Nghề giám định pháp y: Nhiều người "tránh"

- Trong nhiều năm qua, nhân lực cho ngành pháp y luôn là vấn đề cấp bách. Hiện tại, toàn quốc có 20 Đại học Y và Y dược, nhiều trường cao đẳng nhưng chỉ duy nhất có trường ĐH Y Hà Nội là có Bộ môn y pháp. Và hầu hết các sinh viên ngành Y đều "tránh" để khỏi phải vào ngành này.

Hệ quả của cách giảng dạy, của sự thiếu quan tâm đúng mức này là tại Viện Pháp y quốc gia không tuyển được bác sỹ vào làm chuyên môn, trong khi đó số bác sỹ xin nghỉ việc năm nào cũng có. Địa phương cũng nằm trong hoàn cảnh bi đát không kém về nhân lực.

Có một thực tế là hiện nay rất nhiều bác sỹ làm pháp y sợ bị bổ nhiệm làm giám định viên. Bởi lẽ điều đó đồng nghĩa với việc họ không còn thời gian làm tư, mà nếu có tranh thủ làm thì cũng không có bệnh nhân vì người bệnh khiếp sợ. Thậm chí bạn bè không dám bắt tay khi gặp gỡ, dù được mời rất lịch sự nhưng các giám định viên pháp y vẫn phải ngồi riêng trong các buôi liên hoan, thù tiếp...Đó cũng là một trong những lý do khiến cho các cán bộ pháp y đã thốt lên “Chúng tôi chỉ là con nuôi của ngành y tế”.

Nguyên nhân chính của tình trạng trên là nghề nghiệp chưa được xã hội coi trọng hay nói đúng hơn là chưa đánh giá đúng mức tầm quan trọng của nó đối với xã hội. Bên cạnh đó nếu nói về tiêu chí "ngành nghề thu hút", thì Y pháp có thể bị coi là “cuối bảng” bởi chế độ đãi ngộ, phụ cấp độc hại... thấp và khó có cơ hội kiếm thêm thu nhập như các chuyên ngành Y khác.

TS. Vũ Dương - Viện trưởng Viện Pháp y quốc gia: Chế độ bồi dưỡng cho giám định viên tư pháp trong đó có pháp y đã được Thủ tướng ra Quyết định số 74/2009/QĐ-TTg và tại Điều 6 có quy định Bộ Tư pháp chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính, Nội vụ hướng dẫn tổ chức thực hiện. Quyết định này đã có hiệu lực từ ngày 1/7/2009 mà đến nay vẫn chưa hướng dẫn đồng nghĩa với chưa được thi hành. Do vậy, cán bộ làm trong ngành pháp y chưa kịp vui mừng với chế độ được cải thiện thì đã phải tiếp tục kéo dài cảnh mòn mỏi chờ đợi như trước.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Chí Liêm, thời gian qua vấn đề nhận thức về công tác giám định pháp y trong ngành y tế còn giới hạn. Vì một số địa phương cho rằng pháp y phục vụ cơ quan điều tra tố tụng, không liên quan gì đến chức năng nhiệm vụ của ngành y tế. Đây là nhận thức không đúng với vai trò, nhiệm vụ của pháp y, vì pháp y không những phục vụ cho cơ quan tố tụng, mà còn phục vụ giám định theo yêu cầu của cá nhân và tổ chức.

Do vậy, việc đẩy mạnh nhận thức về vai trò pháp y trong ngành y tế là rất quan trọng. Vì thế, Bộ Y tế cần phối hợp với Bộ Tư pháp thực hiện tuyên truyền nhận thức về pháp y tới UBND tỉnh, thành phố, Sở Y tế và Sở Tư pháp các địa phương trên toàn quốc để có sự chuyển biến mạnh trong nhận thức về pháp y. Có như thế pháp y mới phát triển.

Minh Hải