Thứ bảy, 22 Tháng tư 2006, 18:05 GMT+7

Luật của người hành nghề y

Luat cua nguoi hanh nghe y
Tại sao cần phải có “Luật của người hành nghề y”? Luật này được soạn thảo thế nào? Khi nào luật được đưa vào cuộc sống? TS Cuối Tuần đã trao đổi với TS.BS Phạm Duy Linh - phó chủ tịch, tổng thư ký Hội Y học TP.HCM - về vấn đề này. TS cho biết:

- Hiện nay, bên cạnh màng lưới y tế nhà nước, các cơ sở y tế tư nhân cũng đang phát triển ồ ạt, thiếu qui hoạch và quản lý. Nhiều biểu hiện tiêu cực trong hành nghề cả công lẫn tư và đạo lý, y đức đang có chiều hướng sa sút nghiêm trọng.

Chính vì vậy, việc hoàn chỉnh những văn bản mang tính pháp lý trong hành nghề y (đối với tất cả loại hình cả công và tư, hợp tác và có vốn nước ngoài...) và soạn thảo “Luật của người hành nghề y” trở nên cấp thiết. Trên cơ sở lý luận và những qui định rõ ràng về hành nghề như thế, mới mong phục vụ kịp thời kế hoạch năm 2010, khi tách bạch y tế công và tư, khi chúng ta phải hội nhập cùng các nước phát triển.

Luat cua nguoi hanh nghe y
Cấp cứu bệnh nhân tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định
Soạn thảo “Luật của người hành nghề y” phải do những người hành nghề tự soạn thảo cho chính mình bằng các qui định về nghĩa vụ và quyền lợi chính đáng, tôn chỉ và đạo đức hành nghề. Chúng tôi biên soạn “Luật của người hành nghề y” dựa theo y đức truyền thống của cả Đông và Tây y, và năm phương châm nguyên tắc của Đảng và Nhà nước đối với ngành y tế.

Đồng thời phải vận dụng các qui luật kinh tế - xã hội hiện có khi chấp nhận kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Người hành nghề y sẽ có điều kiện giúp đỡ nhau học tập, cập nhật được các tiến bộ của y học để đảm bảo các chăm sóc tốt nhất cho người bệnh, cùng tự nguyện hành nghề đầy đủ y đức, cùng nhau tự giám sát và xử lý những đúng sai trong nghề nghiệp, trên cơ sở pháp luật chung.

+ Điều 8, chương II của dự thảo có qui định “Không thể hành nghề y khoa như một dịch vụ thương mại”. Xin TS cho biết tại sao lại có qui định này?

Dự thảo “Luật của người hành nghề y” do ban soạn thảo gồm năm thành viên là: bác sĩ - luật sư Phan Văn Báu, BS Trần Phong Cảnh, TS.BS Phạm Duy Linh, TS.BS Lê Văn Nhi và BS Nguyễn Triển thực hiện.

Dự thảo “Luật của người hành nghề y” được áp dụng cho tất cả thầy thuốc hoạt động tại tất cả các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh không phân biệt công, tư, kể cả sinh viên y khoa thực tập hoặc giúp việc cho bác sĩ.

Nội dung dự thảo luật gồm có năm phần: Phần 1: Đại cương (5 chương); phần 2: Nghĩa vụ của thầy thuốc đối với người bệnh (9 chương); phần 3: Thầy thuốc phục vụ cộng đồng (5 chương); phần 4: Mối quan hệ giữa các thầy thuốc (4 chương); phần 5: Các mối quan hệ giữa thầy thuốc với người thứ ba (3 chương).

Điểm đáng lưu ý trong dự thảo “Luật của người hành nghề y” là đã đưa vào các qui định rất cụ thể và chi tiết về nghĩa vụ của thầy thuốc. Đặc biệt, dự thảo dành hẳn một chương qui định về “Những điều cấm kỵ đối với thầy thuốc”, với 12 điều không được làm.

Dự thảo cũng qui định “Mọi bác sĩ khi đăng ký gia nhập hội hành nghề y phải xác định trước hội hành nghề y tỉnh, thành là mình đã biết về “Luật của người hành nghề y” và thề bằng lời nói và chữ viết là mình sẽ tôn trọng nó”.

