Phát tán hình ảnh riêng tư của người khác lên mạng: Dễ bị ra tòa!

minh họa: dad

Việc những hình ảnh "không đẹp" của một số người đẹp xuất hiện trên mạng Internet (ngoài ý muốn của họ) trong thời gian gần đây đã vượt xa ranh giới "chuyện đùa" của những người thân quen với nhau trong một phạm vi hẹp và đang nảy sinh nhiều vấn đề pháp lý đáng lưu ý.

Pháp luật đã và đang bảo vệ tuyệt đối quyền nhân thân của mỗi người dân, song lần này liệu có đưa được những bị cáo đầu tiên ra trước vành móng ngựa để xét xử theo đúng luật định?

Vài năm trước đây hẳn mọi người còn nhớ, tại TP.HCM đã từng xảy ra một vụ "xì-căng-đan" gây xôn xao dư luận khi cựu hoa hậu L.T.T bị chính người giúp việc của mình bỏ thuốc mê và chụp một loạt ảnh khỏa thân để dùng vào mục đích... tống tiền. Rất may là toàn bộ tập ảnh của kẻ phạm tội đều được thu hồi kịp thời và công nghệ thông tin thời điểm ấy cũng chưa bùng nổ như bây giờ, chứ nếu không thì chưa ai biết được là hậu quả cuối cùng sẽ đi đến đâu.

Bẵng đi một thời gian, giờ đây những thông tin "kiểu như vậy" bỗng nhiên lại nổi lên trong dư luận. Và tính chất trở nên "dữ dội" hơn do tốc độ lan truyền của Internet. Cuối tuần qua, sau khi nổ ra vụ "xì-căng-đan" thứ hai chung quanh việc xuất hiện những bức ảnh khỏa thân của các người đẹp Việt Nam trên mạng Internet, một nữ đồng nghiệp của chúng tôi đã nhận được bức ảnh tắm suối "nguyên xi" của cựu hoa hậu H.K.A và diễn viên điện ảnh M.U qua địa chỉ e-mail. Như thế, ảnh đã bị phát tán vào nhiều địa chỉ khác nhau, tràn trên Internet.

Trước đó, khi những thông tin về các bức ảnh của nữ ca sĩ N.H.N còn đang râm ran trong dư luận, chưa "bùng nổ" trên mặt báo, thì những người "dạo chơi" trên mạng cũng đã bắt đầu những cuộc truy lùng và đã không mấy khó khăn để thỏa mãn sự tò mò. Và đến thời điểm này thì có lẽ không còn gì phải bàn cãi thêm nữa về tư cách của các nhân vật trong những bức ảnh ấy - họ chính là những nạn nhân đầu tiên và đã bị xâm phạm một cách hết sức nghiêm trọng. Kẻ thì "lâm nạn" qua chuyện tình yêu riêng tư của mình còn người thì gặp "sự cố" trong quá trình tham gia lao động nghệ thuật. Song dù ở góc độ nào, khi mọi chuyện đã "vỡ ra" thì việc "thu vén" lại rõ ràng là không tưởng, đặc biệt là với tốc độ lan truyền của công nghệ thông tin như hiện nay. Người ta đã gặp những bức ảnh kiểu ấy trong các trang web mang tên lấp lửng... diễn đàn này, forum nọ đang lôi cuốn lứa tuổi mới lớn, thì nay mai gì cũng sẽ còn gặp thêm những bức ảnh của những người khác nữa nếu như cơ quan chức năng không có những biện pháp quyết liệt để chặn đứng ngay từ bây giờ.

Trong thực tế, "biện pháp mạnh" đối với những kẻ do tư thù cá nhân hoặc vì lý do nào đó mà tung lên mạng những hình ảnh bị pháp luật nghiêm cấm lan truyền cũng đang là đề tài "nóng" của một số chuyên gia pháp luật tâm huyết.

Theo luật sư Hoàng Tam Đa (Đoàn Luật sư TP.HCM) thì hình ảnh cá nhân là quyền về nhân thân của cá nhân người đó, quyền này được pháp luật bảo vệ và được quy định cụ thể trong các điều 31, 33, 34 Bộ luật Dân sự. Việc sử dụng hình ảnh cá nhân, thậm chí chỉ công bố thông tin về bí mật đời tư cũng phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp công bố thông tin, tư liệu theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. "Không ai có quyền phát tán hình ảnh, thông tin bí mật đời tư nhằm xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác. Hành vi phát tán ảnh khỏa thân, ảnh sinh hoạt đặc biệt, phim quay lén của người khác nhằm xúc phạm đến nhân phẩm, danh dự của người khác là vi phạm pháp luật và có dấu hiệu phạm tội làm nhục người khác quy định ở điều 121 BLHS" - luật sư Đa nói. Luật sư Cao Minh Triết (Đoàn Luật sư tỉnh Tiền Giang) cũng đồng quan điểm như vậy. Ông Triết khẳng định thêm: "Phát tán hình ảnh riêng tư của người khác là đã không được rồi. Và nếu người bị hại chứng minh được quyền lợi bị thiệt hại, đời tư bị xâm phạm là có quyền yêu cầu khởi kiện hoặc khởi tố người phát tán". Còn trường hợp "phim Thanh Đa", theo đánh giá của luật sư Triết thì hoàn toàn "có đủ cơ sở để truy tố về tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy". Ông Triết lý giải thêm: "Rõ ràng họ không nhằm làm nhục ai, chỉ muốn phát tán những cảnh sex mà thôi. Nhưng nếu những người trong phim bị lộ rõ mặt thì cũng có quyền yêu cầu khởi tố người phát tán về tội làm nhục...".

Ông Tài cũng cho biết thêm, trong hơn 20 năm ông công tác trong lĩnh vực pháp luật thì những trường hợp làm nhục người khác thường gặp là bằng cách dùng lời nói, xé, lột quần áo người khác giữa chỗ đông người..., còn liên quan đến hình ảnh khỏa thân thì chỉ duy nhất là vụ "cưỡng đoạt tài sản" liên quan đến cựu hoa hậu L.T.T như chúng tôi đã đề cập ở phần trên.

Tất nhiên mỗi người đều có quyền tự do trong việc quay phim, chụp ảnh. Nhưng lợi dụng lòng tin của người khác để công bố những hình ảnh riêng tư là việc làm vi phạm pháp luật rõ ràng và chắc chắn sẽ bị xử lý tương xứng với hành vi phạm tội.

Võ Khối - Lê Nga