Thứ tư, 05 Tháng chín 2001, 09:16 GMT+7

Sửa đổi Hiến pháp tạo điều kiện cải cách hệ thống tư pháp

Sua doi Hien phap tao dieu kien cai cach he thong tu phap
Ông Diệp Văn Sơn.

"Tòa hành chính đã được thành lập, nhưng ở trong tình trạng thất nghiệp. Trong khi đó, các cơ quan hành pháp lại quá tải trong công việc giải quyết khiếu nại, tố cáo. Điều đó chứng tỏ hệ thống tư pháp tuy đã có những cải cách, nhưng vẫn còn nhiều bất cập", Phó vụ trưởng Ban Tổ chức Cán bộ Chính phủ Diệp Văn Sơn, nói.

Ông Sơn cho biết: "Kể từ khi ra đời, Hiến pháp 1992 đã tạo điều kiện cho cơ quan lập pháp (Quốc hội) hoạt động khởi sắc và ngày càng đi vào thực chất hơn. Trong những năm qua, Quốc hội đã tập trung xây dựng một khối lượng lớn bộ luật và các luật, pháp lệnh... Công tác giám sát tuy chưa phải đã hoàn thiện, ngang tầm với đòi hỏi của cuộc sống, nhưng đã cho nhiều dấu hiệu đáng lạc quan".

Phải nhìn nhận rằng công cuộc cải cách hành chính, nhiệm vụ hàng đầu và cốt lõi để hoàn thiện hệ thống hành pháp, tuy còn chậm nhưng đã đi đúng hướng, tập trung giải quyết những vấn đề then chốt (thủ tục, bộ máy, công chức, tài chính công). Còn lại hệ thống tư pháp tuy đã có những cải cách nhưng vẫn còn nhiều bất cập.

Ai đứng đầu hệ thống tư pháp?

Ở các nước, đứng đầu hệ thống tư pháp là chủ tịch tối cao pháp viện, có ủy ban tư pháp, hội đồng thẩm phán... có chức năng quản lý công tác xét xử, quản lý công tác bổ nhiệm thẩm phán các cấp; còn tòa án các cấp (kể cả tòa án tối cao) chỉ là cơ quan xét xử (việc xét xử theo cáo trạng, án tại hồ sơ, tuân theo luật pháp). Ở Việt Nam, ai đứng đầu hệ thống tư pháp, chưa rõ? (Tòa án tối cao chỉ là cơ quan xét xử, chứ không làm chức năng quản lý hệ thống tư pháp).

Trong 3 chức năng: lập pháp, hành pháp và tư pháp thì đứng đầu lập pháp là chủ tịch quốc hội; đứng đầu hành pháp là thủ tướng; đứng đầu hệ thống tư pháp là chủ tịch tối cao pháp viện.

Như Điều 127 của Hiến pháp đã ghi rõ "Tòa án nhân dân tối cao, các tòa án nhân dân địa phương, các tòa quân sự và các tòa án khác do luật định là những cơ quan xét xử của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam". Rõ ràng, tòa án các cấp chỉ là những cơ quan xét xử, vậy cơ quan quản lý xét xử ở đây chưa có.

Ở các nước, cơ quan quản lý xét xử là các ủy ban tư pháp và tối cao pháp viện.

Cơ quan tư pháp không thể thuộc hệ thống hành pháp

Vị trí chức năng của Bộ Tư pháp và các sở tư pháp... hiện nay cũng cần làm rõ. Đây là cơ quan chuyên ngành quản lý nhà nước đối với việc xây dựng, triển khai và hướng dẫn chấp hành pháp luật, trong đó được bắt đầu từ khâu hình thành các luật.

Các cơ quan này sẽ giúp Chính phủ chỉ đạo xây dựng hệ thống các văn bản pháp quy để triển khai các luật, đề xuất với cơ quan lập pháp về xây dựng hệ thống luật..., quản lý nhà nước về quá trình tố tụng (kể từ khi xuất hiện tội phạm; quá trình điều tra, thiết lập hồ sơ, khởi tố... và quản lý quá trình thi hành án). Vì vậy, cơ quan quản lý nhà nước về tư pháp không nằm trong hệ thống tư pháp mà thuộc hệ thống hành pháp.

Vị trí của viện kiểm sát ở đâu?

Theo Hiến pháp 1992, VKSND Tối cao và các VKSND địa phương thực hiện chức năng kiểm sát chung việc thực thi pháp luật (chức năng của Quốc hội) và thực hành quyền công tố (chức năng hành pháp của Chính phủ). Các hiến pháp trước đây (Hiến pháp 1946, 1959) không hề thiết kế viện kiểm sát, còn chức năng công tố thuộc viện công tố thuộc Chính phủ (cơ quan hành pháp).

Tham khảo kinh nghiệm trên thế giới cho thấy viện công tố ở nhiều nước nằm trong chính phủ, thực hiện khâu cuối cùng của hành pháp để chuyển giao sang tư pháp, sau khi mọi xử lý hành chính không có hiệu lực. Khi đối tượng quản lý đã có những biểu hiện phạm tội, chính phủ thực hiện quyền công tố thông qua viện công tố. Nhiệm vụ của viện công tố là tập hợp các tài liệu điều tra, nghiên cứu sưu tầm, thu thập những chứng cứ tội phạm, thiết lập hồ sơ và thực hiện quyền công tố chuyển giao sang tư pháp xét xử.