- Bước vào kinh tế thị trường, trong lúc đời sống của cán bộ nhân viên y tế có nhiều khó khăn, nhiều cơ sở y tế đã được phép thực hiện các dịch vụ y tế. Và như thế, kích cầu tràn lan ở ngay cả màng lưới y tế nhà nước, của quân y và cả trong trường dạy y khoa. Có nơi vì muốn hoàn vốn cho kịp phải chạy đua như dịch vụ thương mại, dẫn đến “làm nghèo” các gia đình của người bệnh.

+ Dự thảo luật cũng qui định 12 điều cấm kỵ đối với thầy thuốc và rất nhiều qui định khác người thầy thuốc phải làm cho bệnh nhân. Trong trường hợp thầy thuốc vi phạm, dự thảo luật nói “có thể bị xử lý kỷ luật”.

- “Luật của người hành nghề y” do người hành nghề y tự soạn thảo cho chính mình. Nếu chỉ một số làm sai, nội bộ phải cùng nhau chỉ rõ và giúp nhau tìm cách sửa chữa, đó là tự quản lý và tự có trách nhiệm.

Mọi vi phạm sẽ do hội đồng khoa học kỹ thuật và hội đồng khen thưởng kỷ luật của hội ở tỉnh thành xử lý, cao hơn có hội đồng quốc gia xem xét. Nhưng vượt phạm vi của hội phải xử lý theo qui định của pháp luật. (Dự kiến dự thảo về “Luật của người hành nghề y” sẽ hoàn tất vào cuối tháng tư để trình lên Tổng hội Y học VN, các đại biểu Quốc hội TP.HCM và Bộ Y tế).

+ Theo chúng tôi, muốn thực hiện được luật này (khi được thông qua) phải có một hội nghề nghiệp giống như y sĩ đoàn thì mới có thể tự giám sát và xử lý những đúng sai trong nghề nghiệp. Vậy Hội Y học TP có xúc tiến việc thành lập y sĩ đoàn hay không?

- Có. Y sĩ đoàn là một cụm từ chỉ một tổ chức xã hội nghề nghiệp của các y sĩ. Trước giải phóng, y sĩ được gọi chung cho các thầy thuốc tốt nghiệp từ cử nhân y khoa trở lên. Ngày nay được hiểu đó là các bác sĩ y khoa trở lên, nên chúng tôi đề nghị gọi chung là các thầy thuốc. Hiện nay đảm đương việc như y sĩ đoàn trước kia là Hội Y học TP.HCM.

Theo một triết gia người Anh là Jeremy Bentham đề xuất “Đạo đức học” (năm 1825) nên được gọi bằng một cái tên biểu cảm hơn là “Nghĩa vụ luận”. Năm 1845, hơn 1.000 bác sĩ họp ở Paris gọi các luận thuyết về y đức là “Nghĩa vụ luận y khoa” để nói về nghĩa vụ và quyền lợi của các thầy thuốc và luật của người hành nghề y được gọi là “Nghĩa vụ luật”. Để dễ hiểu hơn chúng tôi gọi đây là “Luật của người hành nghề y” theo “Luận về y đức”.

Theo nghị quyết của Đại hội Hội Y dược học TP.HCM tháng 12-1996, bản dự thảo “Nghĩa vụ luật của thầy thuốc VN” đã được soạn thảo. Ngày 8-8-1997 đã có bản dự thảo gồm 18 điều về “Nghĩa vụ và quyền lợi của các bác sĩ VN”, do GS Ngô Gia Hi viết, nhưng cuộc tọa đàm về “Nghĩa vụ luật của thầy thuốc VN” lấy dự thảo này làm cơ sở đã không thực hiện được. Đến hôm nay (tháng 4-2005), ban chấp hành Hội Y học TP.HCM khóa VI đã soạn thảo xong bản dự thảo “Luật của người hành nghề y”.

Tuy nhiên, từ bản dự thảo “Luật của người hành nghề y” của Hội Y học TP.HCM phải có được ý kiến thống nhất của Tổng hội Y học VN, sau đó phải được thông qua cơ quan quản lý nhà nước là Bộ Y tế và cũng phải thông qua đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, rồi đề xuất đăng ký sáng kiến luật với Quốc hội... Nếu được Quốc hội thông qua, “Luật của người hành nghề y” mới được đưa vào thực hiện.

+ Cảm ơn TS.

