Nhận trẻ em Việt Nam ở nước ngoài làm con nuôi

"Vợ chồng tôi quốc tịch Việt Nam, đang sống ở nước ngoài. Chúng tôi muốn nhận một cháu bé người Việt, không bố mẹ, đang sống ở nước ngoài thì làm thế nào? Có thể tiến hành thủ tục trong nước không". (bạn đọc Dang Viet)

Trả lời:

1. Về nguyên tắc, trẻ em Việt Nam được nhận nuôi phải là trẻ em từ 15 tuổi trở xuống, trừ trường hợp trẻ em tàn tật, hoặc mất năng lực hành vi dân sự. Trường hợp người xin con nuôi có vợ, chồng thì cả hai vợ chồng phải thống nhất trẻ là con nuôi chung.

2. Với thông tin bạn đưa ra, chúng tôi giả thiết vợ chồng bạn là người Việt Nam định cư ở nước ngoài. Theo Nghị định số 68/2002/NĐ-CP về thi hành Luật Hôn nhân và gia đình, cơ quan ngoại giao, cơ quan lãnh sự Việt Nam chỉ có thể giải quyết cho người nước ngoài thường trú tại nước tiếp nhận, xin nhận trẻ em cư trú ở nước đó làm con nuôi nếu trẻ em đó hiện không có hộ khẩu thường trú trong nước.

Người xin nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi phải gửi hồ sơ đến cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam tại nước người đó thường trú. Hồ sơ gồm:

- Đơn xin nhận trẻ làm con nuôi theo mẫu quy định; bản sao hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị thay thế;

- Giấy phép của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cho phép người xin nhận con nuôi được nhận con nuôi, hoặc giấy xác nhận có đủ điều kiện nuôi con nuôi;

- Giấy xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền của nước người đó thường trú xác nhận người xin con nuôi không mắc bệnh truyền nhiễm, bệnh tâm thần (được cấp chưa quá 6 tháng kể từ ngày nhận hồ sơ);

- Giấy tờ xác nhận về tình hình thu nhập của người nhận con nuôi, chứng nhận người đó đủ khả năng bảo đảm việc nuôi con nuôi;

- Phiếu lý lịch tư pháp của người xin nhận con nuôi do cơ quan có thẩm quyền của nước nơi người đó thường trú cấp chưa quá 6 tháng kể từ ngày nhận hồ sơ;

- Bản sao giấy khai sinh của trẻ em; hai ảnh mẫu của trẻ em (chụp toàn thân, cỡ 10x15 hoặc 9x12);

- Giấy đồng ý của người giám hộ trẻ em mồ côi cả cha lẫn mẹ;

- Giấy xác nhận của tổ chức y tế có thẩm quyền tại nước trẻ em cư trú về tình trạng sức khỏe của trẻ em đó; bản cam kết

- Bản cam kết của người nhận nuôi con nuôi về việc thông báo định kỳ 6 tháng một lần cho cơ quan đại diện ngoại giao, lãnh sự Việt Nam và tổ chức con nuôi quốc tế về tình trạng của con nuôi trong 3 năm đầu tiên; sau đó báo cáo mỗi năm một lần cho đến khi con nuôi đủ 18 tuổi;

- Giấy tờ chứng minh cho việc cư trú của trẻ ở nước ngoài

Hồ sơ được lập thành 2 bộ, nộp cho cơ quan đại diện ngoại giao của Việt Nam ở nước ngoài.

3. Trường hợp trẻ em có hộ khẩu thường trú trong nước, thì thủ tục xin con nuôi được tiến hành trong nước, tại cơ quan con nuôi quốc tế. Hồ sơ gồm đơn xin nhận trẻ làm con nuôi theo mẫu; bản sao hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị thay thế; giấy phép cho nhận con nuôi hoặc giấy xác nhận có đủ điều kiện nuôi con nuôi của cơ quan có thẩm quyền nơi người xin nhận thường trú; giấy xác nhận thu nhập; phiếu lý lịch tư pháp được cấp không quá 6 tháng tính từ ngày nhận hồ sơ.

Luật sư Phạm Thanh Bình
Văn phòng Luật sư Hồng Hà,
số 8 Đình Ngang, Hà Nội.