Tổ chức hệ thống tòa án (hệ thống xét xử) chưa hợp lý

Lâu nay, vấn đề án tồn đọng trở nên nghiêm trọng. Có nhiều nguyên nhân, nhưng trong đấy có nguyên nhân do tổ chức các cấp xét xử chưa hợp lý. Tòa án nên tổ chức theo chức năng, không theo các cấp hành chính, quan hệ giữa các tòa án là quan hệ tố tụng. Từ Hiến pháp 1946, nước ta tổ chức các tòa án sơ cấp, tòa án đệ nhị cấp, tòa án thượng thẩm theo thẩm quyền xét xử, chứ không tổ chức theo cấp hành chính.

Tòa hành chính đã được thành lập, nhưng nói chung ở tình trạng "thất nghiệp". Trong khi ấy, các cơ quan hành pháp (UBND các cấp) lại quá tải trong công việc giải quyết khiếu nại tố cáo... Có nên chăng mở rộng, tăng cường chức năng xét xử của tòa hành chính để giải phóng các cơ quan hành pháp khỏi chức năng tư pháp.

Như vậy sửa đổi Hiến pháp lần này, trong lĩnh vực tư pháp cần nghiên cứu một số vấn đề như thành lập ủy ban tư pháp có chủ tịch tối cao pháp viện (người đứng đầu hệ thống tư pháp...); thành lập viện công tố thuộc Chính phủ thay cho viện kiểm sát; tổ chức tòa án theo thẩm quyền xét xử, không theo cấp hành chính; mở rộng, tăng cường chức năng của tòa hành chính.

(Theo NLĐ)


Chủ đề liên quan

Nhận xét tin Sửa đổi Hiến pháp tạo điều kiện cải cách hệ thống tư pháp

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Sửa đổi Hiến pháp tạo điều kiện cải cách hệ thống tư pháp bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Sua doi Hien phap tao dieu kien cai cach he thong tu phap ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Sửa đổi Hiến pháp tạo điều kiện cải cách hệ thống tư pháp ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Pháp Luật của chuyên mục An Ninh - Pháp Luật.

Amendment of the Constitution to facilitate the judicial system reform
Diep Van Son, organizers government officials, judicial system, constitutional amendment, judicial bodies, facilitate, the resolved, at work, procuracy, courts, law enforcement, function, innovation, administrative law

"administrative courts were established, but in a state of unemployment. Meanwhile, the law enforcement agencies to work overload in settling complaints and denunciations. This demonstrates that although the judiciary has reformed, but still ...

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM




  • Su kien quoc te noi bat tu ngay 108 den 168
    Sự kiện quốc tế nổi bật (từ ngày 10-8 đến 16-8)

    Tổng thổng Mỹ, Obama cho phép không kích quân nổi dậy ở Iraq, kết quả các cuộc bầu cử Tổng thống ở Thổ Nhĩ Kỳ và Iran, Trung Quốc bác bỏ đề xuất giải quyết tranh chấp ở Biển Đông của Philippines... là những tin tức đáng chú ý trong tuần qua.

  • Nghin le chuyen tuan qua 1008 1608
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (10/08 - 16/08)

    Thông tin TQ phát hành sách phi pháp về đường chín đoạn; Ngày 19/8 chính thức công bố kết luận thanh tra chùa Bồ Đề; Chống trượt cao học, 40 người lót tay hơn 1 tỷ đồng; hay Công điện khẩn về tăng cường phòng chống virus cúm A/H5N6 ..... là những tin tức nổi bật được dư luận quan tâm trong tuần qua (10/08 - 16/08)

  • Toan canh Showbiz tuan 1008 1608
    Toàn cảnh Showbiz tuần (10/08 – 16/08)

    Chuyện tình yêu đầy sóng gió của các mỹ nhân Phi Thanh Vân, Hồ Ngọc Hà, DJ Oxy, chiêu trò mới gây chú ý của Ngọc Trinh, Đàm Vĩnh Hưng, nhóm nhạc Hàn Quốc 2NE1 gây "bão" ở Việt Nam, vấn đề thu tiền tác quyền âm nhạc lại nóng, tài tử Robin Williams qua đời, diễn viên "Thiên long bát bộ" bị bắt vì dùng ma túylà những thông tin nổi bật tuần qua.

  • Toan canh kinh te tuan 108 168
    Toàn cảnh kinh tế tuần (10/8 - 16/8)

    Kem đánh răng Colgate chứa chất gây ung thư khiến người tiêu dùng hoang mang, sau khi giảm giá xăng, Petrolimex lại than ít lãi, Thanh Long được mùa mất giá khiến người nông dân điều đứng, lãi khủng của Vietnam Airlines, đủ chiêu "né trần" giá sữa của doanh nghiệp... là những tin tức, sự kiện kinh tế nóng hổi trong tuần vừa qua.

  • Tong hop Doi song tuan qua 108 168
    Tổng hợp Đời sống tuần qua (10/8 - 16/8)

    Đám cưới của cô dâu bị ung thư, tình yêu trái ngọt của chàng trai tật nguyền và rất nhiều câu chuyện tình yêu gây xúc động; Nuôi dạy con - Những câu chuyện hy sinh và cả những sự việc tàn ác; Chuyện gia đình của những mối tình đồng tính; Nhiều tin tức thực phẩm độc hại nên lưu ý; cùng với đó là những bài viết đáng suy ngẫm về thực trạng cuộc sống quanh ta...