LÊ THANH HÀ - KIM SƠN - N.QUANG - YẾN TRINH

“Y sĩ đoàn” như người canh chừng y đạo và y đức

Luat cua nguoi hanh nghe y
Cần có luật hành nghề - tức nghĩa vụ luật. Nhưng có luật rồi cũng chưa đủ vì ai thi hành? Ở các nước, để thực hiện nghĩa vụ luật người ta có y sĩ đoàn - cũng như luật sư đoàn - để đảm bảo thực hiện đúng điều lệ mà luật đã ban hành và nới rộng y đạo, y đức, vì nghĩa vụ luật không thể bao gồm tất cả.

Hiện tôi đã liên hệ lấy tài liệu gốc của Pháp, Bỉ và ở các nước có y sĩ đoàn hay y sĩ đoàn quốc gia. Chế độ Sài Gòn cũ cũng đã có y sĩ đoàn.

Còn mình sau 30 năm thống nhất đất nước, giáo sư Ngô Gia Hy tâm huyết “lặn hụp” cả đời soạn thảo, rồi cả DS Nguyễn Duy Cương nữa, nhưng rồi cũng không ra đời được luật hành nghề và không có y sĩ đoàn.

Bây giờ Hội Y học TP, Bộ Y tế hay Quốc hội... ai đứng ra soạn cũng được, miễn sao đạt được mục đích là cho ra đời luật hành nghề và tiến tới thành lập y sĩ đoàn. Nếu ngại từ “y sĩ đoàn” thì cứ đặt “hội đồng quản lý hành nghề” hay một cái tên gì đó...

Bác sĩ phải vô y sĩ đoàn và y sĩ đoàn có quyền xóa tên, coi như cuộc đời hành nghề của anh chấm dứt. Y sĩ đoàn sẽ “gác cổng” canh chừng y đạo - y đức, đảm bảo luật hành nghề, đảm bảo mối quan hệ giữa thầy thuốc - bệnh nhân, giữa thầy thuốc với thầy thuốc. Luật hành nghề áp dụng chung cho cả y lẫn dược.

Viện sĩ - tiến sĩ DƯƠNG QUANG TRUNG

Người thầy phải là tấm gương

Luat cua nguoi hanh nghe y
Trong một lần công tác từ thiện ở Tây nguyên, tôi có ghé tiệm thuốc của một giám đốc bệnh viện huyện để mua thuốc. Dù biết tôi là bác sĩ nhưng chủ tiệm thuốc này vẫn lấy giá thuốc gấp đôi giá thực tế. Bác sĩ còn phải mua giá đó, thử hỏi người dân ra sao?

Tôi muốn nói ngành y tế là ngành không trả giá. Chẳng ai đi mua thuốc hay trị bệnh mà xin nhẹ bệnh hoặc trả giá tiền thuốc bao giờ. Thế nên, người thầy thuốc phải tự giác ý thức được thế nào là đủ và đến đâu là dừng. Đó cũng là một khía cạnh về y đức.

Theo tôi, việc ban hành luật hành nghề để chế tài những hành vi thiếu y đức là cần thiết. Tuy nhiên, vai trò giáo dục cơ bản rất quan trọng chứ không phải đợi đến đại học mới dạy về y đức. Mà đã là “đức” thì phải lấy “đức” để dạy. Chúng ta không thể chỉ dạy y đức cho các em bằng lý thuyết giáo trình, bắt các em phải thề miệng những lời thề về y đức, mà phải dạy bằng chính cái tâm và gương của người thầy.

BS Phạm Đình Chưởng - giảng viên Trường đại học Y dược TP.HCM

Xóa bỏ tư tưởng “ban phát” như kiểu cũ!

Luat cua nguoi hanh nghe y

Theo quan điểm của tôi, y đức phải được hiểu theo nghĩa rộng hơn. Ngoài lời ăn tiếng nói, thái độ tiếp xúc luôn ân cần, niềm nở, nhiệt tình với người bệnh, người cán bộ y tế còn phải giỏi tay nghề, luôn học tập, phấn đấu để nâng cao trình độ chuyên môn.

