăng giảm tới 1.900 đồng/lít

    Thiếu nữ bị kéo lê nửa cây số dưới gầm xe 7 chỗ; 3 công nhân tử vong tại công trường thủy điện; Vụ án tham ô hơn 10 năm chưa xử xong; Hoãn tăng thuế, xăng giảm tới 1.900 đồng/lít; Ô tô lao vun vút ngược chiều trên cầu Nhật Tân; Nữ giáo viên tống tiền giám đốc trường quốc tế... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 21/1.

  • Thoi su 24h2001 Bi an ho chon hai cot tap the
    Thời sự 24h(20/01): Bí ẩn hố chôn hài cốt tập thể

    Lửa hàn bắn tung tóe tại dự án đường sắt trên cao; Trùm ma túy lĩnh án tử, tiến sĩ luật ốm nặng không phải ra tòa; Má mì xinh đẹp và 2 đại gia bị bắt quả tang mua dâm; Sự ma mãnh của Abbott khi ghi nhãn sữa kỳ thị; Đôi vợ chồng làm giả chữ ký nhiều vị lãnh đạo... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 20/1.

  • Thoi su trong ngay Phat VTV 40 trieu vi Dieu uoc thu 7
    Thời sự trong ngày: Phạt VTV 40 triệu vì "Điều ước thứ 7"

    Thêm một lý do khiến "dự án đất vàng" chậm tiến độ; Xử phạt VTV 40 triệu đồng vì sai phạm của Điều ước thứ 7; Công dân bị tù oan được bồi thường gần 300 triệu; Xe đưa đón học sinh phát cháy trên phố... là những thông tin thời sự nổi bật trong ngày 19/1.

  • Benh vien cam ket khong nam ghep
    Bệnh viện cam kết không nằm ghép

    Lần đầu tiên 13 bệnh viện trung ương ký cam kết chấm dứt tình trạng bệnh nhân nằm ghép, đảm bảo 1 bệnh nhân/giường bệnh. Tuy nhiên xung quanh cam kết này vẫn còn nhiều băn khoăn.

  • Tao My gay chet nguoi da ve Viet Nam
    Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?

    Loại vi khuẩn nguy hiểm nhiễm trong táo Mỹ có thể nhiễm trong nhiều loại thực phẩm quan trọng thường xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày. ------------ Xem thêm: Táo Mỹ gây chết người đã về Việt Nam?, http://vietbao.vn/tp/Tao-My-gay-chet-nguoi-da-ve-Viet-Nam/7063625/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn

  • Tinh hinh buon lau dien bien phuc tap
    Tình hình buôn lậu diễn biến phức tạp

    Thời điểm gần Tết Nguyên đán hàng năm luôn là thời điểm nhạy cảm, cao điểm của nạn buôn lậu

  • Danh hai Thuy Nga to chong no nan lua gat
    Danh hài Thúy Nga tố chồng nợ nần, lừa gạt

    Mấy ngày vừa qua, những trang nhật ký của danh hài Thúy Nga chia sẻ chuyện cô bị “chồng hờ” lừa lấy 350.000 USD rồi bỏ trốn và lấy danh nghĩa của cô để lừa đảo rất nhiều người đã làm dấy lên rất nhiều luồng ý kiến. Giới..

  • Thong diep Lien bang My nam 2015
    Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015

    Tổng thống Mỹ nói về trang hoàng kim mới của lịch sử nước Mỹ nơi họ sẽ cùng đồng minh sống vững mạnh. Và Nga sẽ lụi tàn trong sự cô lập? ------------ Xem thêm: Thông điệp Liên bang Mỹ năm 2015, http://vietbao.vn/tp/Thong-diep-Lien-bang-My-nam-2015/7048259/ Tin nhanh Việt Nam ra thế giới vietbao.vn