Hiện nay chúng ta đang sống trong cơ chế thị trường. Người cán bộ y tế phải có trách nhiệm thực hiện một cách tốt nhất chức trách của mình, người bệnh có quyền đòi hỏi những điều họ cần. Phải nhanh chóng đào thải, xóa bỏ tư tưởng bao cấp, xin cho, ban phát theo kiểu cũ trong lĩnh vực khám chữa bệnh, lúc bấy giờ mới có thể phần nào giảm bớt những lời ca thán về y đức.

BS Nguyễn Văn Châu - giám đốc Trung tâm Y tế Củ Chi

Việt Báo

Nhận xét tin Luật của người hành nghề y

Ý kiến bạn đọc

Viết phản hồi

Bạn có thể gửi nhận xét, góp ý hay liên hệ về bài viết Luật của người hành nghề y bằng cách gửi thư điện tử tới Lien He Bao Viet Nam. Xin bao gồm tên bài viết Luat cua nguoi hanh nghe y ở dạng tiếng Việt không dấu. Hoặc Luật của người hành nghề y ở dạng có dấu. Bài viết trong chuyên đề Tin Pháp Luật của chuyên mục An Ninh - Pháp Luật.

Medical Practitioner's Law
Medical Association, Dr. Pham Duy Linh, TS Weekend, health, the draft, is inserted, the issues, practice, person, physician, physician and obligations, medical ethics, union

Why need a "law of medical practice"? This law was drafted how? When will the law be brought to life? Weekend TS spoke with Pham Duy Linh TS.BS - vice president, secretary City Medical Association - on this issue. TS said.





  • Su kien quoc te noi bat Tu 207 den 267
    Sự kiện quốc tế nổi bật (Từ 20/7 đến 26/7)

    Liên tiếp các vụ máy bay rơi, bê bối các nhà máy chế biến và cung ứng thịt của Trung Quốc bán thịt quá hạn cho McDonald và KFC, Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN – EU lần thứ 20 nhấn mạnh đảm bảo hòa bình trên Biển Đông là những tin tức được nhắc đến nhiều nhất trong tuần qua

  • Ban tin suc khoe tuan tu 20267
    Bản tin sức khỏe tuần (từ 20-26/7)

    BV Bạch Mai: Người nhà 'cướp' bệnh nhân, hành hung bác sĩ; Nhân viên viện dưỡng lão cắt trộm tinh hoàn 4 "làm thuốc"; Điểm mặt đồ ăn, thức uống tưởng lành hóa độc hại; Những sự thật 'kinh hoàng' về bàn chải đánh răng của bạn; Phương pháp tránh thai "kỳ lạ" nhất thời hiện đại; Thủ dâm thế nào để không hại sức khỏe?... là những tin sức khỏe nổi bật tuần qua.

  • Toan canh Showbiz tuan 2007 2607
    Toàn cảnh Showbiz tuần (20/07 – 26/07)

    Showbiz Việt tuần qua khá "sôi nổi" với sự xuất hiện dồn dập của những scandal: Cựu siêu mẫu Dương Yến Ngọc tố ca sĩ Pha Lê cướp chồng, Tăng Thanh Hà bị ném đá khi làm giám khảo Master Chef, "Chàng trai hiền lành nhất showbiz" YaSuy bị tố phụ tình và có con rơi, Sự ra đi đột ngột của hot vlogger Toàn Shinoda, Nghi án các mỹ nhân Diễm Hương, Maya, Lương Bích Hữu đang mang bầu. Ngoài ra thông tin về các sao ngoại như: Á hậu Hồng Kông, mỹ nam phim Bao Thanh Thiên, Ca sĩ Adam Levine cũng được khán giả rất quan tâm.

  • Nghin le chuyen tuan qua 207 267
    Nghìn lẻ chuyện tuần qua (20/7 - 26/7)

    Nước cờ sau giàn khoan TQ: Việt Nam cần làm gì?; CSGT Hàng Xanh và những vụ "tai tiếng" nhất Sài Gòn; hay trà xanh C2 và những cú phốt khiến người tiêu dùng phát hãi .... là những tin tức thời sự nổi bật trong tuần qua (20/7 - 26/7).

  • Tin An ninh Phap luat tuan qua 2007 2607
    Tin An ninh – Pháp luật tuần qua (20/07 – 26/07)

    Lời khai chấn động của vợ Bí thư xã đốt xác phi tang; Mẹ nhẫn tâm sát hại con trai 8 tuổi để trả thù chồng?........là những tin đáng chú ý trong tuần.